Mỗi bữa cơm, người cha đều gắp miếng ngon nhất cho ông nội trước. Ông nội già rồi, ăn chậm, nhai lâu. Người cha không vội, ngồi chờ ông ăn xong mới ăn phần mình. Đứa con trai nhỏ ngồi bên nhìn thấy hết. Nó không nói gì, chỉ lặng lẽ học. Mấy năm sau, ông nội mất. Đến bữa cơm, đứa trẻ gắp miếng ngon nhất cho cha nó. Cha nó ngỡ ngàng hỏi: "Sao con làm vậy?" Đứa trẻ đáp: "Ngày xưa ba cũng làm vậy với ông nội mà."
Con trẻ học hiếu bằng mắt, không bằng tai. Cha mẹ có nói trăm lần "con phải hiếu thảo" cũng không bằng một lần con thấy cha mẹ hiếu thảo với ông bà. Lời nói đi qua tai rồi quên. Hành động đi qua mắt rồi ở lại. Đứa trẻ nhìn cha mẹ đối xử với ông bà ra sao thì lớn lên nó đối xử với cha mẹ y như vậy. Đó là quy luật của gia đình, không ai tránh được.
Ca dao xưa nói: nếu mình hiếu với mẹ cha, chắc con cũng hiếu với ta khác gì. Nếu mình ăn ở vô nghì, đừng mong con hiếu làm gì uổng công. Lời ấy thẳng thắn mà đúng. Hiếu thuận sinh ra con hiếu thuận. Ngỗ nghịch nào con có khác chi. Xem thử trước thềm mưa xối nước, giọt sau giọt trước chẳng sai gì. Nước mưa giọt trước rơi đâu, giọt sau rơi đó. Cha mẹ sống sao, con cái sống vậy. Không sai một ly.
Nhiều cha mẹ trách con bất hiếu mà không nhìn lại mình. Ngày xưa mình đối xử với cha mẹ ra sao? Có từng cãi lại cha mẹ không? Có từng bỏ mặc cha mẹ ốm đau không? Có từng vì tiền mà tranh giành với anh em, để cha mẹ buồn không? Nếu có, thì con mình hôm nay chỉ đang lặp lại những gì nó đã thấy. Trách con thì dễ. Sửa mình thì khó. Nhưng muốn con đổi thì mình phải đổi trước.
Dạy hiếu không phải là dạy bằng roi vọt hay bằng lời răn. Dạy hiếu là sống hiếu cho con thấy. Gọi điện hỏi thăm ông bà mỗi ngày cho con nghe. Về thăm ông bà đều đặn cho con đi cùng. Chăm ông bà ốm đau cho con phụ giúp. Kể cho con nghe ông bà đã hy sinh vì mình ra sao. Làm như thế, con không cần ai dạy cũng biết hiếu là gì. Hiếu trở thành nếp nhà, thành thói quen, thành lẽ tự nhiên.
Cũng đừng dạy con hiếu bằng cách bắt con làm mà mình không làm. Bảo con phải kính ông bà mà mình thì cãi lại cha mẹ trước mặt con. Bảo con phải chăm ông bà mà mình thì gửi tiền cho xong chuyện. Con trẻ tinh lắm. Nó phân biệt được lời nói và hành động. Nó nghe lời cha mẹ nói, nhưng nó tin hành động của cha mẹ hơn. Nói một đằng làm một nẻo thì dạy gì cũng vô ích.
Có người hỏi: vậy nếu ngày xưa mình đã lỡ bất hiếu với cha mẹ thì sao? Còn sửa được không? Sửa được. Bắt đầu từ hôm nay. Hôm nay về thăm cha mẹ, xin lỗi cha mẹ, chăm sóc cha mẹ tốt hơn. Con nhìn thấy cha mẹ mình thay đổi thì nó cũng thay đổi theo. Hiếu đến muộn vẫn là hiếu. Sửa mình muộn vẫn hơn không sửa. Quan trọng là bắt đầu. Bắt đầu từ mình, từ hôm nay, từ việc nhỏ nhất: gọi điện cho cha mẹ, về ăn với cha mẹ một bữa, nói với cha mẹ một lời thương.
Muốn con hiếu, hãy hiếu với ông bà trước. Câu ấy ngắn gọn, mà là cả một đạo lý làm cha mẹ. Nhà nào giữ được nếp ấy thì ba đời đều có phước. Ông bà được con chăm, cha mẹ được con kính, con cháu được nếp tốt. Hiếu truyền từ đời này sang đời khác như ngọn lửa truyền từ đèn này sang đèn khác. Giữ lửa ấy cho cháy, đừng để tắt.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư