🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông sự mong đợi người khác phải nhớ ơn mình

Buông bỏ – an lạc · 8 phút đọc

Năm năm trước, anh Tuấn cho em trai mượn một trăm triệu để làm ăn. Số tiền đó là tiền anh dành dụm mấy năm, định sửa lại căn nhà. Em trai hứa: "Anh cứ yên tâm, hai năm em trả đủ." Anh Tuấn gật đầu, không viết giấy tờ gì, vì là em ruột, ai lại viết giấy. Hai năm trôi qua, em trai làm ăn thua lỗ, không trả được. Năm thứ ba, em mua xe mới, đi du lịch, mà không nhắc gì đến món nợ. Anh Tuấn bắt đầu thấy khó chịu.

Cái khó chịu đó lớn dần theo từng năm. Mỗi lần gặp em trai, anh lại nghĩ đến một trăm triệu. Mỗi lần em trai kể chuyện vui vẻ, anh lại thấy bực: nó sống sung sướng, còn mình thì nhà chưa sửa xong. Mỗi lần em trai quên sinh nhật anh, anh lại nghĩ: nó vô ơn. Anh giúp nó lúc khó khăn nhất, vậy mà nó không một lời cảm ơn tử tế, không một lần nhắc đến món nợ. Càng nghĩ, anh càng giận. Giận em trai, giận chính mình vì đã quá tin người. Bây giờ, mỗi lần họp gia đình, hai anh em ngồi cùng mâm mà như hai người xa lạ.

Nhiều người sống trong hoàn cảnh của anh Tuấn. Mình đã giúp ai đó, mà người đó không nhớ ơn, không trả ơn, thậm chí còn quay lại làm mình buồn. Mình thấy bất công. Mình nghĩ: mình tốt với người ta như vậy, sao người ta đối xử với mình như vậy? Câu hỏi đó cứ quay đi quay lại trong đầu, làm mình khổ. Nhưng khổ nhất là chỗ này: mình càng mong người ta nhớ ơn, mình càng thất vọng. Vì người ta có nhớ hay không, mình không kiểm soát được. Mình chỉ kiểm soát được việc mình đã giúp hay chưa. Còn việc người ta đáp lại thế nào, đó là chuyện của họ.

Người xưa có câu dạy rất gọn: làm ơn thì đừng cầu báo đáp. Cho người ta rồi thì đừng nhắc lại, đừng đòi hỏi. Nghe thì có vẻ thiệt thòi. Nhưng nghĩ kỹ lại, câu này là để bảo vệ chính mình. Khi mình làm ơn mà không cầu báo đáp, thì việc giúp đỡ đó là trọn vẹn ngay từ lúc mình làm. Mình giúp vì mình muốn giúp, vì mình thương người đó, vì lúc đó mình có thể giúp. Xong rồi thì thôi. Lòng mình nhẹ. Còn khi mình giúp mà trong lòng đã tính sẵn: người này phải nhớ ơn mình, phải trả lại mình, phải đối xử tốt với mình, thì việc giúp đỡ đó chưa xong đã thành một món nợ. Mà nợ thì phải đòi. Đòi không được thì giận. Giận lâu thì thành oán. Cuối cùng, một việc tốt ban đầu lại biến thành một mối oán hận kéo dài nhiều năm.

Trong kinh cũng có câu dạy tương tự: nhẫn nhục thắng sân hận, hiền thiện thắng hung tàn, bố thí thắng xan tham, chân thật thắng hư dối. Bố thí thắng xan tham, nghĩa là cho đi thì thắng được cái tính tham lam, keo kiệt trong lòng mình. Nhưng cho đi mà cứ nắm chặt, cứ tính toán, thì có cho cũng chưa thắng được gì. Cái thắng thật sự là khi mình cho đi rồi, lòng mình vẫn nhẹ, không còn nắm giữ nữa. Người nhận có nhớ hay không, có trả hay không, không làm cho lòng mình nặng thêm.

Buông sự mong đợi người khác phải nhớ ơn mình không có nghĩa là mình để người ta lợi dụng mãi. Không có nghĩa là ai xin gì mình cũng cho, ai mượn gì mình cũng đưa. Buông nghĩa là mình phân biệt được hai việc: việc mình giúp người khác, và việc người khác đáp lại. Việc thứ nhất là của mình, mình làm với tấm lòng của mình. Việc thứ hai là của họ, mình không quyết định được. Mình có thể rút kinh nghiệm: lần sau cho mượn tiền thì viết giấy rõ ràng, giúp ai thì giúp trong khả năng của mình, không giúp quá sức rồi ôm hận. Nhưng mình không thể bắt người khác phải biết ơn mình theo cách mình muốn.

Anh Tuấn cuối cùng cũng quyết định nói chuyện thẳng thắn với em trai một lần, không phải để đòi nợ, mà để buông. Anh nói: "Số tiền đó, anh coi như đã cho em. Em không cần trả nữa. Nhưng từ nay, chuyện tiền nong giữa hai anh em mình phải rõ ràng. Anh giúp em được gì thì anh giúp, nhưng anh không cho mượn số tiền lớn như vậy nữa." Em trai nghe xong, im lặng rất lâu, rồi nói: "Em xin lỗi anh. Em không quên đâu, chỉ là em không biết mở lời thế nào." Hai anh em ngồi nói chuyện đến khuya. Không ai nhắc đến chuyện ai đúng ai sai nữa. Chỉ nói về sau này, anh em sống với nhau thế nào cho tử tế.

Một trăm triệu đó, anh Tuấn không lấy lại được. Nhưng anh lấy lại được một thứ khác: người em trai của mình. Và lấy lại được buổi tối bình yên trong lòng. Trước đây, mỗi lần nghĩ đến em trai là anh thấy giận. Giờ đây, anh thấy nhẹ. Không phải vì em trai đã trả nợ. Mà vì anh đã thôi chờ đợi một lời cảm ơn. Anh giúp em vì anh là anh của nó, không phải vì anh muốn mua một món nợ ân tình.

Nếu bạn đang chờ một lời cảm ơn từ ai đó, đang giận vì ai đó không nhớ ơn mình, hãy thử hỏi mình một câu: lúc mình giúp người đó, mình giúp vì thương họ, hay vì muốn họ phải nhớ ơn mình? Nếu vì thương, thì việc thương đó đã xong rồi, không cần ai xác nhận. Nếu vì muốn được nhớ ơn, thì mình đang tự đặt hạnh phúc của mình vào tay người khác. Mà tay người khác thì mình không kiểm soát được. Buông sự mong đợi đó xuống, mình sẽ thấy: việc tốt mình làm vẫn còn nguyên giá trị của nó, dù không ai nhắc đến. Và lòng mình, từ nay, sẽ nhẹ hơn rất nhiều.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thái Thượng Cảm Ứng Thiên (tụng) — trang 1
• Kinh Pháp Cú Bắc Truyền (Pháp Cứu soạn tập; Duy Kỳ Nam dịch Hán; Thích Đồng Ngộ – Thích Nguyên Hùng dịch) — kệ 409, trang 115
Bài liên quanBuông thời vàng son đã qua: sống với ngày hôm nayBuông nỗi mong con gọi về mỗi ngày: thương mà không níuBuông lời hứa với người đã khuất: giữ lòng, không giữ lời