🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông danh tiếng: sống cho mình hay sống cho người khen

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Có một người bạn của tôi, mỗi lần đăng ảnh lên mạng xã hội là cứ vài phút lại mở điện thoại xem có bao nhiêu lượt thích. Ít like thì buồn cả ngày. Nhiều like thì vui, nhưng vui được một lúc rồi lại lo: bài sau mà ít like hơn thì sao? Dần dần, anh không còn đăng những gì mình thích nữa. Anh chỉ đăng những gì anh đoán là người ta sẽ thích. Đến một lúc, anh chợt nhận ra mình đang sống cho ánh mắt của người khác, chứ không phải cho chính mình.

Danh tiếng là một thứ rất lạ. Nó không ăn được, không mặc được, không chữa được bệnh. Nhưng nhiều người sẵn sàng đánh đổi sức khỏe, thời gian, thậm chí cả nhân cách để có nó. Đi làm thì cố cho sếp khen, cho đồng nghiệp nể. Về nhà thì cố cho hàng xóm khen con mình giỏi, nhà mình khá. Lên mạng thì cố cho thiên hạ khen mình sang, mình đẹp, mình hạnh phúc. Chạy theo lời khen cả đời, đến lúc mệt quá ngồi xuống, mới hỏi: mình đang sống cho ai vậy?

Trong Kinh Pháp Cú có một câu kệ rất nổi tiếng, được nhiều người nhắc lại: "Sức khỏe là lợi ích. Biết đủ là thời gian. Thành tín là giàu sang. Niết bàn là hạnh phúc." Nghe qua tưởng là bốn ý rời nhau. Nhưng ngẫm kỹ, sẽ thấy chúng nối nhau thành một lời dạy: cái quý nhất của đời người không phải là danh tiếng, mà là sức khỏe, là biết đủ, là thành thật, là lòng an. Biết đủ là giàu sang. Người biết đủ thì không cần người ta khen mình giàu. Người thành tín thì không cần người ta khen mình tốt. Vì họ tự biết mình là ai.

Trong sách Ngữ Lục, Hòa thượng Tuyên Hóa cũng dạy một câu ngắn mà sâu: "Còn tâm tham là còn khổ. Tới khi nào không còn gì mong cầu thì lúc đó sẽ hết âu lo." Mong cầu lời khen cũng là một thứ tham. Tham danh, tham tiếng, tham được người ta công nhận. Mà tham thì khổ, vì lời khen của người ta không nằm trong tay mình. Hôm nay họ khen, mai họ chê, mình cứ chạy theo thì cả đời không yên.

Buông danh tiếng không có nghĩa là sống buông thả, không cần ai nghĩ gì về mình. Buông có nghĩa là làm việc vì việc đó đúng, chứ không phải vì việc đó sẽ được khen. Nấu một bữa cơm ngon vì mình thương gia đình, chứ không phải để chụp ảnh khoe. Làm tốt một dự án vì mình có trách nhiệm, chứ không phải để sếp vỗ vai. Giúp một người khó khăn vì mình thấy nên giúp, chứ không phải để người ta quay clip cảm ơn.

Có một cách tập buông danh tiếng rất đơn giản: mỗi tuần, làm một việc tốt mà không nói cho ai biết. Không đăng lên mạng, không kể với bạn bè, không chờ ai khen. Chỉ mình mình biết. Ban đầu sẽ thấy thiếu thiếu, như ăn cơm mà không có ai ngó. Nhưng làm vài lần sẽ thấy một niềm vui khác: niềm vui của việc làm đúng mà không cần khán giả. Niềm vui đó bền hơn niềm vui của lượt thích rất nhiều. Lượt thích tàn sau một ngày. Niềm vui làm điều đúng ở lại trong lòng mình.

Cũng nên tập một thói quen nữa: trước khi làm việc gì, hỏi mình một câu: "Nếu không ai biết việc này, mình có làm không?" Nếu câu trả lời là có, thì cứ làm. Nếu câu trả lời là không, thì có lẽ mình đang làm vì danh tiếng chứ không phải vì lòng mình. Hỏi nhiều lần, mình sẽ dần dần phân biệt được đâu là việc của mình, đâu là việc của ánh mắt người ta.

Danh tiếng giống như cái bóng. Mình càng đuổi theo nó, nó càng chạy trước. Mình quay lưng đi, sống tử tế, làm việc đàng hoàng, thì cái bóng tự đi theo sau. Người biết đủ, thành tín, giữ sức khỏe và giữ lòng an, như lời Kinh Pháp Cú dạy, thì không cần chạy theo lời khen. Vì họ đã giàu rồi, giàu theo cách không ai lấy đi được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú, kệ 204 (dhp-tm01.htm) — "Sức khỏe là lợi ích. Biết đủ là thời gian. Thành tín là giàu sang. Niết bàn là hạnh phúc."
• Ngữ Lục (HT Tuyên Hóa), tr.104 — "Còn tâm tham là còn khổ. Tới khi nào không còn gì mong cầu thì lúc đó sẽ hết âu lo."
Bài liên quanBuông nỗi sợ bị bỏ rơiBuông nỗi oán hận với người thân trong nhàBuông cái tôi: thua một lần có sao đâu