Trời trở lạnh, bà Sáu ngồi co chân trên ghế, xoa xoa hai bàn chân đã lạnh ngắt. Bà bảo: "Chân lạnh thì cả người lạnh, đắp mấy cái chăn cũng không ấm." Bà lấy chậu nước ấm, pha thêm chút gừng, ngâm chân chừng mười lăm phút. Ngâm xong, bà lau khô, mang vớ, rồi chui vào chăn. Đêm ấy bà ngủ một giấc ngon lành đến sáng.
Người xưa coi bàn chân là gốc của cơ thể. Chân xa tim nhất, máu xuống chân khó nhất, nên chân là chỗ lạnh đầu tiên khi trời trở lạnh. Chân lạnh thì người lạnh, chân ấm thì người ấm. Giữ ấm bàn chân không phải là chuyện làm đẹp, mà là chuyện giữ sức khỏe, nhất là trong những ngày trở lạnh.
Kinh sách cũng chép rằng vào buổi chiều, Đức Phật ra khỏi chỗ tĩnh lặng, cùng với trưởng lão A Nan đi ngâm chân tay, tắm rửa rồi mới nghỉ ngơi. Việc ngâm chân tay buổi chiều là việc rất bình thường của người xưa, như rửa mặt, như chải đầu. Người xưa không coi đó là cầu kỳ, mà coi đó là cách giữ mình sạch sẽ và khỏe mạnh sau một ngày dài.
Ngâm chân nước ấm có gì tốt? Trước hết là làm ấm cơ thể. Nước ấm chạm vào bàn chân, hơi ấm lan lên, mạch máu giãn ra, máu lưu thông tốt hơn. Người ngâm chân xong thường thấy mặt hồng lên, tay chân ấm lại, người khoan khoái. Ngâm chân buổi tối còn giúp dễ ngủ hơn, vì cơ thể ấm lên thì cũng dễ chìm vào giấc ngủ.
Ngâm chân cũng đơn giản lắm. Nước ấm vừa phải, khoảng ấm tay, không quá nóng. Ngâm đến mắt cá chân là đủ, chừng mười đến mười lăm phút. Ngâm xong lau khô ngay, đừng để chân ướt đi lại trên nền lạnh. Mang vớ cotton mềm, giữ ấm cho chân suốt đêm. Người thích thì thêm vài lát gừng tươi hoặc chút muối vào nước, cũng tốt, nhưng nước ấm không thôi đã đủ.
Ngoài ngâm chân, giữ ấm bàn chân còn là chuyện ăn mặc. Trời lạnh thì mang vớ, mang giày kín, đừng đi chân trần trên nền gạch lạnh. Nhiều người trẻ quen đi chân trần trong nhà, thấy mát mẻ, mà không biết nền gạch mùa lạnh hút hơi ấm từ chân rất nhanh. Chân lạnh lâu ngày, người dễ bị cảm, dễ đau nhức xương khớp. Đôi vớ mỏng không tốn bao nhiêu, mà giữ được bao nhiêu hơi ấm.
Người già và trẻ nhỏ càng cần giữ ấm chân. Người già máu lưu thông kém, chân hay lạnh, hay tê. Trẻ nhỏ ham chơi, chân trần chạy khắp nhà, mồ hôi chân ra rồi gặp lạnh thì dễ ốm. Cha mẹ nên để ý: tối trước khi ngủ, sờ thử chân con có lạnh không, cho con mang vớ khi ngủ nếu trời lạnh. Việc nhỏ vậy mà phòng được nhiều bệnh vặt.
Giữ ấm chân cũng cần đều đặn. Trời lạnh mới giữ thì đã muộn. Nên tập thành thói quen từ đầu mùa: tối nào cũng ngâm chân, ngày nào cũng mang vớ. Cơ thể quen được giữ ấm thì sức đề kháng cũng tốt hơn. Dưỡng sinh là vậy, không phải đợi bệnh rồi mới lo, mà là chăm chút mỗi ngày để bệnh khó đến.
Cũng cần nói rõ: giữ ấm chân là thói quen tốt, không phải là cách chữa bệnh. Người bị bệnh về tim mạch, tiểu đường, suy giãn tĩnh mạch, thì ngâm chân nước nóng có thể không phù hợp. Người có vết thương ở chân, chân bị lở loét, cũng không nên ngâm. Trước khi làm theo thói quen nào, nhất là khi mình đang có bệnh, nên hỏi ý kiến bác sĩ. Dưỡng sinh đúng là dưỡng sinh có hiểu biết.
Trời lạnh đã về, hãy để ý đến đôi bàn chân của mình. Tối nay, đun một ấm nước, pha chậu nước ấm, ngồi ngâm chân mười lăm phút. Vừa ngâm vừa thư giãn, vừa ngâm vừa nghĩ về một ngày đã qua. Ngâm xong, lau khô, mang vớ, đi ngủ. Sáng mai dậy, chân ấm, người cũng ấm. Đôi chân là gốc của cơ thể, giữ gốc ấm thì cả cây mới khỏe. Nội dung này chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên y tế của bác sĩ.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư