🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Con không nối nghiệp mình: buông kỳ vọng để con sống đời con

Buông bỏ – an lạc · 7 phút đọc

Ông Tư làm nghề mộc ba mươi năm. Tay nghề giỏi, khách quen nhiều, xưởng nhỏ mà lúc nào cũng có việc. Cả đời ông chỉ mong một điều. Thằng con trai lớn lên, học nghề của cha, nối cái xưởng này. Ông dạy con cầm đục từ lúc con mới mười hai tuổi. Ông kể cho con nghe về từng loại gỗ, từng đường bào, từng mối mộng. Con nghe, con gật đầu, nhưng mắt con nhìn ra chỗ khác.

Đến tuổi thi đại học, con nói với cha một câu. Con muốn học vẽ. Con muốn làm thiết kế. Ông Tư nghe xong, im lặng cả buổi. Trong lòng ông, một câu hỏi cứ quay đi quay lại. Mình cực khổ cả đời, gây dựng cái xưởng này để làm gì, nếu con không nối. Ông giận. Ông bảo con là đứa vô ơn. Con cũng giận. Con bảo cha không hiểu con. Hai cha con chiến tranh lạnh suốt mấy tháng trời.

Chuyện của ông Tư không phải là chuyện lạ. Nhiều cha mẹ cũng vậy. Mình làm nghề gì, mình mong con nối nghề đó. Mình buôn bán giỏi, mình mong con buôn bán giỏi hơn. Mình học hành dang dở, mình mong con học cho tới nơi tới chốn, để bù lại phần đời mình chưa làm được. Những mong muốn đó, thoạt nghe, đều là thương con. Nhưng nếu nhìn kỹ, trong đó có một phần không nhỏ là mong con sống tiếp giấc mơ của mình.

Cha mẹ thương con, nên hay vẽ sẵn một con đường cho con đi. Con đường đó, cha mẹ đã đi qua, đã biết nó an toàn, đã biết nó có cơm ăn. Cha mẹ sợ con đi đường khác, vấp ngã, khổ sở. Sợ thì cũng phải thôi. Nhưng có một điều cha mẹ hay quên. Con đường an toàn với cha mẹ, chưa chắc đã là con đường hợp với con. Con có một đôi chân khác, một đôi mắt khác, một trái tim khác. Con phải đi bằng chân của con, chứ không thể đi bằng chân của cha mẹ mãi.

Sách xưa có một hình ảnh rất hay. Rồng lúc còn ẩn dưới nước, chưa nên dùng. Đó là lúc tài đức chưa đủ, thời cơ chưa tới, thì cứ ẩn mình mà học, mà chờ. Đến lúc rồng hiện ra trên đồng ruộng, gặp được người lớn, thì mới nên ra làm việc lớn. Ý của lời đó là, mỗi người có một thời của mình. Có người sớm, có người muộn. Có người hợp với con đường này, có người hợp với con đường khác. Không thể lấy cái thời của mình, áp lên đời con.

Cũng có một câu trong sách xưa. Cứu người, giúp đời, phải tùy duyên tùy sức mới được. Giàu cứu theo phận giàu, nghèo cứu theo phận nghèo. Câu đó nói về việc giúp người, nhưng đặt vào chuyện dạy con, nó cũng đúng. Thương con cũng phải tùy duyên, tùy sức của con. Con có duyên với nghề mộc, thì dạy con nghề mộc. Con không có duyên với nghề mộc, mà có duyên với cây cọ vẽ, thì thương con là để con cầm cọ. Ép con cầm đục trong khi lòng con muốn cầm cọ, thì cái xưởng có nối được đi nữa, người thợ trong xưởng đó cũng không vui.

Có người sẽ hỏi. Vậy cha mẹ cứ mặc kệ con muốn làm gì thì làm sao. Không phải vậy. Buông kỳ vọng không có nghĩa là buông tay mặc kệ. Buông kỳ vọng vào con đường cụ thể, nhưng vẫn giữ lại kỳ vọng vào con người. Cha mẹ vẫn có thể mong con sống tử tế, làm việc chăm chỉ, biết thương người, biết giữ chữ tín. Những điều đó, nghề nào cũng cần. Làm mộc cần chữ tín. Làm thiết kế cũng cần chữ tín. Buôn bán cần chăm chỉ. Vẽ vời cũng cần chăm chỉ. Cái gốc không đổi. Chỉ có cái hình đổi thôi.

Ông Tư, sau mấy tháng chiến tranh lạnh với con, có một buổi chiều ngồi một mình trong xưởng. Ông nhìn những tấm gỗ, những cái đục, những cái bào. Ông chợt nghĩ. Cả đời mình làm mộc, mình vui vì mình được làm thứ mình thích. Nếu mình bắt con làm thứ con không thích, thì con khổ. Mà con khổ, mình vui sao được. Hôm sau, ông gọi con lại. Ông nói, con học vẽ đi. Cha không hiểu vẽ, nhưng cha hiểu một điều. Làm gì cũng được, miễn là con làm cho tử tế, đừng bỏ dở giữa chừng. Con trai ông nghe xong, ôm chầm lấy cha. Đó là lần đầu tiên sau mấy tháng, hai cha con cười với nhau.

Buông kỳ vọng con phải nối nghiệp mình, không phải là cha mẹ thua. Mà là cha mẹ thắng được chính mình. Thắng được cái mong muốn con phải giống mình. Con không phải là bản sao của cha mẹ. Con là một người riêng, với một đời riêng. Cha mẹ sinh con ra, nuôi con lớn, dạy con làm người tử tế. Còn con đi đường nào, làm nghề gì, yêu thích ra sao, đó là phần đời của con. Cha mẹ đứng sau, nhìn con đi, đỡ con khi con ngã, mừng cho con khi con tới đích. Như vậy, có phải nhẹ hơn nhiều không. Nhẹ cho con, mà cũng nhẹ cho chính mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Dịch Đại Toàn Tập 2 — trang 53
• Khổng Minh Thần Toán — trang 170
Bài liên quanLỡ làm cha mẹ buồn ngày xưa: buông lỗi lầm để sống hiếu hôm nayNhà hàng xóm xây cao hơn: buông cái so đo trước cổng nhà mìnhMất việc ở tuổi bốn mươi: buông nỗi sợ mình không còn giá trị