🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Khi cha mẹ già như trở lại làm trẻ con

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Có một ngày, bạn sẽ chợt nhận ra cha mình bắt đầu kể đi kể lại một câu chuyện cũ. Lần thứ nhất bạn nghe chăm chú. Lần thứ hai bạn gật gù. Đến lần thứ ba trong cùng một buổi chiều, bạn buột miệng: "Ba kể rồi mà." Cha im lặng một lúc, rồi cười trừ: "Ừ, ba quên." Khoảnh khắc đó, nếu để ý, bạn sẽ thấy trong mắt cha có chút gì giống như một đứa trẻ bị nhắc nhở.

Người xưa nói, già rồi thì trở lại như trẻ con. Không phải là nói xấu cha mẹ. Đó là quy luật của đời người. Trí nhớ kém đi, tay chân chậm lại, tính tình đôi khi thất thường, hay tủi thân, hay giận dỗi những chuyện nhỏ. Người con hiểu được điều này thì sẽ không còn lấy làm lạ, cũng không còn cáu gắt nữa.

Trong sách Thọ Khang Bảo Giám có câu dạy rằng: kẻ hiếu thuận biết phụng dưỡng cha mẹ, sẽ khéo quan sát thấu hiểu tâm tình của cha mẹ. Chữ "quan sát thấu hiểu tâm tình" nghe có vẻ cao siêu, nhưng thực ra rất gần gũi. Nó có nghĩa là đừng chỉ lo cho cha mẹ ăn no mặc ấm, mà còn phải để ý xem trong lòng cha mẹ đang vui hay buồn, đang lo điều gì, đang tủi điều gì.

Một bà mẹ già hay cằn nhằn chuyện con dâu nấu canh mặn, chưa chắc đã vì bát canh. Có khi bà chỉ muốn được nghe, được để ý. Một ông cha già cứ khăng khăng đòi tự đi chợ dù chân đã yếu, chưa chắc đã vì mớ rau. Có khi ông chỉ muốn chứng minh mình vẫn còn có ích, vẫn chưa phải là gánh nặng. Người con biết quan sát tâm tình sẽ không cãi lại bát canh, không cấm đoán chuyến chợ. Người con đó sẽ ngồi xuống, lắng nghe, rồi tìm cách khác nhẹ nhàng hơn.

Chăm cha mẹ già giống như chăm một đứa trẻ, nhưng khác ở một điểm quan trọng: đứa trẻ lớn lên từng ngày, còn cha mẹ thì yếu đi từng ngày. Vì vậy, điều cha mẹ cần nhất không phải là sự dạy dỗ, mà là sự tôn trọng. Đừng nói với cha mẹ bằng giọng dạy trẻ con. Đừng cười khi cha mẹ làm sai một việc đơn giản như bấm nhầm điện thoại. Đừng sửa lỗi cha mẹ trước mặt người khác. Một câu nói vô tình có thể làm cha mẹ tủi cả đêm, dù sáng hôm sau họ vẫn cười như không có gì.

Có ba việc nhỏ mà người con nên tập khi cha mẹ đã già. Thứ nhất, nói chậm lại. Người già nghe chậm, hiểu chậm, không phải vì họ dốt, mà vì tai và đầu đã mỏi. Nói chậm là tôn trọng. Thứ hai, lặp lại mà không khó chịu. Cha mẹ hỏi đi hỏi lại không phải để làm phiền mình, mà vì họ sợ quên, sợ làm sai. Trả lời lại lần nữa, giọng vẫn ấm như lần đầu, đó là hiếu. Thứ ba, để cha mẹ được làm những việc trong khả năng của họ. Đừng giành hết mọi việc với lý do "để con làm cho nhanh". Được tự tay làm một việc nhỏ, cha mẹ thấy mình vẫn còn giá trị.

Trong sách Ngữ Lục, Hòa thượng Tuyên Hóa dạy rằng cha mẹ là Phật sống trong nhà, con cái nên tôn kính cha mẹ, hiếu thảo phải thành tâm thành ý, lúc nào cũng chuyên tâm, cung kính. Cung kính với cha mẹ già không phải là chắp tay lạy lục. Cung kính là khi cha kể chuyện lần thứ ba, mình vẫn nghe như lần đầu. Là khi mẹ hỏi một câu ngô nghê, mình trả lời dịu dàng như trả lời một đứa trẻ mà mình thương. Là khi mình nhớ rằng, ngày xưa mình cũng từng hỏi đi hỏi lại một câu, và cha mẹ cũng đã trả lời mình như thế, không một lần khó chịu.

Rồi sẽ đến ngày cha mẹ không còn hỏi nữa, không còn kể nữa. Lúc đó, mình sẽ nhớ những câu chuyện lặp lại ấy biết bao nhiêu. Cho nên, khi cha mẹ còn ở đây, còn lẩm cẩm, còn hay quên, còn hay tủi thân, hãy coi đó là phước. Vì đó là dấu hiệu cha mẹ vẫn còn bên mình, vẫn còn cần mình, vẫn còn cho mình cơ hội để báo hiếu từng ngày.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Sách Thọ Khang Bảo Giám, tr.47 — "Kẻ hiếu thuận biết phụng dưỡng cha mẹ, sẽ khéo quan sát thấu hiểu tâm tình."
• Ngữ Lục (HT Tuyên Hóa), tr.104 — "Con cái nên tôn kính cha mẹ vì cha mẹ là Phật sống."
Bài liên quanNói lời cảm ơn cha mẹ khi còn kịpCha mẹ ốm đau: chăm người bệnh cũng là báo hiếuNghe lời cha mẹ đến đâu, tự lập đến đâu