Ông Tư ho đã ba tuần. Ban đầu chỉ ho khan vài tiếng. Rồi ho nhiều hơn, nhất là ban đêm. Bà Tư giục ông đi khám. Ông ừ ừ rồi thôi. Hôm nay bận việc này, ngày mai bận việc kia. Thật ra ông không bận gì cả. Ông sợ. Ông sợ đi khám rồi bác sĩ nói ra một bệnh gì đó. Ông sợ phải uống thuốc cả đời. Ông sợ phải nằm viện. Ông sợ nghe tin xấu. Cho nên ông thà ho ở nhà, thà không biết, còn hơn đi khám để biết. Cái sợ ấy nó giữ chân ông lại, ngày này qua ngày khác.
Nhiều người giống ông Tư. Không phải họ không thương thân. Mà vì họ sợ biết sự thật về cái thân của mình. Khám thì có thể ra bệnh. Không khám thì cứ tưởng là mình vẫn khỏe. Cái tưởng đó nó êm. Nó giống như mình nhắm mắt lại khi đi qua chỗ tối. Nhắm mắt thì không thấy gì đáng sợ. Nhưng đường thì vẫn tối. Vấp thì vẫn vấp. Bệnh thì vẫn ở đó, nó không biến mất chỉ vì mình không đi khám. Nó chỉ lớn dần lên trong lúc mình trốn.
Sợ đi khám, thật ra là sợ đối diện với cái thân vô thường của mình. Thân này ngày một già đi. Mắt mờ dần. Tai nghe kém dần. Chân đi chậm dần. Đó là chuyện tự nhiên. Ai cũng vậy. Nhưng mình không muốn nhìn. Mình muốn tin là mình vẫn như xưa. Đi khám là phải nhìn thẳng vào sự thật: mình đã già, mình đã yếu, mình cần được chăm sóc. Nhìn thẳng thì đau một lúc. Trốn thì đau dài dài. Cái nào nhẹ hơn? Nhìn thẳng thì đau một lúc rồi có cách lo. Trốn thì cứ lo mãi mà không có cách nào.
Trong kho sách Phật có một bài viết về giới luật. Bài viết kể về năm điều lợi của người giữ giới, sống ngay thẳng. Trong đó có một điều rất hay: chết không sợ hãi. Người sống ngay thẳng, không làm điều khuất tất, thì đến lúc đối diện với cái chết cũng không sợ hãi và bối rối. Vì sao? Vì người ấy đã sống thật với mình từng ngày. Không trốn. Không giấu. Không dối mình. Cho nên khi sự thật đến, người ấy đón nó như đón một người quen. Còn người cứ trốn mãi, đến lúc sự thật ập đến, mới hoảng.
Đi khám bệnh cũng vậy. Khám không phải là đi tìm bệnh. Khám là đi tìm sự thật về thân mình, để mình biết đường mà lo. Kết quả tốt thì mình mừng, về ăn ngon ngủ ngon. Kết quả chưa tốt thì mình biết sớm, chữa sớm, nhẹ hơn chữa muộn. Bác sĩ bây giờ có nhiều cách. Bệnh phát hiện sớm thì chữa nhanh. Bệnh để lâu thì chữa cực. Cái sợ lớn nhất không phải là bệnh. Mà là mình để bệnh lớn lên trong lúc mình sợ.
Ông Tư cuối cùng cũng đi khám, vì bà Tư nói một câu làm ông suy nghĩ: ông sợ thì sợ, nhưng ông đi khám cho tôi yên tâm. Ông đi. Bác sĩ nói ông bị viêm phế quản, uống thuốc hai tuần là khỏi. Không có gì ghê gớm. Ông về nhà, thở phào. Ông bảo: biết vậy đi khám từ sớm cho rồi. Ba tuần lo lắng, mất ngủ, còn mệt hơn cả bệnh. Đi khám một buổi, biết bệnh, uống thuốc, xong. Ông cười. Bà Tư cũng cười. Tối đó ông ngủ ngon nhất trong ba tuần.
Cho nên, sợ đi khám bệnh thì cứ sợ. Sợ là chuyện thường. Nhưng sợ thì sợ, chân vẫn đi. Mình đi khám không phải vì mình gan. Mà vì mình thương mình. Thương mình thì phải biết thân mình ra sao. Biết rồi thì lo. Lo rồi thì nhẹ. Trốn thì không biết, không biết thì cứ lo mãi. Buông nỗi sợ đi khám, thật ra là buông cái thói quen trốn sự thật. Mình đối diện một lần, thì lần sau sẽ dễ hơn. Thân này vô thường, ai cũng vậy. Biết vậy, mình chăm nó sớm, thương nó sớm, thì nó ở với mình lâu hơn.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư