🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ nói “tao chết thì...”: hiếu là nghe nỗi sợ sau câu nói

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Bữa cơm tối, mẹ bỗng nói: tao chết thì nhớ cúng giỗ cho tao đàng hoàng, đừng có bỏ. Cả nhà im lặng. Anh gắt: mẹ nói gở hoài, mẹ còn khỏe mà. Mẹ cười trừ, gắp thêm miếng cá, không nói nữa. Nhưng từ hôm đó, anh cứ nghĩ mãi. Sao mẹ lại nói câu đó? Mẹ lo điều gì?

Cha mẹ già hay nói câu “tao chết thì...”. Tao chết thì chia nhà thế nào. Tao chết thì nhớ lo cho em. Tao chết thì đừng cãi nhau. Con cái nghe xong thường gắt: ba mẹ nói gở hoài, đừng nói nữa. Gắt xong, câu chuyện dừng lại. Nhưng nỗi lo của cha mẹ thì vẫn còn đó, không mất đi. Họ chỉ thôi không nói ra nữa.

Sau câu nói đó là nỗi sợ. Sợ chết, sợ bị quên, sợ con cái sau này cãi nhau vì của cải. Người già càng lớn tuổi, càng nghĩ tới cái chết nhiều. Không phải vì họ muốn chết. Mà vì họ thấy mình yếu đi từng ngày, thấy bạn bè cùng tuổi lần lượt ra đi. Cái chết không còn là chuyện xa xôi nữa. Nó ở gần lắm. Họ nói ra, một phần là để dặn dò, một phần là để xem con cái có nghe mình không.

Sách Cổ Học Tinh Hoa kể một chuyện rất hay. Vua Cảnh Công nước Tề lên núi Ngưu Sơn, nhìn nước non đẹp đẽ mà khóc. Vua bảo: nước ta đẹp thế này, mà một tuổi một già, bỏ nước này mà chết đi, tiếc quá. Bầy tôi theo vua cũng khóc theo. Chỉ có Án Tử đứng cười. Vua hỏi sao cười. Án Tử thưa: nếu người giỏi mà giữ mãi được nước này thì các vua trước đã giữ mãi rồi. Đời này qua đời kia thay đổi mãi, mới đến lượt nhà vua. Vua nghe xong lấy làm thẹn. Câu chuyện này không chê người sợ chết. Nó chỉ nhắc: chết là lẽ thường, đời này qua đời khác, ai cũng vậy. Sợ chết là lòng người. Hiểu được lẽ vô thường, lòng sẽ bớt sợ.

Kinh Pháp Cú cũng có bài kệ: nhờ trí tuệ quán chiếu, thấy các hành vô thường, thế là chán đau thương, đây chính đường thanh tịnh. Mọi thứ đều đổi thay, kể cả thân này. Hiểu được điều đó, người già bớt bám víu, người trẻ bớt hoảng hốt khi nghe cha mẹ nhắc tới cái chết. Chết không phải là chuyện gở. Chết là một phần của đời sống. Nói về nó một cách bình tĩnh, là cách tốt nhất để chuẩn bị cho nó.

Vậy con cái nên làm gì khi cha mẹ nói “tao chết thì...”? Đừng gắt. Hãy ngồi nghe cho hết câu. Hỏi mẹ: mẹ lo điều gì nhất? Hỏi cha: cha muốn sau này thế nào? Nghe xong, ghi nhớ. Rồi làm cho cha mẹ yên lòng ngay khi cha mẹ còn sống. Mẹ lo giỗ chạp thì bảo: mẹ yên tâm, con nhớ rồi, năm nào con cũng cúng. Cha lo chia nhà thì cả nhà ngồi lại, nói rõ với nhau, viết ra giấy cho rõ ràng. Cha mẹ lo anh em cãi nhau thì anh em hứa với nhau trước mặt cha mẹ: chúng con hòa thuận, cha mẹ đừng lo.

Có những việc làm được ngay. Đưa cha mẹ đi khám sức khỏe định kỳ, để họ yên tâm về thân thể. Dọn dẹp nhà cửa cho gọn gàng, để họ thấy nhà cửa yên ổn. Chụp chung một tấm hình gia đình, để họ có cái nhìn mỗi ngày. Những việc nhỏ đó nói với cha mẹ rằng: ba mẹ còn sống, nhà này còn yên. Ba mẹ cứ yên lòng.

Anh bây giờ không gắt khi mẹ nói câu đó nữa. Có hôm mẹ lại nói: tao chết thì... Anh ngồi xuống, hỏi: mẹ muốn sao, mẹ nói con nghe. Mẹ nói một hồi, rồi bảo: nói ra được, nhẹ lòng rồi. Anh mới hiểu: cha mẹ nói câu đó không phải để dọa con. Mà để được nghe con nói một câu: ba mẹ yên tâm, có con đây.

Người già sợ chết, một phần là sợ bị quên. Sợ mình đi rồi, con cháu không còn nhớ tới mình. Muốn cha mẹ bớt sợ, con cái hãy làm cho họ thấy: mình còn nhớ, mình còn thương, ngay từ bây giờ. Về thăm thường xuyên. Gọi điện hỏi han. Ngồi nghe cha mẹ kể chuyện ngày xưa. Những việc đó nói với cha mẹ rằng: ba mẹ còn sống trong lòng con, mỗi ngày. Người được nhớ tới khi còn sống, thì khi đi cũng nhẹ nhàng hơn.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Cổ Học Tinh Hoa (Ôn Như) — tr. 212, truyện “Cười người ta khóc”: vua Cảnh Công khóc vì sợ chết, Án Tử cười vì đời này qua đời kia thay đổi mãi
• Kinh Pháp Cú, Phẩm Chánh Đạo, kệ 277 — “Nhờ trí tuệ quán chiếu, thấy các hành vô thường; thế là chán đau thương, đây chính đường thanh tịnh” (budsas_m/uni/u-kinh-phapcu-ev/pctm-20.htm)
Bài liên quanNấu món mẹ thích: hiếu ở mâm cơm quêCuộc gọi tối chủ nhật: hiếu bắt đầu từ một tiếng chuôngBữa cơm tối với cha mẹ già: ngồi lại ăn cho trọn vẹn