Chị Hoa và anh Tuấn cưới nhau mười năm. Nhà cửa không to, tiền bạc không nhiều, nhưng hai người sống với nhau yên ổn. Cho đến một hôm, chị Hoa đi đám cưới nhà hàng xóm. Về nhà, chị thở dài: “Nhà người ta mới mua xe hơi. Vợ chồng người ta đi du lịch nước ngoài mỗi năm. Còn nhà mình...”
Anh Tuấn nghe xong thì khó chịu. Anh bảo: “Em cứ nhìn nhà người ta làm gì. Nhà mình sống sao thì sống vậy.” Hai người cãi nhau. Không to lắm. Nhưng từ hôm đó, trong nhà có một cái gì đó lặng đi. Chị Hoa vẫn nấu cơm, anh Tuấn vẫn đi làm. Nhưng cả hai đều thấy không vui như trước.
Cái khổ bắt đầu từ một lần so sánh. So sánh vợ chồng mình với nhà người ta. Nhà người ta có xe, mình không có. Nhà người ta đi du lịch, mình không đi. Nhà người ta vợ đẹp chồng giỏi, mình thì bình thường. Càng so, càng thấy mình thiếu. Càng thấy mình thiếu, càng buồn. Càng buồn, càng trách người bên cạnh.
Nhưng thử hỏi: nhà người ta có thật sự hạnh phúc như mình tưởng không? Mình chỉ nhìn thấy cái xe, chuyến du lịch, nụ cười trong ảnh. Mình đâu nhìn thấy họ cãi nhau lúc nửa đêm. Mình đâu biết họ vay ngân hàng bao nhiêu để mua cái xe đó. Mình đâu biết vợ chồng họ có đang giận nhau không. Mình so sánh cái bên ngoài của người ta với cái bên trong của mình. So như vậy thì mình thua chắc.
Sách xưa có câu nhắc nhở: nếu chỉ biết so đo về những ân oán, luôn trách cứ người khác mà không biết tự kiểm điểm, thì chỉ chuốc lấy thiệt hại. So đo là vậy. Người hay so đo thì lúc nào cũng thấy mình thiệt. Thấy mình thiệt thì trách người bên cạnh. Trách người bên cạnh thì gia đình lục đục. Gia đình lục đục thì lại càng thấy nhà người ta hạnh phúc hơn. Một vòng luẩn quẩn.
Chị Hoa nhận ra điều này sau một lần nói chuyện với mẹ. Mẹ chị bảo: “Con nhìn nhà người ta có xe, con có nhìn thấy nhà người ta có nợ không? Con nhìn nhà người ta đi du lịch, con có nhìn thấy chồng con tối nào cũng về ăn cơm với con không? Mỗi nhà có một cái sướng, một cái khổ. Con chỉ nhìn cái sướng của người ta, rồi quên cái sướng của mình.”
Chị Hoa nghĩ lại. Đúng thật. Chồng chị tuy không mua được xe hơi, nhưng tối nào anh cũng về ăn cơm. Anh không đi du lịch nước ngoài, nhưng cuối tuần nào anh cũng chở chị đi chợ, đưa con đi công viên. Những điều đó bình thường quá nên chị không thấy. Chị chỉ thấy cái xe của nhà hàng xóm. Chị quên mất mình đang có những thứ mà nhiều người khác mong ước.
Đức Phật dạy rằng vạn pháp vô thường. Mọi thứ đều đổi thay. Nhà người ta hôm nay có xe, mai có thể phải bán xe. Nhà mình hôm nay chưa có, mai có thể có. Giàu nghèo, hơn thua, tất cả đều vô thường. Lấy cái vô thường làm thước đo hạnh phúc thì hạnh phúc cũng vô thường theo. Hôm nay thấy mình hơn người ta thì vui. Ngày mai thấy mình thua thì buồn. Cứ lên xuống như vậy cả đời.
Buông sự so sánh vợ chồng mình với nhà người ta không có nghĩa là sống cam chịu, không phấn đấu. Phấn đấu thì cứ phấn đấu. Muốn mua xe thì tiết kiệm mua xe. Muốn đi du lịch thì để dành đi du lịch. Nhưng phấn đấu vì mình muốn, không phải vì nhà hàng xóm có. Phấn đấu vì mình thích, không phải vì mình sợ thua người ta.
Muốn có xe thì để dành tiền mua xe. Muốn đi du lịch thì lên kế hoạch đi du lịch. Những điều đó làm được thì làm. Nhưng đừng để việc chưa có xe làm hỏng bữa cơm tối nay. Đừng để việc chưa đi du lịch làm hỏng một buổi chiều cuối tuần cả nhà ngồi với nhau. Những thứ mình đang có cũng đáng quý lắm. Chỉ là mình quen rồi nên không thấy.
Chị Hoa bây giờ ít đi so sánh hơn. Chị vẫn biết nhà hàng xóm mua xe. Chị mừng cho họ. Rồi chị về nhà ăn cơm với chồng con. Chị bảo: “Nhà mình chưa có xe, nhưng nhà mình có nhau. Vậy là đủ.” Anh Tuấn nghe xong thì cười. Bữa cơm hôm đó ngon hơn mọi bữa.
Nếu bạn đang so sánh vợ chồng mình với nhà người ta, hãy thử dừng lại một buổi tối. Ngồi ăn cơm với nhau. Nhìn người bên cạnh mình. Nghĩ xem mình đang có những gì mà người ta không có. Có thể là một người chồng về ăn cơm mỗi tối. Có thể là một người vợ biết nấu món mình thích. Có thể là một đứa con hay cười. Những thứ đó không mua được bằng tiền. Và nhà người ta chưa chắc đã có.
Buông sự so sánh xuống, lòng nhẹ đi. Nhẹ rồi mới thấy nhà mình cũng đẹp. Nhà mình không cần giống nhà người ta. Nhà mình chỉ cần là nhà mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư