🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Thắng một câu cãi, mất một tình thân

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Hai anh em ruột cãi nhau vì một mét đất. Đất thì không ai ở, cỏ mọc um tùm. Nhưng ai cũng cho là mình đúng. Anh bảo đất này cha chia cho anh. Em bảo cha nói miệng là cho em. Cãi từ sáng tới trưa, từ trưa tới chiều, rồi kéo cả họ hàng vào. Mỗi người lại nhớ một câu cha nói khác nhau. Cuối cùng anh thắng. Giấy tờ chứng minh đất là của anh. Anh thắng một câu cãi. Nhưng từ đó em không qua nhà anh nữa. Tết không về. Con cháu hai nhà không chơi với nhau. Một mét đất cỏ mọc, đổi lấy một tình anh em hai mươi năm. Hỏi anh có vui không, anh bảo thắng thì thắng, mà sao trong lòng không vui.

Cãi nhau vì đúng sai là chuyện xảy ra trong mọi nhà. Vợ chồng cãi vì ai đúng trong cách dạy con. Đồng nghiệp cãi vì ai đúng trong cách làm việc. Bạn bè cãi vì một chuyện cũ mà mỗi người nhớ một kiểu. Lúc cãi, ai cũng tin mình đúng. Mà nhiều khi cả hai đều đúng một phần. Nhưng khi đã muốn thắng, người ta không còn nghe nữa. Người ta chỉ chờ đến lượt mình nói. Càng nói càng to. Càng to càng quên mất ban đầu mình cãi vì cái gì. Đến cuối, thắng được một câu, nhưng mất đi người ngồi đối diện.

Trong sách Tuyệt Quán Luận có một câu rất thẳng: Chỉ cầu tự mình bỏ được kiến chấp, cần gì phải lo đến người khác có sinh kiến chấp hay không. Nói theo lời thường, việc của mình là bỏ cái chấp của mình, không phải là bắt người khác bỏ cái chấp của họ. Kiến chấp nghĩa là bám chặt vào ý kiến của mình, coi nó là đúng duy nhất. Người có kiến chấp thì nhìn đâu cũng thấy người khác sai. Bỏ kiến chấp không có nghĩa là mình nhận mình sai. Mà là mình chấp nhận rằng ý kiến của mình chỉ là một góc nhìn, người khác cũng có góc nhìn của họ. Hai góc nhìn có thể cùng đúng, hoặc cùng chưa đủ.

Trong kinh Pháp Cú cũng có câu: Hận thù diệt hận thù, đời này không thể có. Từ bi diệt hận thù, là định luật ngàn thu. Cãi nhau cũng vậy. Lấy lời sắc mà đáp lời sắc thì lời sắc không bao giờ hết. Chỉ có một bên chịu dừng lại, chịu mềm xuống, thì cuộc cãi mới dừng được. Dừng lại không phải là thua. Dừng lại là giữ lại mối quan hệ. Người ta hay nghĩ người im lặng trước là người đuối lý. Nhưng thật ra người dừng lại đúng lúc mới là người mạnh. Vì dừng lại cần nhiều sức hơn là nói tiếp. Nói tiếp thì dễ, cứ tuôn ra thôi. Dừng lại thì phải thắng chính cơn giận của mình trước.

Muốn bớt cãi vì đúng sai, có mấy việc làm được ngay. Thứ nhất, khi thấy giọng mình bắt đầu cao lên, hãy dừng một nhịp. Uống một ngụm nước. Ra ngoài hít thở một chút. Một nhịp dừng đó đủ để mình nhớ ra người đối diện là ai: vợ mình, chồng mình, anh em mình, bạn mình. Không phải kẻ thù. Thứ hai, trước khi nói câu tiếp theo, hãy nhắc lại ý của người kia bằng lời của mình: ý em là như vậy phải không? Nhắc lại được nghĩa là mình đã nghe. Mà đã nghe thì đã bớt một nửa cơn giận. Thứ ba, tự hỏi: chuyện này một năm nữa còn quan trọng không? Một mét đất, một câu nói, một cách làm việc, một năm nữa có còn đáng để mất nhau không? Phần lớn là không. Vậy thì sao phải thắng hôm nay cho bằng được?

Thắng một câu cãi thì được gì? Được một chút hả hê, kéo dài chừng một buổi. Mất một tình thân thì mất bao lâu? Có khi mất nhiều năm, có khi mất luôn. Người khôn không phải là người cãi thắng nhiều nhất. Người khôn là người biết chuyện nào nên thắng, chuyện nào nên nhường. Chuyện đúng sai về nguyên tắc thì giữ. Còn chuyện đúng sai về cảm giác, về ký ức, về thói quen, thì nhường được cứ nhường. Anh em ruột trong câu chuyện đầu bài, sau ba năm mới làm hòa. Người em bảo, thật ra đất đó anh lấy thì anh lấy, em chỉ cần anh em mình còn ngồi ăn cơm với nhau. Câu nói đó muộn ba năm. Nhưng vẫn hơn là không bao giờ nói. Còn mình, hôm nay có cuộc cãi nào mà mình nên dừng lại trước khi nó lấy đi một người thân không?

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tuyệt Quán Luận — trang 11
• Kinh Pháp Cú — kệ 5
Bài liên quanGiữ hình ảnh bản thân: buông cái mặt nạ cho nhẹ vaiBuông điện thoại xuống để cầm lại đời mìnhBuông xuống để lòng nhẹ — Phần 1