🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ già muốn được hỏi ý kiến: hiếu là để cha mẹ còn được quyết

Hiếu đạo – gia đình · 6 phút đọc

Trong nhiều gia đình, có một cảnh rất quen. Con cái đã lớn, đã có tiền, có hiểu biết, nên mọi việc trong nhà đều do con quyết. Cha mẹ già muốn sửa cái mái nhà, con nói để con lo. Cha mẹ muốn bán mảnh đất, con nói không được bán. Cha mẹ muốn đi khám bệnh ở đâu, con đã đặt lịch xong. Mọi thứ đều được lo chu đáo, nhưng có một thứ bị bỏ quên: hỏi cha mẹ muốn gì.

Người già không giận vì con lo cho mình. Người già buồn vì mình không còn được quyết gì nữa. Cả đời cha mẹ là người quyết định mọi việc trong nhà: lo cơm áo, lo con cái, lo ruộng vườn. Đến lúc già, bỗng nhiên mọi quyết định đều qua tay con. Cha mẹ trở thành người ngồi chờ, người được thông báo chứ không còn là người được hỏi. Cảm giác ấy, ai chưa già thì khó hiểu, nhưng nó buồn lắm.

Trong sách Giảng giải 38 pháp Hạnh Phúc, Đức Phật ban cho cha mẹ bốn hồng danh. Một trong bốn hồng danh ấy là vị tôn sư trước nhất. Sách giải thích: cha mẹ là thầy tổ dạy con đủ mọi việc, từ đi, ăn, ngủ đến đạo lý luân thường, trước hơn tất cả các vị tôn sư sau này. Cha mẹ là người thầy đầu tiên của mỗi con người. Người thầy ấy dạy con đi từng bước, nói từng câu, sống từng ngày.

Một người thầy như vậy, đến lúc già, có đáng bị gạt ra khỏi mọi quyết định trong nhà không? Hiếu, theo lời Phật dạy, trước hết là sự cung kính. Sách dạy rằng đền đáp công ơn cha mẹ bằng vật chất thì phải hết lòng cung kính cha mẹ, không bao giờ dám nói một lời nào vô lễ, làm trái ý. Cung kính không chỉ là nói năng lễ phép. Cung kính còn là coi trọng ý kiến của cha mẹ, coi cha mẹ vẫn là một người có suy nghĩ, có mong muốn, có quyền quyết định đời mình.

Có người con nói: "Cha mẹ tôi già rồi, lẩm cẩm rồi, hỏi cũng như không. Tôi quyết cho nhanh." Nghe thì có lý, nhưng thử nghĩ lại. Cha mẹ có thể chậm, có thể không hiểu hết chuyện đời nay, nhưng cha mẹ hiểu rõ nhất mình muốn sống thế nào. Cha mẹ muốn ở nhà cũ hay về ở với con, cha mẹ muốn ăn chay hay ăn mặn, cha mẹ muốn đi chùa nào, muốn gặp ai, muốn giữ lại kỷ vật gì. Những chuyện ấy, không ai thay cha mẹ quyết được.

Hỏi ý kiến cha mẹ không có nghĩa là mọi việc đều nghe theo cha mẹ. Có những việc con hiểu rõ hơn, con phải giải thích, phải khuyên. Nhưng hỏi trước rồi mới quyết, khác hẳn với quyết rồi mới báo. Hỏi là một cách nói: con vẫn coi cha mẹ là người quan trọng trong nhà này. Quyết rồi mới báo là một cách nói: cha mẹ chỉ cần nghe theo là được.

Có một ông cụ kể: "Tôi không cần con cho tiền. Tôi chỉ cần trước khi nó làm gì liên quan đến tôi, nó hỏi tôi một câu: cha thấy thế nào?" Một câu hỏi nhỏ, nhưng nó giữ lại cho người già phẩm giá của mình. Người già sợ nhất không phải là nghèo, mà là bị coi như không còn biết gì nữa.

Thực ra, hỏi ý kiến cha mẹ cũng là cách con học làm người. Cha mẹ sống lâu hơn con, trải đời hơn con. Có những chuyện con tưởng mình đúng, nhưng cha mẹ nhìn ra cái sai mà con không thấy. Có những quyết định vội vàng của con, chỉ cần một câu của cha mẹ là dừng lại kịp. Người thầy đầu tiên vẫn còn đó, sao con không hỏi?

Hiếu không chỉ là lo cơm áo cho cha mẹ. Hiếu là giữ cho cha mẹ một chỗ trong nhà, một tiếng nói trong những việc của chính họ. Khi con hỏi cha mẹ: "Cha thấy thế nào, mẹ muốn ra sao?", con đang nói với cha mẹ rằng: cha mẹ vẫn là cha mẹ, vẫn là người thầy đầu tiên của con, và nhà này vẫn là nhà của cha mẹ.

Ngày mai, trước khi quyết một việc gì liên quan đến cha mẹ, hãy dừng lại một chút và hỏi cha mẹ một câu. Câu trả lời có thể làm con bất ngờ. Và dù cha mẹ nói gì, con cũng đã làm được một việc hiếu rất lớn: để cha mẹ còn được quyết định đời mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giảng giải 38 pháp Hạnh Phúc — Hạnh phúc XI: Phụng dưỡng mẹ cha
Bài liên quanCha mẹ già nằm viện, con xin nghỉ ở nhà chăm sócCâu cha dặn lúc con còn nhỏ, lớn lên mới hiểuMục Kiền Liên dâng cơm hóa than: hiếu một mình chưa đủ cứu mẹ