🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Đậu xanh trong bếp: bát nước mát ngày nóng theo sách cổ

Dưỡng sinh cổ truyền · 6 phút đọc

Trời nắng gắt. Đi ngoài đường về, mồ hôi ướt cả áo. Mẹ đã nấu sẵn một nồi chè đậu xanh. Bát chè còn hơi ấm, đậu bở tơi, nước ngọt nhẹ. Uống một ngụm, người mát dần. Cơn nóng trong người như tan đi một nửa.

Đậu xanh là món quen trong bếp Việt. Nấu chè. Nấu cháo. Làm bánh. Làm giá. Hạt đậu nhỏ, màu xanh, giá rẻ, nhà nào cũng có. Ngày xưa, nhà nghèo nấu cháo đậu xanh ăn thay cơm. Nhà giàu nấu chè đậu xanh đãi khách. Một hạt đậu nhỏ mà đi khắp mâm cơm Việt.

Người xưa dùng đậu xanh không chỉ để ăn cho ngon. Trong sách y học cổ, đậu xanh còn được dùng như một vị thuốc dân gian. Có cuốn sách ghi lại một cách dùng. Người bị sốt nóng, sau khi đắp chăn kín, uống thêm một bát nước đậu xanh thì ra mồ hôi. Mồ hôi ra, người nhẹ đi. Cách ghi chép đó cho thấy, người xưa đã để ý tới tính mát của đậu xanh từ rất lâu.

Đậu xanh tính mát. Ăn vào giải nhiệt. Ngày nóng, bát chè đậu xanh là món giải khát tự nhiên. Không cần nước ngọt đóng chai. Không cần đá lạnh. Chỉ cần hạt đậu xanh, ít đường, nấu lên. Vừa mát, vừa lành, vừa no bụng.

Nhưng mát không có nghĩa là ăn bao nhiêu cũng được. Đậu xanh mát, người bụng dạ yếu, hay lạnh bụng, ăn nhiều dễ đầy hơi, khó tiêu. Người già, trẻ nhỏ, ăn cháo đậu xanh loãng thì tốt. Ăn chè đậu xanh đặc, nhiều đường, thì lại không tốt. Món nào cũng vậy. Ăn đúng lượng thì bổ. Ăn quá thì thành hại.

Nấu đậu xanh cũng có vài điều nên nhớ. Ngâm đậu trước vài giờ cho đậu mềm, nấu nhanh bở. Nấu cháo thì nấu loãng, ăn dễ tiêu. Nấu chè thì cho ít đường thôi. Ngọt quá, uống vào lại khát. Ngày nóng, uống nước đậu xanh để nguội, đừng uống lạnh buốt. Lạnh buốt thì mát miệng một lúc, nhưng bụng lại khó chịu.

Có người hỏi, đậu xanh có chữa được bệnh không? Sách cổ ghi nó như một vị dùng trong dân gian, để hỗ trợ khi người nóng sốt ra mồ hôi. Nhưng đó là ghi chép của người xưa, trong hoàn cảnh của người xưa. Ngày nay, mình bị sốt cao, mệt nhiều, thì phải đi khám. Đừng tự lấy đậu xanh làm thuốc chữa bệnh. Ăn để mát, để khỏe, thì được. Chữa bệnh thì phải có thầy thuốc.

Đậu xanh còn một cái hay nữa. Nó rẻ. Nó dễ mua. Nó dễ nấu. Không cần phải tìm món bổ đắt tiền ở đâu xa. Ngay trong bếp nhà mình đã có một món mát lành. Người xưa dưỡng sinh, nhiều khi chỉ là vậy. Dùng những thứ quanh mình. Ăn đúng mùa. Ăn đúng lượng. Không cầu kỳ.

Mùa hè này, trời còn nắng nhiều. Mình nấu một nồi chè đậu xanh để trong tủ lạnh. Đi làm về, uống một bát. Vừa mát, vừa nhẹ. Nhớ đừng cho quá nhiều đường. Nhớ đừng uống lạnh quá. Ăn uống điều độ, từ những món nhỏ như vậy, cơ thể mình sẽ cảm ơn mình.

Hạt đậu xanh nhỏ bé. Nhưng trong đó có cả một bài học dưỡng sinh. Ăn những thứ giản dị. Biết tính của thức ăn. Ăn vừa đủ. Không thần thánh hóa. Không coi thường. Món ăn trong bếp nhà, hiểu rõ nó, dùng đúng nó, đã là dưỡng sinh rồi.

Ngoài chè và cháo, đậu xanh còn làm được nhiều món nữa. Đậu xanh nấu với gạo nếp thành xôi đậu xanh, ăn sáng vừa no vừa lành. Đậu xanh xay làm nhân bánh, làm sữa đậu xanh uống buổi sáng. Người xưa tận dụng hạt đậu nhỏ này đủ cách. Mỗi cách nấu lại hợp với một lúc khác nhau. Mùa nóng thì uống nước đậu xanh cho mát. Mùa lạnh thì ăn cháo đậu xanh cho ấm bụng. Biết dùng đậu xanh theo mùa, theo lúc, đó cũng là dưỡng sinh.

Nội dung bài này chỉ mang tính tham khảo, không thay cho lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Tử Siêu Y Thoại — cách chừng 30 phút uống thêm một bát nước đậu xanh, sẽ ra mồ hôi, tr. 123
Bài liên quanĐừng ăn khi đang giận: tâm không yên, bụng không tiêuBàn chân ấm, người mới ấm: giữ ấm chân theo sách cổĂn rau và hoa quả mỗi ngày: lời dặn trong sách y học