🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ không hiểu nghề của con: hiếu là kiên nhẫn giải thích

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Có một cậu thanh niên làm nghề thiết kế trên máy tính. Mỗi lần về quê, cha cậu lại hỏi: "Con làm cái gì mà suốt ngày ngồi trước máy tính? Sao không đi làm công ty cho ổn định?" Cậu giải thích mãi, cha vẫn không hiểu. Cha chỉ biết có nghề nông, nghề thợ, nghề buôn bán. Cái nghề mà con mình làm, cha không thấy được sản phẩm, không sờ được, không hiểu nó nuôi sống con mình ra sao. Thế là cha lo. Lo đến mức ngày nào cũng nhắc, cũng giục con bỏ nghề. Cậu con trai thì bực. Bực đến mức có lần đã cãi lại cha. Sau đó, cả hai đều buồn. Cha buồn vì con không nghe lời. Con buồn vì cha không hiểu mình.

Chuyện này không hiếm. Thời nào cũng có khoảng cách giữa cha mẹ và con cái về nghề nghiệp. Ngày xưa, cha mẹ làm nông thì muốn con làm quan. Bây giờ, cha mẹ làm công chức thì muốn con làm công chức. Con làm nghề mới, nghề lạ, nghề mà cha mẹ chưa từng nghe tên, thì cha mẹ lo. Lo không phải vì cha mẹ cổ hủ. Lo vì cha mẹ thương con, sợ con chọn sai đường, sợ con khổ. Nỗi lo đó, người con cần nhìn thấy trước khi bực bội.

Sách xưa dạy: "Lập thân, hành đạo, dương danh ở đời sau, để làm rạng rỡ cha mẹ, đó là hiếu trọn vẹn." Nhiều người hiểu câu này là phải làm nên danh tiếng lớn thì mới báo hiếu được. Thật ra, ý sâu của câu này đơn giản hơn nhiều. "Lập thân" là đứng vững bằng đôi chân của mình. "Hành đạo" là sống ngay thẳng, làm nghề lương thiện. Một người con chọn nghề nào cũng được, miễn là nghề đó nuôi sống được bản thân, không làm điều xấu, không khiến cha mẹ phải xấu hổ. Như vậy đã là làm rạng rỡ cha mẹ rồi. Cha mẹ không cần con nổi tiếng. Cha mẹ chỉ cần con sống đàng hoàng.

Nhưng làm sao để cha mẹ hiểu được nghề của mình? Câu trả lời là: kiên nhẫn giải thích. Đừng giải thích một lần rồi thôi. Đừng giải thích bằng những từ chuyên môn mà cha mẹ không hiểu. Hãy giải thích bằng những ví dụ gần gũi. Làm thiết kế thì nói: "Con vẽ cái bảng hiệu cho cửa hàng, vẽ cái bao bì cho sản phẩm, người ta trả tiền cho con." Làm nghề viết nội dung thì nói: "Con viết bài cho người ta đăng lên mạng, giống như viết báo vậy." Làm nghề bán hàng trên mạng thì nói: "Con bán hàng giống như mở sạp ngoài chợ, chỉ khác là sạp của con ở trên điện thoại." Nói như vậy, cha mẹ sẽ hiểu dần. Có thể không hiểu hết, nhưng sẽ bớt lo.

Sách Phật cũng dạy: "Nếu người ta biết hiếu thảo với cha mẹ thì chánh khí trời đất mới tồn tại." Hiếu thảo ở đây không chỉ là vâng lời. Hiếu thảo còn là làm cho cha mẹ yên lòng. Khi cha mẹ lo về nghề của mình, người con hiếu không phải là người bỏ nghề để làm theo ý cha mẹ. Người con hiếu là người làm cho cha mẹ thấy rằng nghề của mình là nghề đàng hoàng, nuôi sống được mình, và mình đang sống tốt với nghề đó. Cha mẹ thấy con sống tốt, tự khắc sẽ bớt lo.

Cũng có trường hợp ngược lại: cha mẹ muốn con theo một nghề mà con không thích, không có năng khiếu. Có người con nghe lời cha mẹ, bỏ đam mê của mình, làm một nghề mà mình không yêu. Làm được vài năm thì chán nản, làm việc qua loa, sống không vui. Như vậy có phải là hiếu không? Nhìn bề ngoài thì có vẻ là hiếu, vì đã nghe lời cha mẹ. Nhưng nhìn sâu thì không phải. Vì một người con sống không vui, làm việc không tốt, thì cha mẹ có vui được không? Cha mẹ nào cũng muốn con mình sống vui vẻ, làm việc có ý nghĩa. Ép con làm nghề con không thích, đến cuối cùng cả hai bên đều khổ.

Vậy người con nên làm gì? Thứ nhất, hãy lắng nghe cha mẹ. Đừng gạt đi ngay khi cha mẹ nói. Cha mẹ có kinh nghiệm sống, có khi họ nhìn ra điều mình chưa thấy. Thứ hai, hãy nói cho cha mẹ hiểu nghề của mình, bằng lời lẽ đơn giản, bằng những kết quả cụ thể: thu nhập của mình, những việc mình đã làm được, những người đã tin tưởng mình. Thứ ba, nếu cha mẹ vẫn chưa hiểu, hãy cho thời gian. Đừng đòi cha mẹ phải hiểu ngay trong một bữa cơm. Có những chuyện cần cả năm, cả vài năm cha mẹ mới hiểu. Kiên nhẫn chính là hiếu.

Cuối cùng, xin nhớ rằng cha mẹ không hiểu nghề của mình không có nghĩa là cha mẹ không thương mình. Trái lại, chính vì thương nên mới lo, mới hỏi, mới giục. Người con nào hiểu được điều đó, sẽ không còn cãi nhau với cha mẹ về chuyện nghề nghiệp nữa. Thay vào đó, mình sẽ ngồi xuống, rót cho cha mẹ một chén trà, và kể cho cha mẹ nghe về công việc của mình, một cách từ tốn, như kể một câu chuyện. Và một ngày nào đó, cha mẹ sẽ nói với hàng xóm: "Con tôi làm nghề đó, nó giỏi lắm." Lúc đó, mình sẽ biết: cha mẹ đã hiểu rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Trung Dung Tân Khảo — tr. 116
• Ngữ Lục (HT Tuyên Hóa) — tr. 104
Bài liên quanCha mẹ già bị lừa tiền: hiếu là bảo vệ cha mẹ khỏi kẻ xấuChăm cha mẹ khi chính mình cũng đang mệt: hiếu ở chỗ không bỏ cuộcGiữ lời hứa với cha mẹ đã khuất cũng là báo hiếu