🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Mặc ấm khi sắp lạnh: đừng đợi rét run mới thêm áo

Dưỡng sinh cổ truyền · 7 phút đọc

Trời trở gió. Sáng ra, người già trong nhà vẫn mặc áo mỏng như hôm qua. Con cháu nhắc: trời lạnh rồi, mặc thêm áo đi. Ông bà gạt đi: chưa lạnh đâu, quen rồi. Tới chiều, gió lạnh hơn. Tối về, ông ho. Bà sụt sịt. Cả nhà lại lo. Chuyện này năm nào cũng lặp lại, mà năm nào cũng vậy.

Sách Khí Đạo dặn một câu rất ngắn: mặc ấm khi sắp lạnh, làm mát khi sắp nóng. Sắp lạnh, chứ không phải đã lạnh. Cái chữ sắp đó quan trọng. Đừng đợi rét run mới thêm áo. Đừng đợi người lạnh cóng mới đi tìm áo ấm. Mặc ấm trước khi lạnh tới. Đó là dưỡng sinh.

Vì sao phải mặc trước. Cơ thể giống như một ngôi nhà. Trời trở lạnh là gió lùa vào nhà. Mình đóng cửa trước khi gió tới thì nhà vẫn ấm. Mình đợi gió lùa vào rồi mới đóng cửa thì nhà đã lạnh, phải mất nhiều thời gian mới ấm lại. Cơ thể cũng vậy. Cảm lạnh thường không đến từ một lúc rét buốt, mà đến từ lúc giao mùa, lúc sáng sớm, lúc chiều tối, khi nhiệt độ xuống từ từ mà mình không để ý. Cái lạnh ngấm dần, không hay biết, tới lúc ho rồi mới biết là mình đã lạnh.

Người già và trẻ nhỏ là hai nhóm cần mặc ấm trước nhất. Người già ít cảm nhận được lạnh. Có cụ ngồi trong nhà thấy bình thường, ra ngoài gió thổi mới biết lạnh, nhưng lúc đó đã muộn. Trẻ nhỏ thì ham chơi, chạy nhảy ra mồ hôi, cởi áo ra, gió thổi vào lưng là ốm. Cả hai nhóm đều không tự lo được tốt như người lớn khỏe mạnh. Con cháu trong nhà nên để ý giúp. Sáng ra coi trời thế nào, chuẩn bị sẵn áo ấm, nhắc ông bà, nhắc con nhỏ mặc vào trước khi ra khỏi nhà.

Mặc ấm không có nghĩa là mặc thật dày, mặc thật nhiều lớp. Mặc ấm là mặc đủ, mặc đúng chỗ. Có ba chỗ cần giữ ấm nhất khi trời trở lạnh: cổ, lưng và bàn chân. Cổ là chỗ gió hay lùa vào. Một chiếc khăn mỏng quàng cổ buổi sáng đi ra đường đã đỡ lạnh hẳn. Lưng là chỗ dễ bị gió thổi khi ngồi xe, khi làm việc ngoài trời. Áo đủ dài, che được lưng, là tốt. Bàn chân là chỗ xa tim nhất, lạnh trước nhất. Đi tất, đi giày kín, đừng đi chân đất trên nền gạch lạnh buổi sáng.

Mặc ấm khi sắp lạnh còn có nghĩa là chuẩn bị trước. Nghe dự báo trời trở lạnh thì tối hôm đó lấy áo ấm ra sẵn, để sáng mai không phải lục tung tủ. Đi làm xa thì mang theo một áo khoác mỏng, trưa ấm thì cởi ra, chiều lạnh thì mặc vào. Đi xe máy buổi sáng thì mặc thêm một lớp, đừng ỷ vào việc chạy nhanh sẽ ấm. Chạy nhanh chỉ làm gió mạnh hơn.

Có người sợ mặc ấm sớm sẽ nóng, sẽ đổ mồ hôi, rồi lại cảm lạnh vì mồ hôi. Lo đó cũng đúng. Cho nên sách dặn đi kèm: làm mát khi sắp nóng. Mặc ấm là mặc vừa đủ, không phải mặc càng dày càng tốt. Mặc nhiều lớp mỏng thì tốt hơn một lớp dày. Nóng thì cởi bớt một lớp. Lạnh thì mặc thêm một lớp. Linh hoạt như vậy thì không lo bị nóng quá hay lạnh quá. Quan trọng là đừng để cơ thể phải chịu đựng sự thay đổi đột ngột.

Một điều nữa: mặc ấm không chỉ là chuyện quần áo. Buổi sáng trời lạnh, ra khỏi giường đừng vội bước ngay xuống nền gạch lạnh. Ngồi dậy từ từ, xỏ dép, mặc áo ấm rồi hãy ra khỏi phòng. Tối đi ngủ, đắp chăn đủ ấm, đừng để hở lưng, hở bụng. Những việc nhỏ đó, làm đều, sẽ giữ cho cơ thể không bị lạnh đột ngột vào hai thời điểm dễ cảm nhất trong ngày là sáng sớm và nửa đêm.

Ông bà ngày xưa có câu: giữ ấm như giữ của. Của ở đây là sức khỏe. Một trận cảm lạnh có thể khỏi trong vài ngày, nhưng với người già, một trận cảm có thể kéo theo nhiều chuyện khác. Phòng bệnh bao giờ cũng nhẹ nhàng hơn chữa bệnh. Mặc thêm một cái áo thì nhẹ. Nằm ốm một tuần thì nặng. Tính như vậy thì biết nên chọn cái nào.

Trời trở lạnh không báo trước nhiều. Sáng còn nắng, chiều đã gió. Người biết dưỡng sinh là người nhìn trời mà mặc áo, chứ không phải nhìn người khác mà mặc áo. Thấy trời sắp lạnh thì mặc ấm trước. Đừng đợi người bên cạnh run lên mới biết mình cũng lạnh. Mặc ấm khi sắp lạnh. Một câu dặn ngắn như vậy, làm được thì cả mùa lạnh nhẹ nhàng hơn nhiều.

Nội dung này chỉ để tham khảo, không thay cho lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo (Lục Lưu), tập 1 — trang 272 (phương pháp dưỡng sinh: mặc ấm khi sắp lạnh, làm mát khi sắp nóng)
Bài liên quanNgủ nướng cuối tuần: nằm lâu cũng mệt, sách cổ dặn saoĐừng đợi khát khô mới uống: uống nước đúng lúc theo sách cổĂn chậm nhai kỹ: bữa cơm cũng là lúc dưỡng thân