Sáng nào tôi cũng thấy cùng một cảnh ngoài đường: người ta chạy vội. Ăn vội, đi vội, nói vội. Một người vừa chạy xe vừa nghe điện thoại, tay kia cầm ly cà phê. Một bà mẹ vừa dắt con vừa giục: nhanh lên, trễ rồi. Một anh shipper chạy như bay qua ngã tư, mặt căng thẳng. Ai cũng vội, như thể đời chỉ cho mình một buổi sáng để làm hết mọi việc. Mà lạ là, vội bao nhiêu năm, có ai tới đích sớm hơn đâu.
Tôi cũng từng như vậy. Có một thời gian, tôi làm gì cũng vội. Ăn cơm mười phút là xong. Nói chuyện với con thì vừa nói vừa xem đồng hồ. Đọc sách thì lật nhanh để cho hết trang. Cuối ngày, tôi mệt rã rời mà không nhớ mình đã làm được gì. Vội vàng giống như chạy trong sương: chạy nhanh lắm, nhưng chẳng nhìn thấy gì trên đường.
Người xưa dạy: đừng vội vàng; phải học đi trên đất rồi mới học bay lên trời. Câu này nghe thì đơn giản, nhưng là cả một bài học. Đứa trẻ chưa biết đi mà đòi chạy thì sẽ ngã. Người chưa hiểu việc mà đòi làm nhanh thì sẽ làm hỏng. Vội vàng không làm việc xong nhanh hơn, nó chỉ làm việc phải làm lại nhiều lần hơn. Một bản báo cáo viết vội, sai ba chỗ, sửa lại mất cả buổi. Một lời hứa nói vội, làm không được, mất lòng tin mất cả tháng.
Vội vàng còn có một cái giá khác, âm thầm hơn. Nó lấy mất của mình những khoảnh khắc đẹp. Ăn vội thì không biết món ăn ngon ở chỗ nào. Đi vội thì không thấy hoa bên đường nở từ bao giờ. Nói vội với con thì không nghe được con đang buồn hay đang vui. Đời mình trôi qua trong vội vàng, đến lúc nhìn lại, chẳng còn nhớ mình đã sống những gì.
Tôi tập buông sự vội vàng bằng một việc nhỏ: làm một việc một lúc. Ăn thì chỉ ăn, không xem điện thoại. Nói chuyện với con thì ngồi xuống, nhìn vào mắt con, không làm việc khác. Đi bộ thì đi thong thả, nghe tiếng chân mình chạm đất. Ban đầu tôi thấy chậm chạp, khó chịu, như thể mình đang tụt lại phía sau. Nhưng một tuần sau, tôi thấy mình nhớ được nhiều thứ hơn: nhớ bữa cơm hôm qua ngon, nhớ con kể chuyện ở trường, nhớ buổi chiều nắng đẹp.
Việc thứ hai tôi tập là ngủ một đêm trước khi quyết định việc lớn. Có lần tôi định ký một hợp đồng vội vì sợ mất cơ hội. Tôi để qua một đêm. Sáng ra đọc lại, tôi thấy có hai điều khoản không ổn. May mà chưa ký. Vội vàng là bạn của hối hận. Chậm một đêm, có khi cứu được cả một năm.
Buông sự vội vàng không có nghĩa là lề mề, không có nghĩa là bỏ mặc công việc. Nó có nghĩa là đi đúng tốc độ của mình. Nhanh khi cần nhanh, chậm khi cần chậm. Đi chậm lại, mình mới thấy đường. Mà thấy đường rồi, thì đi tới đâu cũng vững.
Có lần tôi vội quá, chạy xe vượt đèn vàng. Suýt nữa thì va vào một xe khác. Tim tôi đập thình thịch, tay run run. Về tới nhà, tôi ngồi lặng đi. Vội năm phút, suýt nữa mất cả đời. Từ hôm đó, tôi ra khỏi nhà sớm hơn mười phút. Mười phút đó không làm tôi mất gì, nhưng nó làm tôi không còn phải vội. Vội vàng thường bắt đầu từ việc mình chuẩn bị muộn. Chuẩn bị sớm một chút, thì cả ngày không cần vội.
Tôi còn tập đi chậm vào buổi sáng. Sáng ra, tôi đi bộ quanh xóm mười phút, không nghe điện thoại, không nghĩ việc. Chỉ đi và nhìn. Nhìn cây bàng trước nhà đã ra lá non. Nhìn bà cụ bán xôi cười với khách. Mười phút đó giống như một hơi thở dài trước khi bắt đầu ngày mới. Người bắt đầu ngày mới bằng một hơi thở dài thì cả ngày thở đều. Người bắt đầu ngày mới bằng vội vàng thì cả ngày thở gấp. Đi chậm lại, mình mới thấy đường. Thấy đường rồi, thì không cần chạy nữa.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư