🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông nỗi lo âu: thở một hơi, nhẹ một ngày

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Có một người đàn ông, đêm nào cũng nằm trằn trọc. Ban ngày đi làm, tối về lo chuyện công ty. Lo hợp đồng mai có ký được không, lo sếp có hài lòng không, lo tháng này tiền có đủ không. Lo tới mức hai giờ sáng vẫn chưa ngủ. Sáng dậy, mắt thâm quầng, người mệt rã, lại đi làm với cái đầu nặng trĩu. Tối về, lại lo tiếp. Cứ như vậy, ngày này qua ngày khác, thành một vòng tròn không có lối ra.

Lo âu là thứ rất lạ: nó không giải quyết được việc gì, mà lại lấy đi rất nhiều thứ. Nó lấy đi giấc ngủ, lấy đi bữa cơm ngon, lấy đi nụ cười, lấy đi cả sức khỏe. Người lo âu ăn không ngon, ngủ không yên, nói chuyện cũng không tập trung. Mà lo xong rồi thì sao? Việc vẫn đó, có lo hay không thì việc cũng không tự xong. Lo âu giống như ngồi trên ghế xích đu: mình cứ đung đưa mãi, mà không đi tới đâu.

Trong kho sách, Đức Phật dạy về một con đường duy nhất để thanh lọc tâm, chấm dứt lo âu, phiền muộn, tiêu diệt thân bệnh và tâm bệnh, đạt thánh đạo và chứng ngộ Niết Bàn. Đó là Tứ Niệm Xứ. Tứ Niệm Xứ là bốn chỗ đặt niệm: niệm thân, niệm thọ, niệm tâm, niệm pháp. Nói một cách dễ hiểu: là để tâm mình ở đúng chỗ nó đang ở. Thân đang ngồi thì biết mình đang ngồi. Hơi thở đang vào thì biết hơi thở đang vào. Tâm đang lo thì biết tâm đang lo. Chỉ vậy thôi, mà lo âu đã bớt đi một nửa.

Vì sao chỉ biết như vậy mà lo âu bớt đi? Vì lo âu sống nhờ sự quên lãng. Khi mình quên mình đang ở đâu, quên mình đang làm gì, thì lo âu chen vào. Mình đang ăn cơm mà nghĩ tới chuyện mai, mình đang đi bộ mà nghĩ tới chuyện nợ nần, mình đang ngồi với con mà nghĩ tới chuyện công ty. Tâm không ở đây, thì lo âu có chỗ ở. Còn khi tâm ở đây, ở ngay bữa cơm này, ở ngay bước chân này, thì lo âu không còn chỗ chen vào nữa. Nó vẫn còn đó, nhưng nó đứng ngoài cửa, không vào được.

Cũng trong kho sách, có một đoạn nói về thiền hành rất đẹp: đi thiền hành, cắt đứt hết những tính toán lo âu, sợ sệt, bước những bước thật thanh thản và nhẹ nhàng, miệng nở nụ cười tươi mát, hít thở không khí trong lành buổi sáng. Chùi nồi cũng vậy: trong khi chùi nồi, ta cắt đứt những lo lắng, lăng xăng, những suy tư tính toán, ta không hấp tấp, ta làm việc thật thanh thản. Nghĩa là không cần phải ngồi thiền mới hết lo. Đi bộ cũng hết lo, chùi nồi cũng hết lo, miễn là mình làm việc đó với trọn tâm của mình.

Buông nỗi lo âu không có nghĩa là mình không lo gì nữa. Người có trách nhiệm vẫn lo: lo cho gia đình, lo cho công việc, lo cho ngày mai. Nhưng lo có hai loại. Một loại lo làm mình hành động: lo nên mình chuẩn bị, mình làm việc, mình sắp xếp. Loại lo này có ích, làm xong thì hết. Một loại lo chỉ làm mình khổ: lo mà không làm gì, lo mà cứ nghĩ mãi, lo tới mức mất ngủ. Loại lo này vô ích, làm hoài không hết. Buông lo âu là buông loại thứ hai, giữ lại loại thứ nhất.

Có một cách tập rất đơn giản, ai cũng làm được ngay tối nay: thở một hơi dài. Khi thấy mình đang lo, dừng lại, hít vào thật sâu, thở ra thật chậm. Hít vào, biết mình đang hít vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Làm ba lần như vậy. Chỉ ba hơi thở thôi, mà tâm mình đã khác. Nó không hết lo ngay, nhưng nó chậm lại. Mà chậm lại là đủ để mình nhìn rõ: chuyện mình đang lo, có thật sự đáng lo như vậy không? Nhiều khi nhìn lại, mình sẽ thấy nó nhỏ hơn mình tưởng nhiều.

Người đàn ông đầu bài, sau này có một hôm vợ anh nói với anh một câu: anh ơi, anh lo hoài, mà lo có làm hợp đồng ký nhanh hơn đâu. Anh im lặng. Tối đó, anh thử làm theo một cách đơn giản: trước khi ngủ, anh viết ra ba việc mai phải làm, rồi gấp tờ giấy lại, để đó. Xong, anh nằm xuống, thở ba hơi dài, rồi ngủ. Đêm đó anh ngủ ngon, lần đầu tiên sau nhiều tháng. Sáng dậy, anh làm ba việc đó, xong rồi, lại viết ba việc khác. Cứ như vậy, anh vẫn lo, nhưng lo của anh giờ đây có việc để làm, có điểm dừng, không còn lan ra cả đêm nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• BudSas, 1-bai/phap024.htm — trang 1 (Tứ Niệm Xứ: con đường duy nhất thanh lọc tâm, chấm dứt lo âu, phiền muộn)
• BudSas, 1-bai/phap027.htm — trang 1 (thiền hành cắt đứt tính toán lo âu, sợ sệt; chùi nồi cũng hạnh phúc khi cắt đứt lo lắng)
• BudSas, 1-bai/phap021.htm — trang 1 (Thiền đối trị sợ hãi, đem lại thiền lạc cho người hành giả)
Bài liên quanBuông khi người thân ra điBuông từng chút một — Phần 1Buông từng chút một — Phần 2