🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Con sống tử tế, cha mẹ được thơm lây

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Trong xóm tôi có hai nhà đối diện nhau. Nhà bên này có đứa con trai ngoan, đi làm về là phụ mẹ nấu cơm, cuối tuần chở cha đi câu cá. Hàng xóm gặp cha mẹ nó là khen: ông bà có phước, con ngoan quá. Mỗi lần nghe khen, ông bố cười tít mắt, lưng như thẳng thêm một chút. Nhà bên kia có đứa con suốt ngày tụ tập bạn bè, nợ nần, về nhà là xin tiền. Cha nó mỗi lần ra đường đều cúi mặt, đi thật nhanh, sợ gặp người quen hỏi thăm về con.

Hai người cha, hai số phận. Khác nhau ở chỗ nào? Không phải ở tiền. Nhà có con ngoan không giàu hơn nhà kia là bao. Khác nhau ở cái tiếng. Tiếng thơm và tiếng xấu. Người làm cha làm mẹ, đến tuổi già, tiền bạc không còn là thứ họ khoe với thiên hạ. Họ khoe con. Con ngoan là niềm tự hào lớn nhất. Con hư là nỗi xấu hổ giấu kín nhất. Cái tiếng ấy theo cha mẹ đi khắp xóm, đi vào cả những câu chuyện phiếm ở quán nước đầu làng.

Trong sách Địa Ngục Biến Tướng Đồ có câu dạy nổi tiếng: trăm thiện hiếu làm đầu. Trăm việc thiện trên đời, hiếu đứng đầu tiên. Câu dạy ấy không chỉ nói về việc phụng dưỡng cha mẹ bằng cơm áo. Nó nói về một cái hiếu rộng hơn: sống sao cho cha mẹ được vẻ vang. Người con sống tử tế, tự nhiên làm rạng danh cha mẹ. Người con sống buông thả, tự nhiên làm cha mẹ mất mặt. Hiếu hay bất hiếu, nhiều khi không nằm ở số tiền con gửi về, mà nằm ở cách con sống mỗi ngày.

Có người con nghĩ báo hiếu là phải làm ra thật nhiều tiền, mua nhà lớn, mua xe đẹp cho cha mẹ. Nhưng cha mẹ ở quê có cần nhà lớn đâu. Cái nhà nhỏ cha mẹ ở mấy chục năm đã quen rồi. Cha mẹ cần nhất là mỗi khi nhắc tới con, người ta gật gù khen một tiếng: con ông bà đó sống đàng hoàng lắm. Một tiếng khen như vậy quý hơn cả tháng lương con gửi về. Vì tiền thì xài hết, còn tiếng thơm thì ở lại với cha mẹ mỗi ngày.

Sống tử tế là gì? Không cần định nghĩa cao siêu. Đi làm thì làm cho đàng hoàng, không gian dối, không lừa lọc ai. Có vay thì có trả. Hứa với ai thì giữ lời. Gặp người khó khăn thì giúp được gì giúp nấy. Không nói xấu sau lưng người khác. Không tranh giành hơn thua với anh em trong nhà. Những việc nhỏ ấy cộng lại thành một đời sống sạch sẽ. Người ta nhìn vào sẽ nói: cha mẹ nhà đó dạy con khéo thật. Câu nói ấy chính là phần thưởng lớn nhất cho cha mẹ.

Ngược lại, có những việc tưởng nhỏ mà làm cha mẹ xấu hổ cả đời. Con đi làm ăn gian dối, bị người ta chửi là đồ lừa đảo, cha mẹ nghe được thì đau hơn cả bị đánh. Con nợ nần, chủ nợ tìm tới tận nhà, cha mẹ phải cúi đầu xin khất. Con cãi nhau với anh em vì đất đai, cả xóm biết, cha mẹ không dám ra khỏi nhà. Những việc ấy không chỉ hại con, mà còn làm tổn thương cha mẹ một cách sâu sắc. Vì vậy, giữ mình sạch sẽ cũng là một cách báo hiếu.

Cũng đừng nghĩ sống tử tế là việc của riêng mình, không liên quan tới cha mẹ. Cha mẹ và con cái như cây và rễ. Cây xanh tốt, người ta khen đất tốt, khen rễ sâu. Cây héo úa, người ta chê rễ mục. Con cái chính là cái cây mà cha mẹ đã vun trồng cả đời. Con sống tốt, cha mẹ được thơm lây. Con sống tệ, cha mẹ chịu tiếng lây. Hiểu như vậy, tự nhiên mình sẽ cẩn thận hơn với từng việc mình làm.

Báo hiếu bằng cách sống tử tế còn có một cái hay: nó không tốn tiền. Người nghèo vẫn làm được. Không có tiền mua nhà lớn cho cha mẹ, vẫn có thể sống đàng hoàng để cha mẹ ngẩng cao đầu. Không có tiền đưa cha mẹ đi du lịch, vẫn có thể đối xử tử tế với hàng xóm để người ta khen cha mẹ khéo dạy con. Hiếu không phải là thứ chỉ người giàu mới mua nổi. Hiếu là thứ ai cũng có thể làm, bắt đầu từ chính cách sống của mình.

Sách xưa còn dạy: hiếu dưỡng cha mẹ. Dưỡng không chỉ là nuôi ăn. Dưỡng là làm cho cha mẹ được yên lòng, được vui vẻ, được tự hào. Một người con mỗi tháng gửi về nhiều tiền nhưng sống buông thả, cha mẹ cầm tiền mà lòng không yên. Một người con gửi ít tiền nhưng sống đàng hoàng, cha mẹ cầm ít tiền mà lòng vui. Tiền nhiều hay ít không quyết định được lòng yên. Cách sống mới quyết định.

Hôm nay, bạn không cần đợi đến khi giàu mới báo hiếu. Chỉ cần sống cho đàng hoàng ngày hôm nay. Đi làm về đúng giờ, không sa đà nhậu nhẹt. Giúp một người khó khăn trên đường. Giữ lời hứa với một người bạn. Nhường anh em một chút trong chuyện tiền bạc. Mỗi việc tốt bạn làm hôm nay, ở một nơi xa, cha mẹ bạn sẽ được người ta khen thêm một tiếng. Và khi cha mẹ bạn mỉm cười vì tiếng khen ấy, đó chính là lúc bạn đang báo hiếu, dù bạn không gửi về một đồng nào.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ (Giang Dật Tử tiên sinh họa) — tr. 20 (Trăm thiện hiếu làm đầu)
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ (Giang Dật Tử tiên sinh họa) — tr. 56 (hiếu dưỡng cha mẹ)
Bài liên quanHiếu là không để cha mẹ phải xin conKhi cha mẹ già bắt đầu sợ chết, con nói saoCon cái trưởng thành, hiếu là không để cha mẹ lo lắng