Anh em trong nhà cãi nhau. Chuyện đất đai, chuyện ai lo cho cha mẹ nhiều hơn, chuyện tiền bạc. Cãi to, cãi nhỏ, rồi không nhìn mặt nhau. Cha mẹ ngồi giữa, không biết bênh ai. Mẹ khóc. Cha thở dài. Tối đó, cha mẹ ăn cơm không ngon. Đêm nằm không ngủ được. Anh em cãi nhau, người ta tưởng chỉ có anh em khổ. Thật ra người khổ nhất là cha mẹ ngồi giữa.
Cha mẹ sinh con ra, mong nhất là anh em hòa thuận. Giàu nghèo không quan trọng bằng anh em thương nhau. Nhà đông con mà anh em đùm bọc nhau, cha mẹ yên lòng. Nhà ít con mà anh em cãi nhau, cha mẹ đau lòng. Cha mẹ già rồi, không còn sức để hòa giải cho con cái. Chỉ ngồi nhìn, chỉ biết buồn. Mỗi lần anh em to tiếng, cha mẹ lại thấy mình có lỗi. Giá mà ngày xưa dạy con tốt hơn. Giá mà nhà mình đừng vì chuyện này chuyện kia mà rạn nứt.
Sách Dịch Kinh Đại Toàn Tập có câu: trong gia đình, nếu giữ được đức khiêm cung thì cha mẹ vui lòng, anh em hòa thuận, vợ chồng êm ấm. Cha mẹ vui lòng, anh em hòa thuận, hai việc ấy đi cùng nhau. Anh em hòa thuận thì cha mẹ vui. Cha mẹ vui thì nhà yên. Ngược lại, anh em cãi nhau thì cha mẹ không vui được, dù con cái có lo cho cha mẹ đầy đủ đến mấy. Tiền bạc lo được cái ăn cái mặc. Nhưng không lo được niềm vui của cha mẹ khi thấy con cái thương nhau.
Đại Việt Sử Ký Toàn Thư cũng ghi lời dạy xưa: làm con giữ đạo hiếu, anh em hoà thuận, vợ chồng kính yêu nhau. Giữ đạo hiếu và anh em hòa thuận đặt cạnh nhau. Vì hiếu không chỉ là lo cho cha mẹ. Hiếu còn là giữ cho anh em trong nhà hòa thuận, để cha mẹ không phải buồn vì con cái. Người con hiếu thảo không chỉ chăm cha mẹ tốt. Người con hiếu thảo còn biết nhường nhịn anh em, để cha mẹ được yên lòng.
Anh em cãi nhau thường bắt đầu từ chuyện nhỏ. Ai lo cho cha mẹ nhiều hơn. Ai về thăm nhà ít hơn. Ai được cha mẹ cho nhiều hơn. Những chuyện ấy, tính toán mãi không xong. Vì công lao chăm cha mẹ không cân đo được. Người ở gần chăm cha mẹ mỗi ngày thì mệt thân. Người ở xa gửi tiền về thì mệt lòng. Ai cũng có phần khổ của mình. So đo ai hơn ai chỉ làm rạn nứt thêm. Thay vì hỏi ai làm nhiều hơn, hãy hỏi: cha mẹ còn thiếu gì, anh em mình cùng lo được không?
Khi anh em bất đồng, hãy nhớ về cha mẹ. Cha mẹ đang ngồi giữa, đang chờ con cái làm hòa. Đừng bắt cha mẹ phải chọn bên. Cha mẹ không chọn được. Thương đứa nào cũng thương. Bênh đứa nào cũng tội đứa kia. Người con thương cha mẹ thật thì không đặt cha mẹ vào thế khó xử. Có chuyện gì, anh em tự ngồi lại với nhau mà nói. Nói với nhau, đừng nói qua cha mẹ. Đừng mách cha mẹ để cha mẹ bênh mình. Làm vậy là đẩy cha mẹ vào giữa cuộc cãi vã của con cái.
Nhường nhau một chút, nhà sẽ yên. Mảnh đất chia nhau, hơn thua vài thước để làm gì? Số tiền cha mẹ để lại, tranh nhau để làm gì? Cha mẹ còn sống, nhìn con cái tranh nhau, đau lòng hơn mất tiền mất đất. Cha mẹ mất rồi, anh em còn tranh nhau, thì cha mẹ nằm xuống cũng không yên. Của cải cha mẹ để lại không quý bằng tình anh em. Giữ được tình anh em là giữ được thứ quý nhất cha mẹ để lại.
Nếu anh em đã lâu không nói chuyện, hãy là người gọi trước. Một cuộc gọi không làm ai mất mặt. Chỉ cần hỏi: Dạo này khỏe không? Cha mẹ dạo này thế nào? Nói chuyện cha mẹ trước, chuyện cũ để sau. Dần dần, anh em sẽ nói chuyện lại được. Cha mẹ nghe tin con cái làm hòa, có khi vui hơn nhận được quà gì. Vì với cha mẹ, anh em hòa thuận chính là món quà lớn nhất.
Hiếu không chỉ là chăm cha mẹ. Hiếu còn là để cha mẹ không phải ngồi giữa mà lo. Anh em thương nhau, cha mẹ yên lòng. Anh em cãi nhau, cha mẹ khổ tâm. Vậy nên, giữ hòa khí anh em cũng là báo hiếu. Báo hiếu bằng cách để cha mẹ được sống những năm tháng cuối đời trong một nhà yên ấm, không tiếng cãi vã, không nước mắt.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư