🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông lòng ganh tị: chúc mừng người khác là mở cửa cho mình

Buông bỏ – an lạc · 6 phút đọc

Chiều thứ sáu, công ty dán danh sách thăng chức lên bảng tin. Minh, người ngồi cùng bàn với tôi ba năm nay, được lên làm trưởng nhóm. Cả phòng vỗ tay. Tôi cũng vỗ tay, cũng cười, cũng nói chúc mừng. Nhưng lúc ngồi xuống ghế, trong lòng tôi chùng xuống một cái. Không phải tôi ghét Minh. Minh hiền, làm việc chắc tay, lên chức là xứng đáng. Vậy mà trong lòng tôi vẫn có một tiếng nói nhỏ: sao không phải là mình?

Tối đó về nhà, tôi không vui nổi. Cơm ăn không ngon. Vợ hỏi sao mặt nặng thế, tôi nói không có gì. Nhưng thật ra có. Tôi cứ nghĩ về Minh, nghĩ về cái ghế trưởng nhóm, nghĩ về ba năm mình cũng cày cuốc không kém. Càng nghĩ càng thấy khó chịu. Cái khó chịu ấy không làm Minh mất chức. Nó chỉ làm tôi mất một buổi tối yên lành, mất giấc ngủ ngon, mất cả niềm vui của một ngày thứ sáu.

Đó là ganh tị. Nó không ồn ào như giận dữ. Nó lặng lẽ thôi. Nó ngồi trong lòng, nhấm nhẳng từng chút một, như con mọt gặm gỗ. Người ta hơn mình một chút, mình khó chịu một chút. Người ta mua được nhà, mình thấy nhà mình chật đi. Người ta được khen, mình thấy mình nhỏ đi. Mà sự thật thì nhà mình vẫn thế, mình vẫn thế. Chỉ có cái nhìn của mình là méo đi.

Trong kinh có nói về người có tâm tật đố, hay ganh tị. Tật đố là thấy người khác được mà lòng không yên. Kinh xếp nó vào những tâm xấu cần bỏ, vì nó không hại ai khác trước tiên, nó hại chính người mang nó. Người ganh tị giống như người cầm một hòn than nóng mà muốn ném vào người khác. Người khác chưa chắc đã bỏng, tay mình thì bỏng trước.

Ganh tị còn có một cái hại khác, ít ai để ý. Nó làm mình mù. Khi mình ganh với Minh, mình không còn thấy được cái hay của Minh để học. Minh lên chức vì Minh làm việc có hệ thống, báo cáo rõ ràng, nói chuyện với khách khéo. Thay vì học những điều đó, tôi ngồi so đo ba năm của tôi với ba năm của Minh. So đo xong, tôi chẳng học được gì, chỉ mệt thêm.

Muốn buông ganh tị, không cần làm gì lớn. Chỉ cần tập một việc nhỏ: mỗi lần thấy người khác hơn mình, nói thầm trong lòng một câu chúc mừng. Chúc mừng thật lòng, dù lúc đầu còn gượng. Nói một lần chưa quen, nói mười lần sẽ quen. Lòng mình như một căn phòng. Cửa mở thì gió mát vào được. Cửa đóng thì chỉ có hơi nóng của mình quẩn quanh trong đó.

Tập thêm một việc nữa: khi thấy mình đang so sánh, hãy dừng lại và hỏi: mình đã có gì? Tôi có sức khỏe, có vợ con thương mình, có công việc ổn định, có Minh là đồng nghiệp tốt. Đếm những thứ mình có, lòng sẽ đầy lên. Người đầy thì không cần nhìn sang bát người khác nữa.

Minh lên chức, đó là chuyện của Minh. Tôi chúc mừng Minh, rồi tôi quay về làm tốt việc của tôi. Đường ai nấy đi, nhưng đi cùng nhau thì vui hơn đi một mình. Buông lòng ganh tị xuống, ta không mất gì cả. Ta chỉ mở cửa cho mình bước ra khỏi căn phòng nóng nực của chính mình.

Có một điều tôi học được muộn: mừng cho người khác là một thói quen, không phải tính trời sinh. Không ai sinh ra đã vui khi thấy người khác hơn mình. Người ta tập mà thành. Tập bằng cách nhìn kỹ vào người mình đang ganh. Minh được lên chức, nhưng Minh cũng ở lại làm thêm nhiều buổi tối, cũng từng bị khách mắng, cũng từng muốn bỏ việc. Tôi chỉ thấy cái ghế của Minh, tôi không thấy những buổi tối của Minh. Nhìn đủ cả hai mặt, lòng ganh tự nhiên nhỏ lại.

Tôi còn tập một việc nữa: mỗi khi thấy mình ganh với ai, tôi viết ra ba điều tốt của người đó. Viết ra giấy, không viết trong đầu. Viết trong đầu thì dễ quên, viết ra giấy thì phải nhìn thẳng. Viết xong, tôi thấy người ta xứng đáng. Mà thấy người ta xứng đáng rồi, thì lời chúc mừng bật ra tự nhiên, không còn gượng nữa. Buông ganh tị, cuối cùng, là học cách nhìn người khác cho trọn vẹn, không nhìn qua lăng kính của lòng mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung A Hàm 3 (Thích Tuệ Sỹ dịch) — tr. 258: 'người có tâm tật đố, hay ganh tị'
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ (Giang Dật Tử họa) — tr. 114: tật đố nằm trong các nghiệp xấu
Bài liên quanBuông mong cầu: muốn ít lại, đủ nhiều hơnBuông lời nói cay: nói chậm một nhịp, giữ được một ngườiBuông việc không phải của mình: lo phần mình cho trọn