Đứa trẻ nào lớn lên ở Việt Nam cũng thuộc câu ca dao: "Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra." Câu ca dao ấy được ghi lại trong nhiều sách cổ, từ sách về ca dao tục ngữ đến các kinh sách nhắc về hiếu đạo. Nó ngắn, dễ thuộc, nhưng cả đời người chưa chắc đã hiểu hết. Vì công ơn cha mẹ không phải là một con số, không phải là một món nợ có thể trả xong. Nó là một ngọn núi đứng đó, một dòng nước chảy mãi, để con người ta nhớ mà sống cho phải.
Công cha như núi, vì cha là chỗ dựa vững chãi, ít nói nhưng lúc nào cũng ở đó. Có những người cha cả đời không nói một câu thương con, nhưng khi con gặp khó khăn, cha là người đầu tiên đứng ra gánh. Cha đi làm từ sáng sớm, về nhà khi trời đã tối, ăn cơm nguội, ngủ một giấc ngắn rồi lại đi. Con trẻ không thấy hết những vất vả ấy, chỉ thấy cha ít cười, ít nói. Đến khi lớn lên, làm cha làm mẹ rồi, mới hiểu: sự im lặng của cha không phải là lạnh lùng, mà là cách cha thương con, âm thầm như núi đứng.
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn, vì mẹ là dòng chảy nuôi con từng ngày, không bao giờ cạn. Mẹ thức dậy sớm nhất nhà, nấu cơm, giặt giũ, lo cho con từng bữa ăn giấc ngủ. Khi con ốm, mẹ thức trắng đêm. Khi con đi xa, mẹ là người nhớ con nhất, lo cho con nhất. Nước trong nguồn chảy ra không ồn ào, không khoe khoang, cứ lặng lẽ mà chảy mãi. Tình mẹ cũng vậy: không cần con phải trả ơn, chỉ cần con sống tốt, mẹ đã vui rồi.
Nhớ ơn cha mẹ không phải là chuyện của những dịp lễ, mà là cách mình sống mỗi ngày. Người nhớ ơn cha mẹ sẽ không làm điều gì khiến cha mẹ phải xấu hổ. Người nhớ ơn cha mẹ sẽ không để cha mẹ phải lo lắng vì mình. Người nhớ ơn cha mẹ sẽ dành thời gian cho cha mẹ, dù bận đến đâu. Nhớ ơn không phải là nói ra miệng, mà là thể hiện bằng việc làm. Một đứa con biết ơn, là đứa con mà cha mẹ nhìn vào thấy yên lòng, dù nó chưa giàu, chưa thành đạt.
Có một người con trai, sau nhiều năm đi làm xa, về quê thấy cha mẹ đã già, tóc bạc trắng. Anh ngồi bên cha, hỏi: "Ba có cần gì không?" Ông bố cười: "Ba không cần gì. Ba chỉ cần mày sống tốt, đừng làm điều gì xấu, để ba mẹ khỏi phải lo." Câu nói ấy, anh nhớ mãi. Từ đó, mỗi khi đứng trước một lựa chọn khó khăn, anh lại nghĩ đến cha mẹ. Nghĩ đến ngọn núi và dòng nước ở quê nhà. Và anh chọn cách sống cho phải, vì anh biết, đó là cách trả ơn duy nhất mà cha mẹ thật sự mong.
Công cha như núi Thái Sơn, nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra. Câu ca dao ấy, người Việt nào cũng thuộc, nhưng không phải ai cũng sống đúng với nó. Nhớ ơn cha mẹ không phải là gánh nặng, mà là la bàn để mình sống. Khi mình lạc đường, nhớ đến cha mẹ, mình sẽ tìm được đường về. Khi mình mệt mỏi, nhớ đến cha mẹ, mình sẽ có sức bước tiếp. Ngọn núi vẫn đứng đó, dòng nước vẫn chảy mãi. Chỉ cần con nhớ, và sống cho phải, là đủ.
Có người hỏi: nhớ ơn cha mẹ thì làm gì, có trả được đâu? Đúng là không trả được, và cũng không cần trả. Cha mẹ sinh ra con, nuôi con lớn, không bao giờ tính toán con phải trả bao nhiêu. Nhớ ơn không phải để trả nợ, mà để sống cho xứng với ơn ấy. Người biết ơn cha mẹ sẽ sống cẩn thận hơn, vì họ biết có hai người ở quê đang dõi theo mình. Người biết ơn cha mẹ sẽ không dễ dàng làm điều xấu, vì họ không muốn cha mẹ phải cúi mặt. Nhớ ơn, nói cho cùng, là giữ cho mình một la bàn, để giữa dòng đời nhiều ngã rẽ, mình vẫn biết đâu là đường ngay, đâu là đường phải.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư