🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

No bảy phần, khỏe mười phần: ăn vừa đủ theo sách cổ

Dưỡng sinh cổ truyền · 7 phút đọc

Bữa giỗ ở nhà bà Năm, mâm cơm đầy ắp. Thịt cá ê hề. Mọi người ăn no căng. Có người còn cố ăn thêm vì sợ phí. Ăn xong, ai cũng ngồi ôm bụng, thở không ra hơi. Bà Năm cười: Ăn giỗ mà không no thì mất ngon. Nhưng no quá thì mất khỏe.

Câu nói đó nghe vui. Nhưng nó đúng. Ăn no quá không phải là sướng. Ăn no quá là làm khổ cái dạ dày. Dạ dày phải làm việc quá sức. Thân phải gánh thêm. Lâu ngày, người mệt, bệnh tật kéo đến.

Sách dưỡng sinh cổ nói người thượng cổ ăn uống điều độ, nghỉ ngơi có nề nếp, không vọng tưởng, lao lực, cho nên thân thể khỏe mạnh, sống lâu. Ăn uống điều độ là gì? Là ăn vừa đủ. Không ăn quá no. Không ăn quá đói. Không ăn quá nhanh. Không ăn quá thất thường.

Người xưa có một cách nói rất hay: ăn no bảy phần. Nghĩa là ăn đến lúc thấy vừa đủ, còn thèm một chút thì dừng. Đừng ăn đến lúc no căng mới dừng. Vì khi mình cảm thấy no căng, thật ra mình đã ăn quá nhiều rồi.

Vì sao lại là bảy phần? Vì dạ dày cần chỗ trống để làm việc. Ăn đầy ắp, dạ dày không còn chỗ để co bóp, tiêu hóa sẽ chậm. Ăn bảy phần, dạ dày còn chỗ trống, thức ăn được trộn đều, tiêu hóa tốt hơn. Người ăn bảy phần thường nhẹ bụng, tinh thần tỉnh táo. Người ăn mười phần thường buồn ngủ, mệt mỏi, muốn nằm ngay.

Trong đời thường, ăn bảy phần nghe dễ, làm khó. Vì thức ăn ngon, mình muốn ăn thêm. Vì mâm cơm đầy, mình sợ phí. Vì mọi người cùng ăn, mình không muốn dừng trước. Những lý do đó làm mình ăn quá no, lần nào cũng vậy.

Tập ăn bảy phần, hãy bắt đầu từ một việc nhỏ. Lấy cơm ít hơn bình thường một chút. Ăn chậm lại. Khi thấy bụng vừa đầy, còn thèm một miếng nữa, thì dừng. Uống một ngụm nước. Ngồi nói chuyện với mọi người. Mười phút sau, bạn sẽ thấy mình đã no vừa đủ. Không cần miếng cuối cùng đó.

Trẻ con cũng cần tập ăn bảy phần. Nhiều cha mẹ ép con ăn cho hết bát, sợ con đói. Nhưng ép ăn làm trẻ sợ bữa ăn. Trẻ ăn quá no sẽ khó tiêu, biếng ăn lần sau. Hãy để trẻ ăn đến khi vừa đủ thì dừng. Trẻ biết no là gì, lớn lên sẽ biết tự điều chỉnh.

Người già càng cần ăn bảy phần. Dạ dày người già yếu hơn. Ăn quá no dễ đầy hơi, khó thở, mất ngủ. Ăn vừa đủ, chia thành nhiều bữa nhỏ, sẽ tốt hơn là ăn một bữa thật no. Sáng ăn vừa. Trưa ăn vừa. Chiều ăn nhẹ. Tối đừng ăn quá muộn, quá no.

Ăn uống điều độ còn có nghĩa là ăn đúng giờ. Sáng ăn sáng. Trưa ăn trưa. Chiều ăn chiều. Đừng bỏ bữa sáng rồi ăn bù vào buổi tối. Đừng ăn khuya rồi sáng dậy không muốn ăn. Thân người thích nề nếp. Ăn đúng giờ, dạ dày sẽ quen, tiêu hóa sẽ tốt.

Sách cổ còn nói phương pháp dưỡng chân khí là ăn uống điều độ, làm việc, nghỉ ngơi có nền nếp, không làm quá sức, không để cho bị tổn hại, âm dương bình hòa. Ăn vừa đủ là một phần của không làm quá sức. Dạ dày cũng cần được nghỉ ngơi. Ăn quá nhiều là bắt dạ dày làm quá sức.

Có người hỏi: Ăn bảy phần thì có đủ chất không? Đủ, nếu mình ăn đủ loại thức ăn. Cơm, rau, đậu, cá, thịt, mỗi thứ một ít. Ăn đa dạng, không kén chọn. Ăn bảy phần mà đủ loại, còn tốt hơn ăn mười phần mà chỉ ăn một món.

Ngày nay, nhiều người ăn không phải vì đói, mà vì buồn miệng, vì căng thẳng, vì xem ti vi. Ăn như vậy rất dễ ăn quá nhiều. Khi buồn miệng, hãy uống một ly nước. Khi căng thẳng, hãy đi bộ vài vòng. Đừng dùng thức ăn để giải tỏa cảm xúc. Thức ăn không giải quyết được căng thẳng. Nó chỉ làm thân thêm mệt.

Ăn vừa đủ cũng là một cách tiết kiệm. Ăn ít lại, thức ăn thừa ít đi. Tiền chợ giảm đi. Thân khỏe lên. Một việc mà lợi cả ba đường. Người xưa ăn uống điều độ không chỉ vì sức khỏe. Mà còn vì họ biết quý trọng hạt gạo, miếng cơm. Ăn vừa đủ là ăn có chừng mực, biết đủ.

Biết đủ là một điều quý. Người biết đủ trong ăn uống thường cũng biết đủ trong nhiều việc khác. Không tham quá. Không vội quá. Sống chậm lại, lòng yên lại. Đó là dưỡng sinh không chỉ cho thân, mà còn cho tâm.

Bữa cơm tới, hãy thử ăn bảy phần. Lấy ít hơn một chút. Ăn chậm hơn một chút. Dừng sớm hơn một chút. Rồi ngồi lại, thở một hơi. Bạn sẽ thấy bụng nhẹ. Người nhẹ. Đầu óc tỉnh táo.

No bảy phần, khỏe mười phần. Nghe thì lạ. Nhưng ai tập được sẽ hiểu: ăn ít lại một chút, mà khỏe lên nhiều lắm.

Nội dung tham khảo, không thay lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo – Lục Lưu — trang 178 (ăn uống điều độ, nghỉ ngơi có nề nếp, không vọng tưởng, lao lực)
Bài liên quanBuổi sáng ra sân thở sâu: dưỡng khí theo người xưaSáng ra đừng cáu giận: dưỡng sinh từ một buổi sớm yên lànhĐạo dẫn xoa bóp: bài tập dưỡng sinh trong sách Khí Đạo