🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Buông bỏ – an lạc

Buông cơn giận xuống trước khi nói một lời

Buông bỏ – an lạc · 8 phút đọc

Chiều hôm đó, anh Hai đi làm về muộn. Xe vừa dừng trước cổng, vợ anh đã hỏi một câu rất bình thường: "Sao hôm nay anh về trễ vậy?" Chỉ một câu như thế thôi, mà anh nổi nóng. Anh gắt lên, vợ anh cũng gắt lại. Bữa cơm tối hôm đó nguội ngắt, không ai nói với ai câu nào.

Sáng hôm sau, anh Hai ngồi một mình và nghĩ lại. Anh tự hỏi: câu hỏi của vợ có gì sai đâu? Chẳng có gì sai cả. Cái sai nằm ở chỗ anh mang cả một ngày bực bội ở chỗ làm về nhà, rồi trút lên người gần gũi nhất. Một câu nói trong lúc giận có thể làm đau người khác cả tuần. Mà người nói ra, nhiều khi cũng hối hận cả tuần.

Giận là thứ đến rất nhanh. Nó đến trước khi mình kịp nghĩ. Có người giận vì một câu nói, giận vì một cái nhìn, giận vì chuyện nhỏ như bát cơm mặn hay đôi dép để sai chỗ. Lúc giận, ai cũng thấy mình đúng. Ai cũng thấy mình có lý. Nhưng khi cơn giận qua đi, nhiều người mới thấy: mình đã nói những lời không nên nói, đã làm những việc không nên làm.

Trong kinh Pháp Cú có một câu rất ngắn mà nghe thấm: hận thù không thể diệt được hận thù, chỉ có lòng từ bi mới diệt được hận thù. Nghe thì đơn giản, làm thì không dễ. Bởi vì khi đang giận, người ta chỉ muốn thắng. Muốn nói cho hả. Muốn người kia phải nhận là mình sai. Nhưng thắng trong cơn giận thì được gì? Được một buổi tối im lặng, được một người thân quay lưng, được một vết nứt trong nhà.

Sách xưa cũng dạy rằng muốn lòng yên thì phải cắt bỏ tham lam và sân hận. Sân hận ở đây không phải là chuyện lớn lao gì. Nó chính là cơn giận hằng ngày của mình. Cắt bỏ không có nghĩa là giả vờ như không giận. Giận thì cứ nhận là mình đang giận. Nhưng nhận rồi thì đừng để nó cầm miệng mình. Đừng để nó quyết định lời mình sắp nói.

Có một cách rất thực tế, ai cũng làm được. Khi cơn giận vừa dâng lên, hãy buông nó xuống trước khi mở miệng. Chỉ cần im lặng mười giây thôi. Uống một ngụm nước. Đi ra sân đứng một lát. Mười giây đó đủ để mình hỏi lại chính mình: câu mình sắp nói có giúp gì không, hay chỉ làm mọi chuyện tệ hơn? Người khôn không phải là người không bao giờ giận. Người khôn là người giận mà vẫn giữ được miệng mình.

Nhiều người nói: tôi nóng tính, tôi không kìm được. Nhưng nóng tính không phải là cái cớ để làm đau người khác. Nóng tính là một thói quen, mà thói quen thì tập được. Mỗi lần kìm được một câu nói trong lúc giận, là một lần mình thắng chính mình. Thắng người khác thì dễ, thắng cơn giận của mình mới khó. Mà thắng được nó rồi thì lòng nhẹ hẳn.

Trong nhà, người ta giận nhau nhiều nhất không phải vì chuyện lớn. Chuyện lớn thì ít khi xảy ra. Người ta giận nhau vì những chuyện vụn vặt lặp đi lặp lại mỗi ngày. Cơm chưa nấu, áo chưa giặt, con chưa làm bài, tiền chưa đủ xài. Những chuyện đó cứ chất chồng lên nhau, rồi một ngày bùng ra thành một trận cãi nhau to. Nhưng nếu mỗi chuyện nhỏ mình đều buông xuống một chút, thì chuyện to sẽ không có cơ hội xảy ra.

Buông cơn giận không có nghĩa là nhịn nhục chịu đựng mãi. Nhịn khác với buông. Nhịn là nuốt giận vào trong, để đó, rồi một ngày nó nổ ra còn lớn hơn. Buông là thấy cơn giận, hiểu nó từ đâu mà ra, rồi thả nó đi. Hiểu rồi thì tự nhiên nó nhẹ. Như một người vác bao gạo nặng, đặt bao xuống thì vai nhẹ ngay. Cơn giận cũng vậy. Cầm chặt thì nặng, buông xuống thì nhẹ.

Có một người mẹ kể rằng, mỗi lần con làm vỡ đồ, bà hay quát. Một hôm bà thử làm khác: bà im lặng, nhìn mảnh vỡ, rồi nói với con: "Không sao, mẹ con mình cùng dọn." Đứa bé ngạc nhiên lắm. Từ hôm đó, nó không còn sợ làm vỡ đồ nữa, mà nó cẩn thận hơn. Bà mẹ cười: "Hóa ra không quát cũng dạy được con." Đúng vậy. Lời nói nhẹ nhàng trong lúc bình tĩnh dạy được nhiều hơn lời quát tháo trong lúc giận.

Buông cơn giận cũng là một cách thương người thân. Người thân của mình không đáng phải hứng những lời cay đắng chỉ vì mình có một ngày không vui. Họ không phải là chỗ để mình trút giận. Họ là người ở bên mình những lúc khó khăn nhất. Thương họ thì giữ lời với họ, nhất là những lúc mình đang giận.

Tối nay, nếu có chuyện gì làm mình bực, hãy thử một lần làm khác đi. Đừng nói ngay. Im lặng một chút. Thở một hơi dài. Rồi hãy nói bằng giọng bình thường. Có thể câu chuyện vẫn chưa giải quyết xong, nhưng ít ra mình không làm nó tệ hơn. Và biết đâu, khi mình nói nhẹ, người kia cũng nghe nhẹ. Một câu nói nhẹ có khi mở ra được cả một buổi tối yên ấm.

Buông cơn giận xuống trước khi nói một lời. Chỉ một việc nhỏ như vậy thôi, mà nhà cửa yên hơn, lòng mình cũng yên hơn. Cái yên đó không ai cho mình được, chỉ có mình tự cho mình được.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (BudSas, dhp-tm01.htm) — trang 1
• Huyền Yếu Thiên – Trương Tam Phong — trang 22
Bài liên quanBuông quá khứ: đừng sống hai lần cùng một nỗi đauBuông tham cầu: càng nắm càng mệtBuông oán thù: tha thứ là tự cởi trói cho mình