Chiều nào chị Lan cũng lướt điện thoại. Bạn học cũ mua nhà mới. Bạn cùng lớp đi du lịch nước ngoài. Người quen khoe con đậu trường danh tiếng. Chị xem xong thì nhìn lại nhà mình. Nhà mình vẫn căn nhà cũ. Xe mình vẫn chiếc xe cũ. Con mình vẫn học trường làng. Tự nhiên chị thấy lòng mình chùng xuống. Mình thua kém người ta quá. Mình sống sao mà dở quá. Một buổi chiều lướt điện thoại có thể làm hỏng cả một buổi tối yên lành.
Cái thước đo trong lòng chị Lan không phải của chị. Nó là của người dưng. Người ta khoe cái gì thì chị đo mình bằng cái đó. Người ta khoe nhà. Chị đo nhà mình. Người ta khoe xe. Chị đo xe mình. Người ta khoe con. Chị đo con mình. Cứ như vậy, chị lúc nào cũng thấy mình thiếu. Thiếu nhà. Thiếu xe. Thiếu tiền. Thiếu đủ thứ. Nhưng chị quên mất một điều. Người ta chỉ khoe phần đẹp. Không ai khoe phần xấu. Không ai khoe món nợ ngân hàng. Không ai khoe đêm mất ngủ. Không ai khoe vợ chồng cãi nhau. Mình đem phần thật của mình đi so với phần đẹp của người ta. So như vậy thì thua là chắc.
Kinh Pháp Cú dạy rằng biết đủ là giàu sang. Câu nói này là một cái thước khác. Thước của mình. Thước này không đo nhà người ta. Nó đo lòng mình. Mình có đủ ăn không. Mình có đủ mặc không. Mình có mái nhà che mưa không. Mình có người thương bên cạnh không. Nếu có đủ những thứ đó thì mình đã giàu rồi. Giàu không phải là có nhiều hơn người ta. Giàu là thấy mình đủ. Người thấy mình đủ thì đi đâu cũng nhẹ. Người thấy mình thiếu thì có bao nhiêu cũng nặng.
So sánh là một thói quen. Thói quen thì tập được. Mà đã tập được thì bỏ cũng được. Muốn bỏ thì phải thấy rõ nó làm khổ mình như thế nào. Mỗi lần so sánh, mình mất một chút vui. Mình đang ăn cơm ngon thì nghĩ tới nhà người ta ăn ngon hơn. Mất ngon. Mình đang chơi với con vui thì nghĩ tới con người ta giỏi hơn. Mất vui. Mình đang đi làm bình thường thì nghĩ tới lương người ta cao hơn. Mất yên. So sánh không làm cho nhà mình to lên. Không làm cho lương mình cao lên. Nó chỉ làm cho lòng mình nhỏ lại.
Có một sự thật ít ai nói ra. Người mình so sánh cũng đang so sánh với người khác. Người mua nhà mới đang so với người mua biệt thự. Người đi du lịch đang so với người đi du lịch sang hơn. Người khoe con giỏi đang so với người có con giỏi hơn. Cứ như vậy thành một vòng tròn không có điểm dừng. Ai cũng chạy. Ai cũng mệt. Ai cũng thấy mình thua. Không ai chịu dừng lại hỏi. Mình chạy để đi đâu. Mình chạy để được cái gì.
Muốn dừng lại thì bắt đầu từ một việc nhỏ. Mỗi lần tay mình định mở điện thoại để xem người ta sống thế nào, mình dừng lại một chút. Mình hỏi lòng mình. Mình đang tìm cái gì vậy. Mình đang muốn học hỏi hay mình đang muốn so đo. Nếu là học hỏi thì xem rồi học một điều hay. Học xong thì thôi. Nếu là so đo thì mình đặt điện thoại xuống. Mình quay lại với việc của mình. Nấu bữa cơm. Tưới cây. Chơi với con. Việc của mình mới là đời của mình.
Rồi mình tập nhìn lại những gì mình đang có. Không phải nhìn bằng mắt so sánh. Mà nhìn bằng mắt biết ơn. Sáng nay mình còn khỏe để đi làm. Con mình còn cười khi thấy mình về. Vợ chồng mình còn ngồi ăn cơm cùng nhau. Nhà mình tuy cũ mà sạch. Cơm mình tuy đạm bạc mà ngon. Những thứ đó không lên hình đẹp. Không khoe được trên mạng. Nhưng nó là thật. Cái thật thì nuôi mình mỗi ngày. Cái khoe thì chỉ làm mình thèm trong chốc lát.
Có người nói. Không so sánh thì làm sao tiến bộ. Câu này đúng một nửa. So sánh với chính mình hôm qua thì tốt. Hôm qua mình nóng giận. Hôm nay mình bớt nóng hơn. Đó là tiến bộ. Hôm qua mình lười. Hôm nay mình siêng hơn. Đó là tiến bộ. Nhưng so sánh với người dưng thì khác. Người dưng có hoàn cảnh khác. Có xuất phát khác. Có may mắn khác. Đem mình ra so với họ thì không công bằng. Mình chỉ cần hơn mình hôm qua một chút. Như vậy là đủ. Đủ để sống vui. Đủ để sống yên.
Chị Lan bây giờ vẫn dùng điện thoại. Nhưng chị dùng khác trước. Chị xem tin tức. Chị học nấu ăn. Chị nghe giảng. Thấy ai khoe nhà đẹp, chị khen một câu thật lòng rồi thôi. Khen xong chị quay lại nhà mình. Nhà mình có chậu hoa mới nở. Có con mèo nằm phơi nắng. Có chồng đang sửa cái quạt. Những thứ đó không ai khoe. Nhưng nó là của chị. Nó là đời chị. Chị không cần đo đời mình bằng thước của người dưng nữa. Chị có thước của riêng mình. Thước đó tên là biết đủ. Đo bằng thước đó, ngày nào chị cũng thấy mình giàu.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư