🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Ngủ dậy đừng vội bật dậy: thói quen nhỏ buổi sáng theo sách cổ

Dưỡng sinh cổ truyền · 6 phút đọc

Chuông báo thức reo. Nhiều người mở mắt ra, bật dậy ngay, chân chạm đất, đi thẳng vào nhà tắm. Có người vừa đứng lên đã thấy đầu hơi choáng, mắt hơi hoa. Có người thì thấy lưng hơi đau, cổ hơi cứng. Họ nghĩ đó là chuyện bình thường, do ngủ chưa đủ giấc. Nhưng có khi, nguyên nhân nằm ngay ở cái bật dậy đó. Cơ thể vừa trải qua một đêm nằm yên. Máu huyết, hơi thở, các khớp xương đều đang ở trạng thái chậm rãi. Bật dậy đột ngột, giống như bắt một người đang ngồi nghỉ phải chạy ngay. Cơ thể chưa kịp chuẩn bị, nên nó phản ứng bằng cách choáng váng, mệt mỏi.

Sách dưỡng sinh cổ có ghi lại cách sống theo mùa của người xưa. Ba tháng mùa xuân, là lúc cái mới nảy nở từ cái cũ, trời đất đều sinh, muôn vật sinh sôi. Người xưa dặn: đêm ngủ sớm, dậy sớm, dạo bước ở sân, xoã tóc, thả lỏng hình thể, khiến cho chí được sinh thành. Câu này có nhiều ý. Ngủ sớm, dậy sớm là một ý. Dậy rồi thì dạo bước, thả lỏng hình thể là một ý khác. Nghĩa là buổi sáng không phải là lúc vội vàng. Buổi sáng là lúc cơ thể từ từ tỉnh dậy, từ từ giãn ra, từ từ bước vào một ngày mới. Người xưa không bật dậy. Họ dậy sớm, nhưng dậy một cách thong thả.

Thả lỏng hình thể, nói bằng lời thường, là đừng gồng mình ngay khi vừa mở mắt. Nằm thêm một lúc, duỗi tay, duỗi chân, xoay cổ nhẹ nhàng, xoa hai bàn tay vào nhau cho ấm rồi áp lên mặt. Ngồi dậy từ từ, ngồi ở mép giường một lúc rồi mới đứng lên. Đứng lên rồi, đứng yên một lúc, hít thở vài hơi, rồi mới bước đi. Những động tác đó chỉ mất chừng hai ba phút. Nhưng hai ba phút đó, cơ thể được chuyển từ trạng thái ngủ sang trạng thái thức một cách êm ái. Không bị giật mình. Không bị choáng. Người già càng nên làm vậy. Người trẻ cũng nên tập, vì thói quen tốt tập từ trẻ thì tới già vẫn còn.

Sách xưa cũng dạy rằng phương pháp dưỡng chân khí là: ăn uống điều độ, làm việc và nghỉ ngơi có nề nếp, không làm quá sức. Khởi cư hữu thường, nghĩa là ngủ dậy đều có giờ giấc, có nề nếp. Ngủ dậy có nề nếp không chỉ là dậy đúng giờ. Mà còn là dậy đúng cách. Dậy sớm mà bật dậy vội vàng, rồi lao ngay vào công việc, thì cũng chưa phải là có nề nếp. Nề nếp là dậy rồi có một khoảng lặng cho riêng mình. Khoảng lặng đó có thể là vài phút ngồi yên, vài bước dạo trong sân, vài hơi thở sâu. Người xưa dạo bước ở sân buổi sớm. Ngày nay, nhà không có sân thì đi vài vòng trong nhà, hoặc đứng bên cửa sổ hít thở không khí buổi sớm. Không cần phải làm gì lớn lao. Chỉ cần đừng vội.

Buổi sáng vội vàng còn làm hỏng cả ngày. Người dậy vội, ra khỏi nhà vội, ăn sáng vội, thì tới công ty đã thấy mệt. Mệt không phải vì làm việc nhiều, mà vì từ lúc mở mắt, cơ thể đã bị hối thúc liên tục. Ngược lại, người dậy thong thả, ăn sáng thong thả, thì tới chỗ làm vẫn còn sức. Sự khác biệt nằm ở mấy phút đầu ngày. Mấy phút đó, nếu dành cho sự vội vàng, thì cả ngày sẽ vội vàng. Nếu dành cho sự thong thả, thì cả ngày sẽ nhẹ nhàng hơn. Nghe thì khó tin, nhưng thử một tuần sẽ thấy. Dậy sớm hơn mười phút, nhưng dậy chậm lại. Không bật dậy. Không vội. Chỉ vậy thôi.

Tập thói quen này cũng đơn giản. Tối nay, đặt chuông sớm hơn mười phút so với thường lệ. Sáng mai, chuông reo, đừng bật dậy. Nằm yên, duỗi người, hít thở ba hơi. Ngồi dậy, ngồi một lúc. Đứng lên, đứng một lúc. Rồi mới đi rửa mặt. Sau đó, nếu có thời gian, đi vài bước trong sân hoặc ngoài hiên. Không cần phải tập thể dục gì nặng. Chỉ cần để cơ thể biết rằng một ngày mới bắt đầu, và mình sẽ bước vào nó một cách nhẹ nhàng. Làm vậy một tuần, cơ thể sẽ quen. Và buổi sáng, thay vì là lúc mệt mỏi nhất trong ngày, sẽ thành lúc dễ chịu nhất. Nội dung trong bài chỉ mang tính tham khảo, không thay lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo (Lục Lưu) — trang 176 (ba tháng mùa xuân: đêm ngủ sớm, dậy sớm, dạo bước ở sân, thả lỏng hình thể, là đạo dưỡng sinh)
• Khí Đạo (Lục Lưu) — trang 276 (phương pháp dưỡng chân khí: ăn uống điều độ, làm việc nghỉ ngơi có nề nếp, không làm quá sức)
Bài liên quanĂn trái cây đúng lúc: sách cổ dặn ăn quả thế nàoGiữ ấm bụng khi trời trở lạnh: dưỡng sinh mùa chuyển mùaNgủ sớm, dậy sớm, dạo bước buổi sáng theo sách Khí Đạo