🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Dưỡng sinh cổ truyền

Ngủ sớm, dậy sớm, dạo bước buổi sáng theo sách Khí Đạo

Dưỡng sinh cổ truyền · 8 phút đọc

Ông Sáu sáu mươi tám tuổi, sáng nào cũng dậy từ năm giờ. Ông không cần đồng hồ báo thức. Tới giờ là mắt tự mở. Ông ra sân, đi dạo quanh vườn một vòng, hít thở không khí buổi sớm. Rồi ông pha ấm trà, ngồi nhìn trời sáng dần. Con cháu hỏi sao ông dậy sớm vậy, ông cười bảo, dậy sớm quen rồi, ngủ nướng lại mệt.

Nhiều người trẻ nghe vậy thì lắc đầu. Họ quen thức khuya, sáng dậy không nổi. Đêm lướt điện thoại tới một hai giờ sáng, sáng bảy giờ đã phải vội vàng đi làm. Ngày nào cũng thiếu ngủ, người lúc nào cũng mệt. Uống cà phê cho tỉnh, tối về lại không ngủ được. Cứ thế thành một vòng luẩn quẩn, càng ngày càng đuối.

Sách Khí Đạo, một cuốn sách dưỡng sinh của người xưa, có một đoạn viết về ba tháng mùa xuân. Sách nói, đó là lúc cái mới nảy nở từ cái cũ, trời đất đều sinh, muôn vật sinh sôi. Người sống thuận theo mùa thì đêm ngủ sớm, dậy sớm, dạo bước ở ngoài trời. Ngủ sớm dậy sớm không phải là ép mình. Mà là sống cùng nhịp với trời đất.

Nghe thì giản dị, nhưng làm thì cần cả một nếp sống. Ngủ sớm nghĩa là khi trời tối, mình cũng chuẩn bị nghỉ. Không phải vì sợ tối, mà vì cơ thể cần bóng tối để hồi phục. Dậy sớm nghĩa là khi trời sáng, mình cũng dậy theo. Không phải vì phải dậy, mà vì cơ thể đã nghỉ đủ, tự muốn dậy. Dạo bước buổi sáng là đi thong thả, không vội, để khí huyết lưu thông sau một đêm nằm yên.

Người xưa không có đồng hồ báo thức, cũng không có điện thoại. Họ sống theo mặt trời. Mặt trời lặn thì nghỉ, mặt trời mọc thì làm. Cơ thể con người vốn quen với nhịp đó từ ngàn đời. Ngày nay mình có đèn điện, mình thức khuya được. Nhưng cơ thể thì vẫn giữ nhịp cũ. Thức khuya lâu ngày, cơ thể không kịp hồi phục, nên mệt mỏi tích lại.

Ngủ sớm dậy sớm không có nghĩa là phải ngủ từ tám giờ tối. Mỗi người một hoàn cảnh, người làm ca đêm thì khác, người nuôi con nhỏ thì khác. Quan trọng là giữ được một giờ giấc ổn định, và ngủ đủ. Ngủ đủ nghĩa là sáng dậy thấy người nhẹ, đầu tỉnh. Nếu sáng dậy mà đầu nặng như đá, mắt cay, người uể oải, thì đêm qua ngủ chưa đủ, hoặc ngủ chưa đúng giờ.

Có một cách tập rất nhỏ. Tuần này, thử đi ngủ sớm hơn mọi ngày nửa tiếng. Không cần làm gì lớn. Chỉ cần tắt điện thoại sớm hơn nửa tiếng, lên giường sớm hơn nửa tiếng. Sáng hôm sau, dậy sớm hơn nửa tiếng, ra ngoài đi dạo mười phút. Đi dạo buổi sáng không cần đi xa. Đi quanh sân, quanh xóm, hít thở không khí mát, nhìn cây cối, nghe chim hót. Mười phút đó là món quà cho cả ngày.

Đi dạo buổi sáng khác với tập thể dục nặng. Tập nặng thì ra mồ hôi, tim đập nhanh, người khỏe nhưng cũng mệt. Đi dạo thì nhẹ nhàng, bước chậm, thở đều. Sách xưa gọi là dạo bước, nghĩa là đi chơi, đi thong thả. Vừa đi vừa nhìn trời đất, lòng cũng thong thả theo. Người hay lo nghĩ, đi dạo buổi sáng một thời gian sẽ thấy lòng nhẹ hơn. Không phải vì vấn đề biến mất. Mà vì đầu óc tỉnh táo hơn, nên nhìn vấn đề rõ hơn.

Mùa xuân thì ngủ sớm dậy sớm, còn các mùa khác thì sao? Sách xưa dạy sống theo từng mùa, mỗi mùa một nhịp khác nhau. Mùa hè ngày dài, có thể dậy sớm hơn. Mùa đông ngày ngắn, trời lạnh, có thể dậy muộn hơn một chút, đợi trời ấm. Nguyên tắc chung vẫn là thuận theo trời đất, không chống lại. Trời lạnh mà dậy quá sớm, ra ngoài gió lạnh, người yếu dễ bị cảm. Trời nóng mà nằm nướng tới trưa, thì bỏ mất buổi sáng mát mẻ nhất trong ngày.

Ông Sáu dậy sớm không phải vì ông kỷ luật ghê gớm. Mà vì ông đã quen, và ông thấy khỏe. Ông bảo, dậy sớm thì ngày dài ra. Có thời gian uống trà, đi dạo, nói chuyện với vợ. Không phải vội vàng, không phải chạy đua với đồng hồ. Ngày nào ông cũng bắt đầu như vậy, nên ngày nào ông cũng thấy thong thả.

Người trẻ bây giờ hay nói, tôi bận lắm, không có thời gian dậy sớm đi dạo. Nhưng thật ra, đi ngủ sớm nửa tiếng không làm mình mất gì. Chỉ mất nửa tiếng lướt điện thoại vô thức. Còn dậy sớm nửa tiếng thì được thêm nửa tiếng buổi sáng yên tĩnh. Tính ra, mình không mất, mà được.

Dưỡng sinh không phải là chuyện của người già. Dưỡng sinh là cách sống mỗi ngày, bắt đầu từ giấc ngủ. Ngủ sớm, dậy sớm, dạo bước buổi sáng. Ba việc nhỏ, làm đều mỗi ngày, cơ thể sẽ cảm ơn mình. Không cần thuốc bổ, không cần bí quyết cao siêu. Chỉ cần sống đúng nhịp với trời đất, như sách xưa đã dạy.

Tối nay, thử tắt điện thoại sớm hơn một chút. Sáng mai, thử dậy sớm hơn một chút, ra ngoài đi dạo mười phút. Làm một tuần rồi cảm nhận xem người mình có khác không. Nếu thấy nhẹ nhõm hơn, thì đó là dấu hiệu cơ thể đang thích nghi. Và khi đó, ngủ sớm dậy sớm không còn là ép buộc nữa. Nó trở thành thói quen, thành nếp sống, thành một phần của mình.

Nội dung trên chỉ để tham khảo, không thay lời khuyên y tế.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Khí Đạo - Lục Lưu 1 — trang 176
Bài liên quanĂn vừa đủ, ngủ đúng giờ: nếp sống dưỡng sinh trong sách Khí ĐạoĐi chậm và xoa bụng sau bữa ăn: phép dưỡng sinh trong Tỏa Ngôn LụcTản bộ sau bữa tối: bước chân thong thả cho người nhẹ nhõm