🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông cái bực với người giúp việc: nhà yên khi lòng mình yên

Buông bỏ – an lạc · 8 phút đọc

Chị Mai thuê cô giúp việc theo giờ, tuần ba buổi. Cô giúp việc tên Lành, quê miền Tây, làm việc cẩn thận nhưng chậm. Có hôm chị Mai về nhà, thấy sàn chưa lau xong, áo quần chưa gấp, là chị bực. Chị nói giọng nặng: Sao cô làm chậm vậy, việc này làm từ sáng tới giờ chưa xong à. Cô Lành cúi đầu, không nói gì, làm tiếp. Chị Mai vào phòng, lòng vẫn bực. Bực vì nhà chưa sạch. Bực vì mình đi làm mệt về còn phải bực. Bực lây sang cả bữa cơm tối.

Cơn bực với người giúp việc là một cơn bực rất đặc biệt. Nó không lớn như cãi nhau với chồng, không nặng như giận con. Nó nhỏ, nhưng lặp lại mỗi tuần ba lần, riết thành một thói quen bực. Mỗi lần bực, chị Mai thấy mình đúng: mình trả tiền, người ta phải làm cho xong. Lý thì đúng. Nhưng lòng thì không yên. Vì sau cơn bực, chị thấy mình không còn là người chủ nhà dễ thương nữa. Chị thành người lúc nào cũng soi, cũng xét, cũng cau mày.

Sách Thiền viết về ý nghiệp, tức là nghiệp từ trong ý nghĩ và lời nói. Trong đó có một điều: chừa bỏ tham, sân, tà kiến. Sân là cơn giận. Giận không chỉ là la hét. Giận còn là cái cau mày, cái giọng nặng, cái ánh mắt khinh khỉnh. Những thứ nhỏ ấy, người giúp việc cảm nhận rất rõ. Họ không cãi lại, vì họ cần việc. Nhưng họ mang về nhà một ngày buồn. Mình bực một buổi, họ buồn cả tuần. Cái giá của cơn bực nhỏ, hóa ra không nhỏ.

Buông cái bực với người giúp việc, trước hết là nhìn lại mình đang bực vì cái gì. Bực vì sàn chưa sạch, hay bực vì mình mệt, bực vì ngày làm việc không suôn sẻ, rồi trút lên người gần nhất. Nhiều khi người giúp việc chỉ là chỗ trút. Việc chưa xong là cái cớ. Cơn bực thật đã có từ trước, từ công ty, từ kẹt xe, từ một chuyện không vừa ý. Nhìn ra được điều này, cơn bực đã bớt một nửa.

Thứ hai, là nhớ rằng người giúp việc cũng là một người đang đi làm kiếm sống, giống mình. Cô Lành xa quê, ở trọ, gửi tiền về cho con ăn học. Cô làm chậm không phải vì lười. Có thể vì cô lớn tuổi, khớp tay đã đau. Có thể vì nhà mình đồ đạc nhiều, việc nhiều hơn ba buổi một tuần làm xuể. Mình trả tiền cho ba buổi, mà muốn việc của năm buổi, thì ai làm cho xuể. Công bằng không nằm ở chỗ mình trả bao nhiêu, mà ở chỗ việc có vừa sức người làm không.

Chị Mai sau này đổi cách. Chị ghi ra giấy những việc cần làm mỗi buổi, xếp theo thứ tự quan trọng. Lau nhà, nấu cơm trước. Gấp áo quần, lau cửa kính để sau, hôm nào không kịp thì để hôm khác. Chị nói với cô Lành: cô làm từ từ, không cần vội, xong việc nào hay việc đó. Chỉ một câu như vậy, nhà bỗng yên. Cô Lành làm chậm mà chắc. Chị Mai về nhà, thấy cơm đã nấu, sàn đã sạch, lòng cũng sạch theo.

Có một điều nữa: lời nói nhẹ có sức mạnh rất lớn với người làm thuê. Một câu cảm ơn cuối buổi, một ly nước mời cô uống trước khi về, một câu hỏi: cô ăn cơm chưa. Những thứ ấy không tốn tiền, nhưng làm người ta ấm lòng. Người ấm lòng thì làm việc có tâm hơn. Người bị mắng thì làm việc chỉ để cho xong. Muốn nhà sạch thì phải làm cho lòng người làm sạch trước. Lòng họ yên thì tay họ mới khéo.

Sách dạy, ba chất độc trong lòng người là tham, sân và si. Sân với người giúp việc là một thứ sân rất dễ sinh, vì người ta yếu thế hơn mình, không cãi lại được. Cãi lại được thì mình còn dè. Không cãi lại được thì mình nói gì cũng được, thành ra quen miệng. Quen miệng thì thành tính. Tính xấu với người yếu thế là tính xấu khó bỏ nhất, vì không ai nhắc mình.

Buông cái bực không có nghĩa là chấp nhận việc làm ẩu. Nếu người giúp việc làm không tốt, mình có quyền nói, có quyền đổi người. Nhưng nói bằng giọng bình tĩnh, nói rõ việc, không nói nặng người. Việc chưa xong thì nói việc chưa xong. Đừng nói người ta lười, người ta vụng, người ta không có tâm. Nói việc thì người ta sửa được. Nói người thì người ta chỉ buồn, không sửa được gì.

Chị Mai giờ về nhà với một tâm thế khác. Chị mở cửa, ngửi mùi cơm, thấy nhà cửa gọn gàng vừa đủ, chị nói: cảm ơn cô nhé. Cô Lành cười. Nụ cười ấy làm cả nhà ấm lên. Hóa ra, nhà yên không phải vì nhà sạch bóng. Nhà yên vì lòng người trong nhà, kể cả người giúp việc, đều được đối xử như người. Buông cái bực xuống, mình nhận lại một ngôi nhà có tình người. Cái đó đáng giá hơn một cái sàn sạch bóng rất nhiều.

Hôm nay, nếu bạn cũng hay bực với người giúp việc, thử một lần về nhà mà không soi việc chưa xong. Nhìn việc đã xong mà khen một câu. Hỏi người ta một câu thăm hỏi. Rồi xem lòng mình có nhẹ không. Thường thì nhẹ. Vì cơn bực vốn không làm nhà sạch hơn. Chỉ có lòng yên mới làm nhà sạch lâu dài.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thiền Đốn Ngộ (Thích Thanh Từ) — tr. 4: "chừa bỏ Tham, sân, tà kiến"
• Thiền Sư Khương Tăng Hội (Thích Nhất Hạnh) — tr. 37: "Ba chất độc là tham, sân và si"
Bài liên quanQuên trước quên sau tuổi già: buông nỗi giận với chính mìnhBuông cơn giận khi shipper giao hàng trễ: người giao cũng đang vộiBuông nỗi lo con thi trượt: điểm số không phải là cả đời con