🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Ít học, ít chữ: buông mặc cảm để sống thẳng lưng

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Buổi họp phụ huynh ở trường, cô giáo hỏi ý kiến các cha mẹ. Mình muốn nói một câu, mà cổ họng nghẹn lại. Mình ít chữ, nói không tròn câu, sợ người ta cười. Thế là mình im. Về nhà, mình cứ tiếc. Giá mà mình nói được. Giá mà mình học nhiều hơn ngày xưa. Cái tiếc đó, cái mặc cảm đó, nó theo mình từ buổi họp về đến nhà, rồi theo mình nhiều năm.

Nhiều người mang mặc cảm ít học như mang một cái áo chật. Đi đâu cũng thấy mình nhỏ hơn người ta. Nghe ai nói chuyện chữ nghĩa là mình lùi lại một bước. Con hỏi bài, mình không biết, mình thấy mình kém. Người ta khoe bằng cấp, mình thấy mình thua. Nhưng thật ra, ít chữ không có nghĩa là ít hiểu biết. Có người học cao mà sống không ra gì. Có người ít chữ mà sống rất đàng hoàng, rất tử tế.

Sách Phật dạy rằng giới đức có công dụng chữa trị mặc cảm tự ti, mà gốc của mặc cảm đó là sự hối hận và chối bỏ. Mình hối hận vì ngày xưa không học. Mình chối bỏ chính mình của hôm nay, vì mình cứ so mình với một hình ảnh mình không phải. Chữa trị không phải là đi học lại cho bằng người ta. Chữa trị là mình sống đúng, sống tử tế, để lòng mình có chỗ đứng vững.

Giá trị của một con người không nằm trên tờ giấy. Nó nằm ở cách người đó sống mỗi ngày. Mình có thể không đọc được chữ khó, nhưng mình biết giữ lời hứa. Mình có thể không nói được câu hay, nhưng mình biết thương con, thương cha mẹ, biết giúp người lúc khó. Những thứ đó, không trường lớp nào cấp bằng. Mà đời sống thì đánh giá con người bằng những thứ đó, chứ không phải bằng bằng cấp.

Thực tập buông mặc cảm bắt đầu bằng việc nói thật về mình, không giấu. Khi ai hỏi về học vấn, mình nói thẳng: tôi học ít, nhưng tôi làm việc này bao nhiêu năm, tôi biết việc này. Nói thẳng như vậy, lòng mình nhẹ. Giấu giếm mới nặng. Người ta có cười hay không, đó là chuyện của họ. Mình sống thẳng, mình không phải cúi đầu trước ai. Cúi đầu vì ít chữ là mình tự làm mình nhỏ đi.

Rồi mình tập học thêm một điều nhỏ mỗi ngày, không phải để khoe, mà để lòng mình vui. Đọc một trang sách. Học một từ mới. Hỏi con một bài toán. Học ở tuổi nào cũng được. Có người bảy mươi tuổi còn học được một điều mới. Học không phải để xóa đi quá khứ ít học. Học là để hôm nay mình lớn hơn hôm qua một chút. Lớn lên từng chút, lâu ngày thành một con người khác.

Với con cái, mình cũng đừng mang mặc cảm của mình đặt lên vai con. Có cha mẹ ít học, cứ ép con phải học giỏi để bù cho mình. Con học không nổi, cha mẹ buồn, con cũng khổ. Thương con là để con học theo sức của con, sống theo đời của con. Mình ít chữ mà nuôi con nên người, đó đã là một thành công lớn. Đừng để mặc cảm của mình làm con mất đi tuổi thơ.

Buông mặc cảm ít học không phải là mình bằng lòng với việc không biết gì. Buông là mình thôi không dùng chuyện ít học để đánh giá mình thấp đi nữa. Mình đứng thẳng lưng, sống tử tế, học thêm mỗi ngày một chút. Người ta có thể chê mình ít chữ. Nhưng không ai có thể chê một người sống ngay thẳng, giữ chữ tín, thương người. Những thứ đó mới là học vấn thật của đời mình.

Có một điều nữa mình muốn nói: ít chữ không có nghĩa là mình không dạy được con. Cha mẹ ít học vẫn dạy con được những điều quan trọng nhất: biết chào hỏi, biết giữ lời, biết thương người, biết đứng dậy sau khi ngã. Những bài học đó không cần chữ nghĩa cao siêu. Nó cần một tấm gương sống mỗi ngày. Con nhìn cha mẹ dậy sớm làm việc, không than phiền, giữ chữ tín với hàng xóm, thì con học được nhiều hơn là nghe một bài giảng hay. Chữ nghĩa thì con học ở trường. Cách sống thì con học ở nhà, từ cha mẹ. Cha mẹ nào sống ngay thẳng, thì con của họ đã có một người thầy tốt rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Công dụng của Giới đức — Tỳ kheo Thanissaro (phap020.htm)
• Sáu cửa thiếu thật — mặc cảm tự ti (6cua-00.htm)
Bài liên quanBị mắng trước mặt người khác: buông nỗi đau ấy mà đi tiếpGiữ một bí mật nặng lòng: buông xuống bằng cách nàoMuốn nhiều người theo dõi: buông cơn khát được chú ý trên mạng