Chị Lan chuẩn bị cả tuần cho ngày kỷ niệm cưới. Chị dặn con gái phụ mẹ dọn nhà, mua hoa cắm lọ, nấu mấy món chồng thích. Chiều, chị ngồi chờ. Sáu giờ, bảy giờ, tám giờ. Anh về, tay không, mặt tỉnh bơ, hỏi tối nay ăn gì. Chị hỏi, hôm nay là ngày gì, anh có nhớ không. Anh ngớ ra một lúc rồi cười trừ, ừ thì quên, ngày nào mà chẳng như ngày nào. Đêm đó chị không ngủ được. Không phải vì một ngày kỷ niệm. Mà vì chị thấy mình không được nhớ tới.
Chuyện nhỏ như vậy, nhà nào cũng có. Một người quên, một người giận. Người quên thì thấy có gì đâu mà giận. Người giận thì thấy, quên một lần là chuyện nhỏ, nhưng quên hoài thì thành chuyện lớn. Thế là giận kéo dài. Giận một buổi, rồi giận cả tuần. Cơm vẫn nấu, áo vẫn giặt, nhưng không ai nói với ai câu nào. Cái nhà đang yên bỗng lạnh đi, chỉ vì một ngày kỷ niệm.
Giận như vậy có đáng không. Hỏi thật lòng thì ai cũng biết là không đáng. Nhưng lúc đang giận, người ta không nghĩ được như vậy. Lúc đang giận, trong đầu chỉ có một câu, người ta không thương mình. Cơn giận nó lớn dần lên, nó kéo theo bao nhiêu chuyện cũ. Quên ngày kỷ niệm, rồi nhớ ra cả những lần quên khác. Quên sinh nhật, quên đón con, quên lời hứa năm xưa. Một cái quên nhỏ biến thành cả một cuốn sổ tội. Đó là cách cơn giận làm việc. Nó không ở yên một chỗ. Nó đi gom thêm cớ.
Trong kinh Pháp Cú có một câu rất ngắn mà nói trúng tim đen của chuyện này. Lấy không giận thắng giận, lấy thiện thắng không thiện. Thắng ở đây không phải là thắng người kia. Thắng là thắng cơn giận của chính mình. Người chồng quên ngày kỷ niệm, mình giận, mình thắng được cơn giận thì mình nhẹ. Mình để cơn giận thắng, nó kéo mình đi cả tuần, mình mệt, nhà mệt, con cái cũng mệt theo.
Buông ở đây không có nghĩa là coi như không có chuyện gì. Buông không phải là giả vờ quên, nuốt giận vào trong rồi một ngày nó nổ ra to hơn. Buông là đặt cơn giận xuống đúng lúc, sau khi đã nói rõ lòng mình. Nói một câu thôi, nhưng nói lúc lòng đã dịu lại. Anh quên ngày kỷ niệm, em buồn. Chỉ vậy thôi. Không cần kể thêm tội cũ. Không cần nói, anh lúc nào cũng vậy. Một câu nói đúng lúc, nhẹ nhàng, người nghe mới nghe lọt tai. Còn nói lúc đang giận, lời nào cũng thành dao.
Nhiều cặp vợ chồng giận nhau không phải vì chuyện lớn. Chuyện lớn người ta còn ngồi lại nói với nhau. Chuyện nhỏ thì người ta lại để trong lòng, rồi im lặng trừng phạt nhau. Im lặng là một cách giận rất tốn sức. Hai người sống chung một nhà mà như hai người dưng. Con cái nhìn thấy, chúng học được một điều, giận là im lặng, giận là lạnh nhạt. Rồi lớn lên, chúng cũng giận người thương của chúng bằng cách đó.
Có một cách nghĩ khác về ngày kỷ niệm. Ngày kỷ niệm không phải là một bài kiểm tra. Nó không phải là cái thước để đo xem người kia thương mình bao nhiêu. Nó chỉ là một cái cớ để hai người ngồi lại với nhau, ăn một bữa ngon, nhắc nhau rằng mình đã đi với nhau được từng này năm. Người kia quên, thì mình nhắc. Nhắc bằng giọng vui, không nhắc bằng giọng trách. Anh ơi, hôm nay là ngày kỷ niệm cưới của mình đó. Một câu nhắc vui, người kia cười, xin lỗi, hai người vẫn có một buổi tối vui. Một câu trách móc, người kia cụt hứng, buổi tối hỏng luôn.
Thương nhau lâu dài không nằm ở chỗ nhớ hết mọi ngày lễ. Nó nằm ở những ngày thường. Người chồng quên ngày kỷ niệm nhưng ngày nào cũng về ăn cơm nhà, cũng đưa con đi học, cũng sửa cái vòi nước rỉ. Những cái đó mới là thương. Ngày kỷ niệm chỉ là cái hoa cắm thêm. Hoa không có, cơm vẫn ngon. Đừng vì thiếu một bông hoa mà hất đổ cả mâm cơm.
Cũng có khi người quên không phải là vô tâm. Người ta bận, người ta mệt, đầu óc người ta đầy những chuyện khác. Cơm áo gạo tiền, công việc, cha mẹ già, con cái ốm. Người ta quên không phải vì không thương, mà vì trong đầu người ta đang chật. Hiểu được như vậy, cơn giận nó nhẹ đi một nửa. Mình giận người ta, nhưng mình cũng thương người ta đang vất vả. Hai cái đó ở chung được với nhau. Giận một chút, rồi thôi.
Vậy thì làm sao để buông cho được. Trước hết, cho mình một buổi giận, đừng bắt mình phải hết giận ngay. Giận là thật, cứ để nó có mặt. Nhưng hẹn với mình, giận tới đây thôi, tới bữa cơm tối là dừng. Sau đó, nói một câu rõ ràng về điều mình buồn. Không nói vòng vo, không nói mát, không im lặng chờ người ta tự hiểu. Người ta không tự hiểu được đâu. Nói rồi thì thôi, đừng nhắc lại lần hai, lần ba. Nhắc lại là mình đang giữ cơn giận ở lại, chứ không phải đang buông nó.
Cuối cùng, hãy tự tặng mình một ngày kỷ niệm khác. Không cần chờ người kia nhớ. Mình thích ăn món gì, mình nấu. Mình thích đi đâu, mình rủ người kia đi cùng, bằng giọng vui. Kỷ niệm là của hai người, không phải của một người. Người kia quên một lần, mình nhắc, lần sau người kia nhớ. Mà có quên nữa thì cũng không sao. Thương nhau mười năm, hai mươi năm, đâu phải chỉ có một ngày để chứng minh.
Giận một buổi là đủ. Đừng để một ngày kỷ niệm bị quên biến thành một tuần lạnh nhạt. Buông cơn giận xuống, nhà lại ấm. Người thương mình vẫn ở đó, chỉ là hôm nay người ta lỡ quên. Nhớ được điều đó, lòng mình nhẹ đi rất nhiều.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư