Anh Tuấn làm cùng phòng với anh Hùng đã năm năm. Hai người vào công ty cùng một đợt, làm cùng một việc, tăng ca cùng nhau không biết bao nhiêu lần. Tháng này, công ty công bố lương mới. Anh Hùng được tăng nhiều hơn anh Tuấn. Không nhiều lắm, chỉ hơn một triệu. Nhưng một triệu đó làm anh Tuấn mất ngủ mấy đêm. Anh nghĩ, mình làm có kém gì nó đâu. Có hôm mình còn làm nhiều hơn nó. Sao nó được tăng hơn mình. Càng nghĩ, anh càng thấy ấm ức. Đi làm, anh nhìn Hùng bằng con mắt khác. Hùng cười với anh, anh cười lại mà lòng không vui.
So sánh lương với đồng nghiệp là một cái bẫy rất nhiều người mắc phải. Mình không so với người xa lạ. Mình so với người ngay bên cạnh, người mà mình thấy rõ nhất. Người đó lương cao hơn, mình khó chịu. Người đó được sếp khen, mình chạnh lòng. Người đó mua xe mới, mình tự hỏi sao mình chưa mua được. Cái khổ nó không nằm ở chỗ mình thiếu. Nó nằm ở chỗ mình thấy người ta hơn. Mình có lương đủ sống, nhà đủ ở, con đủ ăn. Nhưng chỉ cần biết người bên cạnh hơn mình một chút, mình đã thấy mình thua.
Cái cân so đo này nó không bao giờ đứng yên. Hôm nay mình hơn người này, mai mình lại thua người khác. Lương mình hơn Hùng, nhưng lại thua anh trưởng phòng. Nhà mình to hơn nhà Hùng, nhưng lại nhỏ hơn nhà giám đốc. Mình cứ chạy theo cái cân đó cả đời. Mà càng chạy, càng mệt. Vì lúc nào cũng có người hơn mình. Đó là chuyện chắc chắn. Không có ai là nhất hết. Người giàu nhất xóm cũng có người giàu hơn. Người giỏi nhất phòng cũng có người giỏi hơn.
Trong sách Căn Bản Phật Giáo có một mục nói về biết đủ. Biết đủ hay tri túc, dùng những lời nói khuyến khích ta thỏa mãn với những gì mình đang có. Biết đủ không phải là an phận, không phải là không cố gắng. Biết đủ là mình biết mình đang có gì, và thấy cái mình có là đủ để sống vui. Lương mình đủ nuôi gia đình, đó là đủ. Sức khỏe mình còn tốt, đó là đủ. Nhà mình tuy nhỏ nhưng ấm, đó là đủ. Người biết đủ, lòng mới yên. Người không biết đủ, có bao nhiêu cũng thấy thiếu.
Anh Tuấn ngồi tính lại. Lương anh tuy thua Hùng một triệu, nhưng anh có những thứ Hùng không có. Vợ anh khỏe mạnh, con anh ngoan. Cuối tuần anh được nghỉ, đưa con đi chơi. Hùng thì làm thêm nhiều, ít có thời gian với gia đình. Một triệu đó, Hùng đổi bằng bao nhiêu buổi tối không về ăn cơm nhà. Tính như vậy, anh thấy mình không thua. Mình chỉ khác. Mỗi người một con đường, một cái giá phải trả. So sánh lương mà không so sánh cái giá, là so sánh không công bằng.
Cũng cần nói thật. Có khi mình thua thiệt thật. Có khi công ty đánh giá chưa đúng. Có khi sếp thiên vị. Lúc đó, mình có quyền nói. Mình có thể gặp sếp, hỏi rõ tiêu chí tăng lương, trình bày những việc mình đã làm. Nói bằng giọng điềm tĩnh, có số liệu, có việc cụ thể. Đó là đòi quyền lợi chính đáng. Còn ngồi một chỗ mà ấm ức, mà ghen tị với đồng nghiệp, thì không giúp mình tăng lương được đồng nào. Nó chỉ làm mình mất đi một người bạn làm cùng.
Điều đáng tiếc nhất khi so đo lương là mình mất đi tình đồng nghiệp. Hùng với Tuấn từng thân nhau. Ăn cơm chung, giúp nhau việc khó, chia nhau điếu thuốc lúc nghỉ giải lao. Chỉ vì một triệu chênh lệch, tình cảm đó rạn đi. Tuấn không còn vui vẻ với Hùng. Hùng thấy lạ, hỏi thì Tuấn không nói. Hai người cứ xa nhau dần. Một triệu một tháng, đổi lấy một tình bạn năm năm, có đáng không. Hỏi như vậy, ai cũng thấy không đáng. Nhưng lúc đang so đo, ít ai nghĩ tới.
Muốn buông cái cân so đo, hãy tập nhìn vào cái mình có, thay vì nhìn vào cái người ta có. Mỗi tối, trước khi ngủ, thử kể ra ba điều mình biết ơn. Hôm nay mình khỏe. Hôm nay con mình cười. Hôm nay mình có cơm ăn. Nghe thì đơn giản, nhưng làm đều, lòng mình sẽ khác. Mình sẽ thấy mình không thiếu. Mình sẽ thấy lương mình tuy không cao nhất, nhưng đủ. Đủ để sống, đủ để thương người thân, đủ để mỗi sáng đi làm không nặng nề.
Cũng nên mừng cho người hơn mình. Hùng được tăng lương, mừng cho Hùng. Mừng thật lòng. Vì Hùng làm việc chăm chỉ, Hùng xứng đáng. Mừng cho người khác không làm mình mất đi cái gì. Ngược lại, nó làm lòng mình rộng ra. Người biết mừng cho người khác, mới là người giàu thật sự. Giàu ở đây không phải là giàu tiền. Mà là giàu lòng.
Lương tháng này bao nhiêu, rồi cũng hết. Tiền vào rồi tiền ra, như nước chảy. Nhưng cái lòng so đo, nếu không buông, nó ở lại với mình lâu lắm. Buông cái cân xuống, mình nhẹ vai. Mình đi làm vì mình, vì gia đình mình, không phải vì để hơn người ngồi bên cạnh. Như vậy, mỗi ngày đi làm mới là một ngày vui.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư