Chị Thảo dọn nhà hai lần một ngày. Sáng dọn, tối dọn. Con làm đổ ly nước là chị mắng. Chồng để dép lệch là chị khó chịu. Nhà phải sạch bong, cơm phải ngon, con phải học giỏi, chồng phải thành đạt, bản thân chị phải vừa đi làm giỏi vừa chăm con khéo. Chị đặt ra một tiêu chuẩn cho mọi thứ, và tiêu chuẩn đó là hoàn hảo. Ai không đạt thì chị bực. Kể cả chính chị. Có hôm chị mệt, nấu cơm trễ mười phút, chị tự trách mình cả buổi. Cả nhà sống trong căng thẳng. Không ai dám làm sai điều gì. Mà càng sợ sai thì càng sai nhiều hơn.
Bệnh của chị Thảo có tên trong sách. Sách gọi là bệnh "cầu toàn trách bị". Nghĩa là đòi hỏi mọi người xung quanh phải vẹn toàn một trăm phần trăm như ý mình muốn. Sách viết: "Chúng ta đòi hỏi những người sống gần với mình phải vẹn toàn một trăm phần trăm như ý mình muốn, phải đầy đủ hoàn toàn những điều như tâm mình tưởng. Nếu những người thân chỉ được tám chục phần trăm trong sự đòi hỏi của mình, sống gần gũi lâu ngày còn hai chục phần trăm bất như ý sẽ làm chúng ta sinh bực bội chán chường." Rồi sách hỏi một câu rất thẳng: "Sao chúng ta không đặt lại câu hỏi, chính mình có được vẹn toàn mọi điều như ý mình muốn chăng? Hẳn là không."
Câu hỏi đó đáng để ngẫm. Mình đòi con phải hoàn hảo, nhưng mình có hoàn hảo không? Mình đòi chồng phải đúng ý mình, nhưng mình có đúng ý chồng không? Mình đòi nhà phải sạch bong, nhưng mình có giữ được mình lúc nào cũng gọn gàng, vui vẻ, không mệt, không sai không? Không ai vẹn toàn cả. Đời này là đời tương đối. Giàu thì muốn giàu hơn. Giỏi thì muốn giỏi hơn. Đẹp thì muốn đẹp hơn. Đòi hỏi tuyệt đối trong một đời tương đối thì chỉ có khổ. Sách gọi tên cuốn sách đó là "Cuộc Đời Tương Đối Mà!" Nghe tên đã thấy nhẹ.
Gánh nặng phải hoàn hảo nó nặng ở chỗ nó không bao giờ xong. Làm xong việc này lại thấy việc kia chưa hoàn hảo. Con được chín điểm thì tiếc sao không được mười. Nhà sạch rồi thì thấy cái tủ chưa gọn. Mình cứ chạy theo một cái đích lùi dần. Chạy mãi không tới. Mệt mà không dám dừng, vì dừng lại thì sợ người ta chê mình lười, sợ mình thua kém người ta. Gánh nặng này mình tự đặt lên vai mình, rồi mình tự than sao vai mình nặng quá.
Trong sách về Niết-bàn có nói đến bậc thánh "đã đặt gánh nặng xuống". Đặt gánh nặng xuống không phải là bỏ hết trách nhiệm. Người đặt gánh xuống vẫn sống, vẫn làm việc, vẫn lo cho gia đình. Chỉ khác là họ làm với lòng nhẹ, không còn gồng mình lên để chứng tỏ điều gì. Họ biết việc gì cần làm tốt thì làm tốt, việc gì chưa tốt thì từ từ sửa. Họ cho phép mình sai, cho phép người khác sai. Cái cho phép đó làm cả nhà thở được.
Chị Thảo đã thay đổi từ một việc rất nhỏ. Một hôm con làm đổ nước, chị định mắng như mọi lần. Nhưng chị dừng lại. Chị lấy khăn lau cùng con, rồi nói: "Lần sau con cẩn thận hơn nhé." Con chị ngạc nhiên, rồi cười. Tối đó, chị cố tình không dọn nhà lần thứ hai. Chị ngồi xem ti vi với chồng. Nhà hơi bừa. Nhưng lòng chị nhẹ. Chị bảo: hóa ra nhà bừa một chút cũng không sao. Người ta vẫn sống vui được.
Buông gánh nặng phải hoàn hảo bắt đầu bằng một phép tính đơn giản: tám mươi phần trăm là đủ tốt rồi. Cơm nấu tám mươi phần trăm ngon là ăn được. Con học tám mươi phần trăm tốt là mừng rồi. Nhà sạch tám mươi phần trăm là ở được. Hai mươi phần trăm còn lại, mình để đó, mai làm tiếp, hoặc không làm cũng chẳng sao. Đời tương đối, mình sống tương đối là vừa. Đòi tuyệt đối thì mình khổ, người xung quanh khổ, mà cuối cùng cũng chẳng ai tuyệt đối được đâu. Đặt gánh xuống, vai nhẹ, nhà vui, đời an.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư