🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Bốn ân lớn trong đời người: cha mẹ, thầy bạn, đất nước, Tam Bảo

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Có bao giờ mình tự hỏi: mình đang sống nhờ vào ai? Câu hỏi này nghe đơn giản, nhưng ít ai trả lời được đầy đủ. Mình ăn cơm, ai trồng lúa? Mình mặc áo, ai dệt vải? Mình biết chữ, ai dạy mình? Mình được sống bình yên, ai giữ gìn? Trong sách Người Phật tử chân chánh của tác giả Phúc Trung, có một phần viết về bốn ân lớn trong đời người: ân cha mẹ, ân thầy bạn, ân quốc gia xã hội và ân Tam Bảo.

Bốn ân này là bốn món nợ ân tình mà ai cũng mang trong đời. Hiểu được bốn ân thì mình sẽ sống biết ơn hơn. Mà sống biết ơn thì tự nhiên mình sẽ sống tốt hơn.

Ân đầu tiên là ân cha mẹ. Sách viết: cha mẹ có những ân nghĩa đối với con cái, người nào làm cha mẹ rồi mới thấy rõ thâm ân này. Ân đầu tiên trong các ân của cha mẹ là ân sinh sản. Làm mẹ phải chín tháng cưu mang, ăn uống phải kiêng cử, đi đứng ngủ nghỉ đều phải giữ gìn cẩn thận. Chỉ riêng chín tháng đó thôi đã là một sự hy sinh lớn lao mà người con không bao giờ trả hết được.

Nhưng ân cha mẹ không chỉ dừng ở chín tháng cưu mang. Sau khi sinh con ra, cha mẹ còn phải nuôi nấng, dạy dỗ, lo cho con từng miếng ăn giấc ngủ, từng cơn bệnh, từng bước đi đầu đời. Con lớn lên, cha mẹ lại lo cho con học hành, lo cho con nên người. Đến khi con trưởng thành, cha mẹ vẫn còn lo. Lo đến tận lúc nhắm mắt. Ân cha mẹ sâu như vậy, mà nhiều người con cả đời không nhận ra. Chỉ đến khi mình làm cha mẹ, mình mới hiểu.

Có câu nói rằng làm cha mẹ rồi mới hiểu cha mẹ. Điều này rất đúng. Ngày mình còn nhỏ, mình trách cha mẹ sao khó tính, sao hay la mắng, sao không cho mình cái này cái kia. Đến khi mình có con, mình mới hiểu cha mẹ ngày xưa cũng lo lắng giống mình bây giờ. Cũng mất ngủ vì con ốm, cũng tiết kiệm từng đồng để lo cho con, cũng buồn khi con không nghe lời. Hiểu được như vậy thì lòng mình tự nhiên mềm lại.

Ân thứ hai là ân thầy bạn. Thầy là người dạy mình biết chữ, biết nghề, biết đạo lý làm người. Bạn là người cùng mình lớn lên, cùng mình vượt qua khó khăn. Không có thầy bạn thì mình khó mà nên người. Nhiều người thành công rồi quên thầy, quên bạn. Nhưng người biết ơn thì không bao giờ quên. Một lời cảm ơn với thầy cũ, một lần giúp đỡ bạn lúc khó khăn, đó là cách trả ơn giản dị mà ý nghĩa.

Ân thứ ba là ân quốc gia xã hội. Mình sống trong một đất nước, được hưởng hòa bình, được đi học, được làm ăn, được chữa bệnh. Những điều đó không tự nhiên mà có. Nó là công sức của bao nhiêu người đi trước, của bao nhiêu người đang ngày đêm giữ gìn. Biết ơn đất nước không phải là chuyện lớn lao. Nó là chuyện sống có trách nhiệm: làm việc đàng hoàng, đóng góp cho xã hội, không làm hại người khác.

Ân thứ tư là ân Tam Bảo: Phật, Pháp, Tăng. Phật là người chỉ đường. Pháp là con đường. Tăng là người cùng đi trên con đường đó. Nhờ Tam Bảo mà mình biết được lẽ sống, biết được nhân quả, biết được cách làm người. Ân này là ân về mặt tinh thần. Người có đạo thì phải nhớ ơn Tam Bảo, bằng cách học hỏi, thực hành, và sống đúng với lời dạy.

Bốn ân này không phải là bốn món nợ phải trả cho xong. Nó là bốn mối quan hệ làm nên đời mình. Ai hiểu được bốn ân thì sẽ sống khiêm tốn hơn, vì biết mình không tự có được tất cả. Ai sống biết ơn thì sẽ sống tử tế hơn, vì biết mình đang nhận nhiều hơn mình tưởng.

Trong bốn ân, ân cha mẹ được đặt đầu tiên. Vì cha mẹ là người gần mình nhất, cho mình nhiều nhất, và cũng là người mình dễ quên ơn nhất. Người ta thường nhớ ơn người ngoài, mà quên ơn người trong nhà. Người ta cảm ơn người lạ giúp mình một lần, mà quên cảm ơn cha mẹ đã giúp mình cả đời. Đó là điều đáng suy nghĩ.

Bốn ân lớn trong đời người: cha mẹ, thầy bạn, đất nước, Tam Bảo. Nhớ được bốn ân này thì đời mình sẽ khác. Mình sẽ bớt than trách, bớt đòi hỏi, và biết trân trọng những gì mình đang có. Sống biết ơn là sống hạnh phúc. Vì hạnh phúc không nằm ở chỗ mình có bao nhiêu, mà nằm ở chỗ mình biết ơn bao nhiêu.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Người Phật tử chân chánh — Phúc Trung
Bài liên quanCha mẹ già tập đi bộ mỗi sáng: hiếu là đi cùng một đoạn đườngĐừng biến hiếu thành gánh nặng: cha mẹ cũng muốn con sống nhẹ nhàngCha mẹ già muốn được hỏi ý kiến: hiếu là để cha mẹ còn được quyết