🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Ăn no bảy phần, lòng nhẹ cả ngày

Dưỡng sinh cổ truyền · 6 phút đọc

Bữa cơm tối nhà bà Tư lúc nào cũng đầy ắp. Mâm cơm có cá kho, thịt luộc, canh chua, rau xào, thêm đĩa trái cây tráng miệng. Ai ăn cũng khen ngon. Nhưng ăn xong, ai cũng mệt. Bụng căng, người nặng, ngồi xem ti vi một lúc là buồn ngủ. Bà Tư bảo: ăn no mới khỏe. Nhưng cái no ấy, càng ngày càng làm cả nhà mệt hơn.

Người xưa ăn uống khác chúng ta bây giờ. Không phải vì họ nghèo, không có gì ăn. Mà vì họ hiểu một điều: ăn là để nuôi thân, không phải để thỏa mãn cái miệng. Ăn vừa đủ thì thân nhẹ. Ăn quá no thì thân phải gánh.

Sách Khí Đạo dẫn lời người xưa: người biết đạo ở thời thượng cổ, thuận theo âm dương, hòa cùng thuật số, ăn uống điều độ, nghỉ ngơi có nề nếp, không vọng tưởng, lao lực, cho nên giữ được hình thần trọn vẹn cho đến hết tuổi thọ trời cho, sống đủ trăm năm mới ra đi. Ăn uống điều độ được đặt ngay đầu tiên, trước cả chuyện nghỉ ngơi. Vì ăn uống là việc làm mỗi ngày, ba bữa một ngày, sai một chút thì sai cả đời.

Ở một chỗ khác, sách lại dặn: phương pháp dưỡng chân khí là ăn uống điều độ, làm việc, nghỉ ngơi có nề nếp, không làm quá sức, không để cho bị tổn hại, âm dương bình hòa, sẽ tự có ích. Ăn uống điều độ, nói cho gọn, là ăn đúng mức. Không quá no, không quá đói, không quá lệch về một vị.

Sách xưa còn nói rõ hơn: người thời cổ ăn uống nhất định phải đủ mọi vị, để các vị tương tác với nhau đạt đến chỗ hòa. Nếu không biết ăn uống điều độ thì thường ăn no nê rồi mới dừng, khi đó vị khí bị thiên lệch, làm hại đến khí trung hòa. Nghĩa là ăn quá no không chỉ làm bụng nặng, mà còn làm khí trong người mất cân bằng.

Vậy ăn no bảy phần là thế nào? Là khi ăn, dừng lại lúc vừa cảm thấy đủ, trước khi cảm thấy no căng. Bụng còn một chút trống, miệng còn một chút thèm. Nghe thì khó, vì đồ ngon bày ra trước mắt, ai mà dừng được. Nhưng có một mẹo nhỏ: ăn chậm lại. Nhai kỹ. Đặt đũa xuống giữa chừng, uống một ngụm nước, nói chuyện vài câu. Cơ thể cần khoảng mười lăm, hai mươi phút mới báo no. Ăn nhanh quá, cơ thể chưa kịp báo thì mình đã ăn quá rồi.

Sách Đạt Ma Dịch Cân Kinh cũng dặn về ăn uống: nên ăn ít chất béo, ít thịt, ăn nhiều rau và trái cây tươi. Không phải cấm hẳn thịt cá. Mà là bớt lại. Mâm cơm có nhiều rau, ít thịt, vẫn ngon, vẫn đủ chất, mà bụng nhẹ hơn nhiều. Người xưa ăn thịt như ăn món phụ, rau mới là chính. Bây giờ ta làm ngược lại, thịt là chính, rau là phụ. Đổi lại, thân sẽ nhẹ đi trông thấy.

Ăn uống chừng mực còn là ăn đúng giờ. Sáng ăn cho đàng hoàng, trưa ăn đủ, tối ăn nhẹ. Tối ăn no rồi đi ngủ ngay là nặng nhất. Cơ thể ban đêm cần nghỉ, lại phải làm việc cật lực để tiêu hóa bữa tối. Sáng dậy, miệng đắng, đầu nặng, bụng ì ạch. Ai hay ăn khuya thì thử đổi một tuần: tối ăn sớm, ăn nhẹ, rồi sẽ thấy sáng dậy khác hẳn.

Cũng nên bớt những thứ làm thân mệt: rượu nhiều, đồ chiên xào nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, đồ lạnh, nước đá. Sách Đạt Ma Dịch Cân Kinh kể ra một danh sách dài những thứ nên tránh, trong đó có bia, thuốc lá, bột ngọt, đường trắng tinh, mỡ động vật, nước đá, đồ lạnh, đồ ngọt, đồ chiên xào, đồ nướng. Không cần bỏ hết một lúc. Bớt dần từng thứ, thân sẽ cảm ơn mình.

Ăn uống chừng mực không phải là khổ hạnh. Không phải ăn kiêng khắc nghiệt, không phải nhịn ăn. Mà là ăn trong tỉnh táo. Biết mình đang ăn gì, ăn bao nhiêu, ăn để làm gì. Ăn vì thân cần, không phải vì miệng thèm. Ăn xong, bụng nhẹ, người khỏe, đầu óc tỉnh táo. Đó mới là ăn ngon thật sự.

Bắt đầu từ bữa tối nay. Múc cơm ít hơn mọi khi một chút. Ăn chậm hơn một chút. Thêm một đĩa rau. Dừng lại khi vừa đủ. Ăn no bảy phần, lòng nhẹ cả ngày. Một thay đổi nhỏ trên mâm cơm, làm đều đặn mỗi ngày, lâu ngày thành sức khỏe.

Nội dung bài này chỉ mang tính tham khảo, không thay thế lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo – Lục Lưu — tr. 178: người biết đạo thời thượng cổ, ăn uống điều độ, nghỉ ngơi có nề nếp; tr. 276: phương pháp dưỡng chân khí là ăn uống điều độ
• Đạt Ma Dịch Cân Kinh — tr. 9: nên ăn ít chất béo, ít thịt, ăn nhiều rau và trái cây tươi
Bài liên quanBước đi thong thả, thân tâm cùng khỏeMột ly nước ấm mở đầu ngày mớiTay chân ấm thì người khỏe: giữ ấm khi trời lạnh