🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông cái tính đổi chác trong việc thiện: cho rồi, đừng đếm phước

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Cô Lan làm từ thiện đã mười năm. Cô nấu cơm cho người nghèo, quyên góp quần áo cũ, xây giếng cho vùng hạn. Ai cũng khen cô tốt. Nhưng có một điều cô ít nói ra: mỗi lần làm xong, cô đều đếm. Đếm xem mình đã giúp bao nhiêu người, đã bỏ ra bao nhiêu tiền, đã được bao nhiêu lời khen. Cô kể, giọng nhỏ lại: "Có lần tôi giúp một gia đình, mà họ không cảm ơn, tôi buồn cả tuần. Tôi tự hỏi, mình làm vậy để làm gì?"

Câu hỏi ấy, nghe thì lạ, mà ngẫm thì thấm. Mình làm việc thiện để làm gì? Để người ta đỡ khổ, hay để mình được khen, được nhớ ơn, được phước? Nếu làm để người ta đỡ khổ, thì người ta có cảm ơn hay không, việc thiện vẫn xong. Còn nếu làm để được nhớ ơn, thì việc thiện chưa xong, nó còn dở dang trong lòng mình.

Kinh Kim Cương có một câu rất nổi tiếng: nên sinh tâm ở nơi không dựa nương. Nói theo lời thường: làm việc tốt thì cứ làm, đừng trụ vào kết quả. Đừng trụ vào lời khen. Đừng trụ vào lòng biết ơn của người nhận. Đừng trụ vào số phước mình sẽ được. Làm xong, buông xuống, đi làm việc khác. Tâm không trụ vào đâu, thì tâm mới tự do.

Đạo Phật dạy từ bi, hỷ, xả. Từ bi là thương người. Hỷ là vui khi thấy người khác vui. Xả là buông. Ba chữ đầu thì ai cũng thích. Chữ cuối cùng, chữ xả, thì ít người làm được. Vì xả nghĩa là làm xong rồi thôi, đừng mang theo. Mà con người mình thì hay mang theo lắm: mang theo lời khen, mang theo sự biết ơn, mang theo cả nỗi thất vọng khi người ta không nhớ ơn mình.

Cô Lan sau này thay đổi. Cô vẫn làm từ thiện, nhưng cô làm âm thầm hơn. Có lần cô giúp một bà cụ sửa mái nhà dột, xong rồi cô về, không chụp hình, không kể cho ai. Cô nói: "Lần đầu tiên tôi làm mà không chờ ai khen. Lạ lắm, lòng tôi nhẹ hẳn. Hóa ra trước giờ tôi làm việc thiện mà lòng tôi nặng, vì tôi cứ mang theo quá nhiều thứ."

Buông cái tính đổi chác trong việc thiện, thực tập thế này. Việc thứ nhất: làm một việc tốt âm thầm, không cho ai biết, không chụp hình, không kể lại. Làm xong, tự hỏi: nếu không ai biết, mình có làm không? Nếu câu trả lời là có, thì việc thiện ấy mới thật sự là của mình. Việc thứ hai: đừng đếm phước. Phước không phải là tiền gửi ngân hàng, không đếm được, mà càng đếm càng mất. Việc thứ ba: khi người ta không cảm ơn, hãy nhớ rằng họ đang khổ, người đang khổ thì ít khi nhớ cảm ơn. Mình giúp họ lúc họ khổ, đó là đủ rồi.

Có người sẽ nói: làm việc thiện mà không được gì thì ai làm? Nhưng thử nghĩ lại: người làm việc thiện mà lòng nhẹ, ngủ ngon, sống vui, đó chẳng phải là đã được rất nhiều rồi sao? Cái được ấy không ai cho mình, mà cũng không ai lấy đi được. Còn lời khen, sự nhớ ơn, phước báo, những thứ ấy đến thì vui, không đến thì thôi, đừng đi đòi.

Có người hỏi: vậy phước ở đâu, nếu không đếm được? Phước không nằm trong sổ sách. Phước nằm ở chỗ lòng mình nhẹ hay nặng. Người làm việc thiện mà lòng nhẹ, ngủ ngon, gặp ai cũng cười được, đó là người có phước. Người làm việc thiện mà lòng nặng, cứ đếm xem mình được bao nhiêu, cứ buồn khi người ta không cảm ơn, thì làm nhiều mà phước chẳng thấy đâu. Phước không phải là phần thưởng người ta phát cho mình. Phước là cái trạng thái của lòng mình sau khi làm việc thiện. Lòng nhẹ, là phước. Lòng nặng, thì làm bao nhiêu cũng chưa đủ.

Cho rồi, đừng đếm. Giúp rồi, đừng ghi sổ. Việc thiện nhẹ nhất là việc làm xong rồi buông xuống. Buông xuống rồi, tay mình mới trống, lòng mình mới nhẹ, để ngày mai lại giúp thêm một người nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Sách Dịch Kinh Đại Toàn, tập 1 — trang 116 (điểm tựa: Kinh Kim Cương: "Ưng vô sở trụ nhi sinh kỳ tâm" — tìm nơi không dựa nương mà sinh tâm)
• Lịch sử Việt Nam, tập 02 — trang 548 (điểm tựa: "Giáo lý đạo Phật với từ bi hỷ xả và sự tu thân về thập thiện và ngũ giới")
Bài liên quanBuông nỗi sợ mình sẽ quên giọng cha mẹ sau khi họ điBuông nỗi sợ con mình thua thiệt bạn bèBuông nỗi day dứt vì đã quát con một lần