🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông lời bàn tán sau lưng: người ta nói, mình vẫn sống

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Ở đời, có một thứ làm khổ người ta rất nhiều mà không ai cầm nắm được: lời bàn tán sau lưng.

Chuyện thường là thế này. Một người phụ nữ ly hôn, dọn về sống với mẹ. Chưa kịp ổn định, cả xóm đã bàn tán: chắc tại cô ta thế nào, chồng mới bỏ. Một người đàn ông đóng cửa hàng sau mấy năm làm ăn thua lỗ. Chưa kịp tìm việc mới, đã nghe người ta nói: làm ăn kiểu đó thì phá sản là phải. Những lời đó, người ta không nói thẳng vào mặt mình. Người ta nói sau lưng, nói trong lúc uống cà phê, nói trong nhóm chat. Nhưng bằng cách nào đó, nó vẫn đến tai mình. Và một khi đã nghe rồi, nó ở lại trong đầu rất lâu.

Lời bàn tán có một đặc điểm: nó không cần đúng. Nó chỉ cần có người nghe. Hôm nay người ta nói mình thế này, mai người ta nói mình thế khác. Mình có giải thích cũng không hết. Mình có sống tốt đến đâu, người thích bàn tán vẫn tìm ra chuyện để bàn. Đuổi theo lời người ta để giải thích, giống như đuổi theo gió để bắt gió. Chạy mãi, mệt mãi, mà gió vẫn ở đó.

Sách Từ Điển Thuật Ngữ Đạo Giáo giải thích về khẩu nghiệp, tức là nghiệp từ miệng: chẳng nói láo, chẳng nói lời thêu dệt, chẳng nói hai lưỡi, chẳng ác khẩu. Nói theo lời thường, nghĩa là: lời nói có thể tạo nghiệp. Người hay bàn tán sau lưng người khác đang tự tạo nghiệp cho mình, mà không biết. Mình không cần phải trả đũa họ bằng lời nói. Luật của lời nói tự vận hành: người hay nói xấu người khác, sớm muộn cũng mất lòng tin của những người xung quanh. Còn mình, việc của mình chỉ là đừng để lời của họ quyết định cách mình sống.

Buông lời bàn tán không có nghĩa là mình không nghe gì hết. Có những lời chê đúng, mình nên nghe để sửa. Nhưng phân biệt thế nào? Lời góp ý thật thường được nói thẳng, nói riêng, nói với thiện ý. Lời bàn tán thì được nói sau lưng, nói cho nhiều người nghe, nói để cười cợt. Nghe lời góp ý thì mình khá lên. Nghe lời bàn tán thì mình chỉ thêm buồn. Cách phân biệt đơn giản: nếu lời đó giúp mình sửa được một việc cụ thể, thì nghe. Nếu lời đó chỉ làm mình xấu hổ, chỉ làm mình muốn biến mất, thì đó không phải là góp ý. Đó là bàn tán. Và bàn tán thì mình được phép bỏ ngoài tai.

Cũng có một phía khác ít ai nói tới: chính mình cũng đừng trở thành người bàn tán. Khi mình ngồi nghe chuyện của người khác rồi thêm vào một câu, mình tưởng mình chỉ đang trò chuyện. Nhưng thật ra mình đang gieo một hạt giống xấu. Hôm nay mình bàn về người ta, ngày mai người ta sẽ bàn về mình. Muốn người ta thôi bàn tán về mình, cách chắc chắn nhất là mình thôi bàn tán về người ta. Lời nói là một vòng tròn: mình nói ra điều gì, điều đó sẽ quay lại.

Sống giữa lời bàn tán cần một cái lưng vững. Lưng vững không phải là không nghe thấy gì. Lưng vững là nghe rồi mà vẫn làm việc của mình: vẫn mở cửa hàng đúng giờ, vẫn đưa con đi học, vẫn sống tử tế với hàng xóm. Một ngày, hai ngày, rồi một năm, người ta sẽ thấy: những lời bàn tán đó không đúng. Và người ta sẽ thôi. Không phải vì mình đã giải thích. Mà vì mình đã sống cho họ thấy.

Người ta nói, mình vẫn sống. Câu đó nghe thì đơn giản, nhưng làm được thì không dễ. Cần một buổi sáng thức dậy, nghe một lời đồn về mình, mà vẫn ăn sáng ngon lành, vẫn đi làm đàng hoàng. Làm được một lần, lần sau sẽ dễ hơn. Đến một lúc, lời bàn tán đến tai mình chỉ như gió thoảng qua cửa: nghe thấy, rồi thôi. Nhà mình vẫn là nhà mình. Đời mình vẫn là đời mình. Và không ai có thể sống thay mình, dù họ có nói bao nhiêu đi nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Từ Điển Thuật Ngữ Đạo Giáo — tr. 39
Bài liên quanBuông nỗi buồn vì mình không được chọnBuông thói quen ôm chuyện của người khác vào lòngBuông chiếc ghế quyền lực: về hưu rồi, đừng ngồi mãi trong chức cũ