Mười giờ đêm, thằng nhỏ nhà chị Mai vẫn chưa ngủ được. Nhà bên hát karaoke. Tiếng nhạc dội qua bức tường mỏng, từng câu từng chữ rõ mồn một. Chị đã dỗ con ba lần. Con cứ nhắm mắt rồi lại mở ra, hỏi mẹ, sao ồn quá vậy mẹ. Chị bực. Bực nhà bên vô ý thức. Bực mình không dám sang nói. Bực cả chồng, chồng bảo thôi kệ, nhà người ta vui thì để người ta vui. Chị nằm đó, càng nghe càng bực. Tiếng hát không hay, lại còn hát to. Chị nghĩ, sao có người vô duyên đến vậy. Cả đêm đó chị không ngủ được. Sáng hôm sau chị dậy, mắt thâm quầng, người mệt rã rời, mà nhà bên thì vẫn ngủ ngon lành.
Tiếng ồn của hàng xóm là một trong những thứ dễ làm người ta bực nhất. Vì nó ở ngay bên cạnh, ngày nào cũng có thể xảy ra, mà mình không điều khiển được. Người ta hát, người ta cười, người ta tưởng mình đang vui. Còn mình thì đang khổ. Cái khó chịu nó nằm ở chỗ, mình thấy người ta không biết nghĩ cho mình. Mình càng nghĩ vậy, càng bực. Mà càng bực, tiếng hát nghe càng khó chịu. Có hôm người ta hát không to lắm, nhưng vì mình đã bực sẵn trong lòng, mình vẫn thấy ồn.
Cơn bực nó có một thói quen xấu. Nó không dừng lại ở một tối. Hôm nay bực vì tiếng hát, mai gặp nhà bên ngoài cổng, mình đã nhìn người ta bằng con mắt khó chịu. Người ta chào, mình chào lại lấy lệ. Lâu dần, hai nhà thành xa lạ. Chỉ vì tiếng hát. Mà tiếng hát thì có hát cả đời đâu. Hôm nay người ta hát, mai người ta thôi. Nhưng cái nhìn khó chịu của mình thì ở lại lâu hơn tiếng hát rất nhiều.
Trong sách Mười Điều Thiện có một câu nói về nhẫn nhục rất đáng nhớ. Có đức tính nhẫn nhục được mau sanh lên cõi Phạm Thiên. Nhờ quán từ bi, tâm sanh lòng từ bi, chúng ta mới không giận hờn khi có người làm cho chúng ta giận hờn, vì sự ít hiểu biết nên họ mới làm như vậy. Câu này không bảo mình phải chịu đựng mọi thứ. Nó chỉ nhắc mình một điều. Người làm mình bực, nhiều khi không phải vì họ ác ý. Mà vì họ không biết. Nhà bên hát karaoke, họ đâu biết con mình đang ngủ. Họ đâu biết mình mai phải dậy sớm đi làm. Họ chỉ biết nhà họ đang vui. Hiểu được như vậy, cơn bực nó nhẹ đi. Không hết hẳn, nhưng nhẹ đi.
Nhẫn ở đây không phải là nhịn nhục, nuốt hết vào trong rồi một ngày nổ tung. Nhẫn là mình không để cơn bực dắt mình đi. Mình bực, mình biết mình đang bực. Rồi mình chọn cách xử lý cho khôn ngoan. Cách khôn ngoan nhất, nhiều khi chỉ là sang nói một câu nhẹ nhàng. Anh chị ơi, tối nay nhà em có cháu nhỏ đang ngủ, anh chị hát nhỏ lại giúp em một chút được không. Nói lúc mình còn bình tĩnh, giọng còn nhẹ, người ta dễ nghe. Còn đợi đến lúc mình bực quá, sang gõ cửa ầm ầm, lời nói ra toàn là lời nặng, người ta sẽ cãi lại. Hai nhà cãi nhau vì tiếng hát, chuyện nhỏ thành chuyện lớn.
Cũng có những tối, mình nói rồi mà người ta vẫn hát. Lúc đó, mình còn một cách nữa. Đó là lo cho mình trước. Đóng cửa sổ lại, bật quạt cho át tiếng ồn, dỗ con ngủ ở phòng trong. Đeo nút tai nếu cần. Những việc nhỏ đó, làm thì dễ, nhưng lúc đang bực, ít ai nghĩ tới. Người ta cứ nằm đó mà nghe, mà bực, mà đếm từng bài hát. Mình đang tự làm khổ mình, trong khi người ta vẫn đang vui. Buông cơn bực xuống, lo cho giấc ngủ của mình và con, đó mới là khôn.
Tiếng ồn nó dạy mình một điều về buông bỏ. Có những thứ mình không điều khiển được. Hàng xóm hát hay không, không nằm trong tay mình. Mình chỉ điều khiển được một thứ. Đó là lòng mình. Lòng mình có để tiếng hát đó ở lại cả tuần hay không. Có mang nó ra kể đi kể lại, oán trách hoài hay không. Tiếng hát chỉ kéo dài vài tiếng. Nhưng cơn bực thì có thể kéo dài cả tuần, nếu mình giữ nó lại.
Ở đời, mình sẽ còn gặp nhiều tiếng ồn khác. Tiếng khoan tường buổi sáng. Tiếng chó sủa đêm khuya. Tiếng xe cộ ngoài đường. Không thể bắt cả xóm im lặng vì mình. Nhưng mình có thể tập cho lòng mình yên giữa tiếng ồn. Nghe thì nghe, nhưng không đuổi theo. Tiếng hát đến thì để nó đến, tiếng hát đi thì để nó đi. Lòng mình không phải là cái loa, không cần phải vang lại từng tiếng hát.
Tối nay, nếu nhà bên lại hát, thử làm khác đi một lần. Sang nói một câu nhẹ nhàng. Rồi về, đóng cửa, dỗ con ngủ. Con ngủ rồi, mình cũng ngủ. Tiếng hát ngoài kia, kệ nó. Nó không làm mình mất ngủ. Chỉ có cơn bực trong lòng mới làm mình mất ngủ. Buông cơn bực xuống, đêm nay mình ngủ ngon.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư