🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Uống cho quên buồn: buông chén rượu, cầm lại lòng mình

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Chú Tư bán tạp hóa đầu hẻm. Ban ngày chú cười nói với khách, tính tiền nhanh thoăn thoắt. Tối đến, cửa hàng đóng cửa, chú ngồi một mình với chai rượu trên bàn. Vợ mất ba năm. Con đi làm xa. Chú nói: Uống một chút cho dễ ngủ. Nhưng một chút thành nửa chai, nửa chai thành một chai.

Uống vào, buồn có hết không. Lúc đầu thì có. Rượu làm đầu óc tê đi, chuyện buồn mờ đi một lúc. Nhưng sáng dậy, đầu đau, người mệt, chuyện buồn vẫn còn nguyên đó, lại thêm một chuyện buồn mới: hôm qua mình lại uống nữa rồi. Buồn chồng lên buồn. Rượu không lấy buồn đi, rượu chỉ cho mình vay một giấc quên tạm thời, rồi tính lãi rất đắt.

Nhiều người uống không phải vì thèm rượu. Uống vì muốn quên. Quên một người đã đi. Quên một chuyện làm ăn thất bại. Quên một lời nói làm mình đau. Quên cảm giác cô đơn trong căn nhà vắng. Rượu trở thành chỗ trốn. Mỗi tối trốn một lần. Trốn riết thành quen, không còn biết đường nào khác để đối diện với lòng mình.

Nhà Phật gọi đó là say đắm. Không chỉ rượu mới làm người ta say. Mắt say cái đẹp, tai say lời khen, lòng say những thứ làm mình quên đi thực tại. Nhưng rượu là thứ say rõ nhất, vì nó làm mất luôn sự tỉnh táo để giữ mình. Sách xưa viết rõ: rượu mạnh khiến người ta không làm sao giữ được những giới đã giữ. Nghĩa là uống vào, mình không còn là mình nữa. Lời nói, việc làm đều đi chệch khỏi con người mình muốn làm.

Buông chén rượu không phải là chuyện của ý chí suông. Ai cũng từng hứa với mình: từ mai không uống nữa. Rồi mai đến, chiều xuống, nỗi buồn đến, tay lại đưa lên. Ý chí thua thói quen, vì thói quen có một người bạn đồng hành rất mạnh: nỗi buồn chưa được nhìn thẳng.

Muốn buông rượu, trước hết phải buông cách mình trốn buồn. Buồn thì cứ để buồn ở đó, nhìn nó một lúc. Ngồi xuống, thở chậm, tự hỏi: mình đang buồn chuyện gì. Không cần trả lời cho hay. Chỉ cần gọi đúng tên nỗi buồn. Gọi được tên nó, nó đã bớt được một nửa sức mạnh. Người ta sợ nhất những nỗi buồn không tên, vì không tên thì không biết đường nào mà gỡ.

Chú Tư sau này kể lại: có một tối chú không uống. Chú pha ấm trà, ngồi nghe tiếng mưa ngoài hiên. Buồn vẫn đó. Nhưng lạ là, ngồi yên với nó một lúc, nó không còn đè nặng như mọi khi. Nó giống như một người khách đến nhà: mình không đuổi, cũng không mời ở lại mãi. Nó ngồi một lúc rồi tự đi. Rượu thì khác. Rượu không tiễn khách, rượu chỉ làm mình ngủ gục trước mặt khách.

Buông rượu cũng cần một chỗ dựa khác. Không ai buông được một thói quen mà tay không có gì thay thế. Thay chén rượu bằng một việc làm cho tay bận, cho lòng bận: đi bộ một vòng quanh xóm, gọi điện cho con, tưới mấy chậu cây, tụng một bài kinh ngắn, hay đơn giản là nấu một bữa cơm ngon cho chính mình. Người uống rượu để quên buồn, thực ra đang đói một thứ: đói được quan tâm, đói một buổi tối có người ngồi cùng. Cho mình một buổi tối như vậy, chén rượu tự nhiên thừa ra.

Đừng xấu hổ vì mình từng uống nhiều. Xấu hổ làm người ta giấu, giấu làm người ta uống thêm. Hãy coi chuyện uống rượu như một vết thương: vết thương thì chữa, không phải giấu. Nói với người thân một câu thật: Tôi uống vì tôi buồn, tôi muốn bỏ. Một câu thật như vậy mở ra nhiều cửa hơn là mười lần hứa suông.

Còn nếu trong nhà có người đang uống để quên buồn, đừng chỉ mắng: Sao uống hoài vậy. Người ta đã buồn, mắng thêm chỉ làm người ta muốn trốn thêm. Hãy ngồi xuống cùng họ một buổi tối, không rượu, chỉ có trà và câu chuyện. Hỏi họ đang buồn chuyện gì. Nghe cho hết. Nhiều khi người uống rượu chỉ cần một người nghe, chứ không cần một bài giảng.

Buông chén rượu là cầm lại lòng mình. Lòng mình vốn tỉnh. Chỉ là lâu nay mình để rượu che mất. Bỏ rượu xuống, buổi tối có thể vẫn buồn, nhưng là buồn của một người tỉnh. Người tỉnh thì còn đường đi tiếp. Người say thì chỉ có đường quay lại chén rượu hôm sau.

Hôm nay, nếu tay còn đang cầm chén, thử đặt xuống một tối. Không cần hứa cả đời. Chỉ một tối thôi. Ngồi với nỗi buồn của mình, thở chậm, uống một chén trà nóng. Sáng mai dậy, đầu không đau, lòng nhẹ hơn một chút. Một chút ấy chính là chỗ bắt đầu.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — tr. 224: "rượu mạnh là một, khiến ta không làm sao giữ được những giới trên"
• Thiền Sư Khương Tăng Hội (Thích Nhất Hạnh) — tr. 32: "là để trừ khử những đối tượng tham ái và những lệch lạc do năm thứ say đắm gây ra"
Bài liên quanHọp lớp sợ bị hỏi lương bao nhiêu: buông cái vỏ thành đạtVợ chồng cãi nhau vì tiền: buông cái tính từng đồngĐám giỗ phải thật to mới là hiếu: buông cái hình thức