🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Củ sen trong ao nhà: món ăn thanh đạm theo sách cổ

Dưỡng sinh cổ truyền · 6 phút đọc

Quê tôi có một cái ao nhỏ sau nhà. Mùa sen, lá xanh phủ kín mặt ao, hoa nở hồng hồng. Tới cuối mùa, người ta lội xuống đào củ sen. Củ sen trắng, thon dài, có nhiều lỗ nhỏ chạy dọc thân. Rửa sạch, cắt ra, nấu canh với xương, hoặc nấu cháo. Ăn giòn giòn, bùi bùi, vị thanh. Món ăn đó, nhà quê nào có ao sen cũng biết. Không phải món sang. Nhưng là món ăn của sự thanh đạm. Ăn xong, bụng nhẹ, miệng còn vị thanh.

Người xưa ăn uống theo một nguyên tắc mà sách dưỡng sinh cổ nhắc đi nhắc lại: ăn uống điều độ, làm việc và nghỉ ngơi có nề nếp, không làm quá sức, âm dương bình hòa thì tự có ích. Nghĩa là ăn uống không phải chuyện ăn cho thật ngon, thật nhiều. Mà là ăn sao cho cơ thể được yên. Cơ thể yên thì khí mới yên. Khí yên thì người mới khỏe. Món ăn thanh đạm như củ sen hợp với nguyên tắc đó. Nó không quá béo, không quá cay, không quá mặn. Nấu lên, vị vẫn thanh. Ăn vào, bụng không phải làm việc quá sức. Đó là cách ăn mà người xưa chọn, không phải vì họ không có món ngon hơn, mà vì họ biết món thanh đạm nuôi người lâu hơn món đậm vị.

Sách xưa cũng dạy rằng người thời cổ ăn uống nhất định phải đủ mọi vị, để các vị tương tác với nhau mà đạt tới chỗ hòa. Củ sen có vị ngọt nhẹ, tính mát. Nấu canh với xương thì có thêm vị mặn ngọt của thịt. Nấu cháo với gạo thì có thêm vị bùi của gạo. Ăn kèm với một món rau, một chén nước mắm pha nhạt, thì mâm cơm đủ vị. Không cần phải nấu cầu kỳ. Chỉ cần trong bữa ăn có món thanh, món đậm, món rau, món mặn, vừa đủ. Ăn như vậy, cơ thể không bị lệch về một vị nào. Mà cái lệch, sách xưa dặn, chính là thứ làm hại khí trung hòa trong người.

Ăn củ sen, cũng nên ăn đúng cách. Củ sen tươi thì giòn, nấu canh thì nấu vừa chín tới, đừng ninh quá lâu cho nát bấy. Nấu cháo thì cắt mỏng, nấu cùng gạo cho mềm. Ăn chậm, nhai kỹ. Vì củ sen có nhiều xơ, nhai kỹ thì bụng mới tiêu hóa nhẹ nhàng. Ăn lúc còn ấm, đừng ăn đồ đã nguội lạnh. Buổi trưa hay buổi tối đều được, nhưng đừng ăn quá no rồi đi nằm ngay. Ăn xong, ngồi nghỉ một lúc, đi lại nhẹ nhàng trong nhà, rồi mới làm việc khác. Những việc nhỏ đó, người xưa coi là một phần của bữa ăn. Ăn không chỉ là đưa thức ăn vào miệng. Ăn còn là cách mình đối xử với cơ thể mình trong và sau bữa ăn.

Có người hỏi: ăn thanh đạm vậy, có đủ sức không? Người xưa không ăn thanh đạm vì thiếu thốn. Họ ăn thanh đạm vì họ hiểu rằng cơ thể không cần quá nhiều. Ăn vừa đủ, đủ vị, đúng bữa, thì cơ thể đã đủ sức làm việc cả ngày. Ăn quá nhiều, quá béo, quá đậm, thì cơ thể phải làm việc vất vả hơn để tiêu hóa. Lâu ngày, thành mệt. Cho nên, thanh đạm không phải là ăn khổ. Thanh đạm là ăn khôn. Là biết chọn món nhẹ nhàng cho cơ thể, để cơ thể còn sức làm việc khác, vui chơi, ngủ ngon.

Củ sen trong ao nhà, nói cho cùng, chỉ là một món ăn. Nhưng nó nhắc mình một cách sống. Sống thanh đạm, ăn uống điều độ, không tham nhiều, không vội vàng. Ao sen sau nhà, tới mùa thì đào củ, nấu một nồi canh, cả nhà ăn cùng nhau. Không cần phải đi tìm món gì xa xôi. Sức khỏe, nhiều khi, nằm ngay trong những món ăn quen thuộc như vậy. Ăn đúng, ăn đủ, ăn thanh đạm, rồi ngủ ngon, sống đều. Làm được những việc nhỏ đó mỗi ngày, thì đã là dưỡng sinh rồi. Nội dung trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo (Lục Lưu) — trang 276 (phương pháp dưỡng chân khí: ăn uống điều độ, làm việc nghỉ ngơi có nề nếp, không làm quá sức)
• Khí Đạo (Lục Lưu) — trang 399 (người thời cổ ăn uống nhất định phải đủ mọi vị, để tương tác đạt tới chỗ hòa)
Bài liên quanNgủ dậy đừng vội bật dậy: thói quen nhỏ buổi sáng theo sách cổĂn trái cây đúng lúc: sách cổ dặn ăn quả thế nàoGiữ ấm bụng khi trời trở lạnh: dưỡng sinh mùa chuyển mùa