Có một nỗi sợ rất nhiều người mang trong lòng mà ít khi nói ra: sợ một ngày nào đó, người thân của mình không còn nữa.
Mẹ đã già. Mỗi lần gọi điện về, nghe giọng mẹ yếu hơn tháng trước, lòng mình thắt lại. Cha đi khám bệnh về, cầm tờ kết quả mà không nói gì. Mình muốn hỏi, mà sợ nghe câu trả lời. Thế là mình sống trong nỗi sợ: sợ tiếng chuông điện thoại lúc nửa đêm, sợ một ngày về quê thấy nhà vắng đi một người. Nỗi sợ đó làm mình thương người thân hơn, nhưng cũng làm mình khổ hơn. Thương thì không dám nói ra. Lo thì không biết lo cách nào. Cứ thế, ngày qua ngày, mình và người thân ở gần nhau mà như có một bức tường vô hình ở giữa.
Sách Phật Giáo của cụ Trần Trọng Kim viết một câu rất thật: mọi sự vật cứ luân lưu chuyển biến như thế mãi, gây ra muôn vàn hiện tượng sinh tử vô thường, đầy nỗi đau buồn khổ não. Nói theo lời thường, nghĩa là: sinh, già, bệnh, chết là chuyện của đời. Không ai tránh được. Người thân của mình rồi cũng sẽ già, sẽ yếu, sẽ đi. Mình cũng vậy. Đó không phải là một tin buồn để mình sợ hãi mỗi ngày. Đó là sự thật để mình sống cho đúng với những ngày còn lại.
Buông nỗi sợ mất người thân không có nghĩa là mình không thương họ nữa. Ngược lại, chính vì biết ngày tháng không dài vô tận, mình mới thương cho đàng hoàng. Thương không phải là lo lắng suốt ngày. Thương là gọi điện về hỏi mẹ ăn cơm chưa. Là về quê ăn với cha một bữa cơm, không bận điện thoại. Là nói một câu cảm ơn, một câu xin lỗi, khi người ta còn nghe được. Nhiều người đợi đến lúc không còn kịp nữa mới nói những lời đó. Rồi mang theo nỗi tiếc suốt đời.
Nỗi sợ mất mát có một cái tật: nó làm mình giữ người thân thật chặt, mà càng giữ chặt, người ta càng ngột ngạt. Có người mẹ vì sợ mất con mà cấm con đi xa, cấm con làm điều con thích. Có người vợ vì sợ mất chồng mà kiểm tra điện thoại, tra hỏi từng giờ. Giữ như vậy không giữ được ai. Người ta ở lại vì thương, chứ không ở lại vì bị giữ. Buông nỗi sợ ra, mình mới có tay để ôm người thân cho đúng cách: ôm bằng sự có mặt, chứ không phải bằng sự kiểm soát.
Có một điều nữa ít ai để ý: nỗi sợ mất người thân thường đi kèm với nỗi ân hận về những gì mình chưa làm. Mình sợ mẹ mất, một phần vì mình chưa về thăm mẹ đủ. Mình sợ cha đi, một phần vì mình chưa nói với cha những lời cần nói. Cách duy nhất để nỗi sợ nhỏ lại là làm ngay những việc đó, trong khi còn kịp. Không cần việc lớn. Một cuộc gọi. Một bữa cơm. Một lần nắm tay mẹ đi dạo. Những việc nhỏ đó, làm xong, lòng mình nhẹ hẳn.
Người xưa nói, biết vô thường không phải để buồn, mà để tỉnh. Tỉnh ra thì sẽ thấy: mỗi ngày còn được ăn cơm chung với người thân đã là một ngày quý. Mỗi lần còn nghe được giọng mẹ qua điện thoại đã là một phước. Đừng đợi đến khi mất rồi mới học cách thương. Thương lúc còn nhau, đó là cách buông nỗi sợ đẹp nhất.
Nhiều người hỏi: sợ như vậy thì làm sao cho hết sợ? Câu trả lời là: không hết hẳn được, và cũng không cần hết hẳn. Sợ mất người thân là một phần của thương. Chỉ cần đừng để nỗi sợ lớn hơn tình thương. Khi nỗi sợ lớn hơn, mình sẽ chỉ lo lắng, chỉ kiểm soát, chỉ giữ chặt. Khi tình thương lớn hơn, mình sẽ gọi điện, sẽ về thăm, sẽ nấu một bữa cơm. Cùng một lòng thương, nhưng cách thể hiện khác nhau hoàn toàn. Mỗi lần sợ nổi lên, hãy biến nó thành một hành động thương: sợ mẹ già yếu thì gọi điện hỏi mẹ. Sợ cha bệnh thì đưa cha đi khám. Sợ mất thì thương ngay lúc còn nhau. Làm vậy, nỗi sợ không còn là gánh nặng nữa, mà thành một lời nhắc dịu dàng.
Tối nay, nếu còn cha mẹ, hãy gọi về. Không cần nói chuyện gì to tát. Chỉ cần hỏi: hôm nay ba mẹ ăn gì, có khỏe không. Một câu hỏi nhỏ, nhưng với người ở đầu dây bên kia, đó là cả một buổi tối ấm áp. Và với mình, đó là cách để nỗi sợ không còn chỗ đứng trong lòng.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư