🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Mục Kiền Liên dâng cơm hóa than: hiếu một mình chưa đủ cứu mẹ

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Rằm tháng Bảy về, nhiều nhà bày mâm cúng. Có nhà cúng to, có nhà cúng nhỏ. Có người đi chùa, có người ở nhà thắp nén nhang rồi khấn thầm tên cha mẹ. Ai cũng có một người để nhớ. Và ai cũng có một câu hỏi giống nhau: mình làm vậy, cha mẹ có nhận được không.

Kinh Vu Lan Bồn kể lại chuyện của tôn giả Mục Kiền Liên. Ngài vừa chứng được thần thông, việc đầu tiên ngài làm là dùng mắt tuệ tìm cha mẹ. Ngài thấy mẹ mình sinh làm ngạ quỷ, thân hình tiều tụy, không có gì ăn, không có gì uống. Người mẹ cả đời đói khát, đến khi chết vẫn đói khát. Ngài thương mẹ, bưng bát cơm đến dâng. Mẹ ngài lấy tay trái che bát, tay phải bốc cơm, sợ có ai giành mất. Nhưng cơm chưa đưa tới miệng đã hóa thành than lửa, nuốt không được.

Cảnh đó đau ở chỗ nào. Đau ở chỗ người con đã có thần thông mà vẫn không cứu được mẹ. Đau ở chỗ bát cơm đã ở ngay trước mặt mà mẹ vẫn không ăn được. Lòng hiếu của ngài là thật, sức của ngài cũng là thật, vậy mà vẫn không đủ. Ngài khóc, rồi chạy về bạch với Phật, hỏi có cách nào cứu mẹ không.

Phật dạy rằng gốc tội của mẹ ngài rất sâu. Một mình ngài, dù thần lực nhiệm mầu, cũng không cứu được. Dù tiếng hiếu của ngài vang đến cõi trời, dù có mời hết thần kỳ, tà ma, ngoại đạo, bốn vị Thiên vương, cũng không ai làm được. Muốn cứu được mẹ, phải nhờ thần lực của mười phương Tăng. Đó là câu then chốt của cả bộ kinh.

Vì sao phải nhờ sức của chúng Tăng. Vì một người dù giỏi đến đâu cũng chỉ là một người. Cái khổ của mẹ ngài không phải là cái đói của một bữa cơm, mà là cái nghiệp tích lại từ nhiều đời bỏn xẻn, giữ chặt, không chịu buông. Muốn hóa giải một cái nghiệp nặng như vậy, cần sức của cả một hội chúng thanh tịnh, cùng một lòng chú nguyện. Một bát cơm của một người không đổi được một đời tham lam. Nhưng một hội chúng cùng hướng tâm về, thì có thể mở ra một con đường.

Phật dạy cách làm. Đến rằm tháng Bảy, ngày chư Tăng tự tứ, sắm thức ăn trăm món, trái cây năm màu, giường nằm, nệm lót, thau bồn, đèn đuốc, nhang dầu, rồi thành tâm dâng lên chư Tăng mười phương. Người nào làm được như vậy thì cha mẹ hiện tiền được sống lâu trăm tuổi, không ốm đau, không khổ sở. Cha mẹ bảy đời quá vãng thì lìa cõi ngạ quỷ, sinh về cõi người, cõi trời, hưởng phước vui đẹp. Kinh nói rõ: trong bảy đời sẽ đặng siêu thiên.

Nghe vậy, có người sẽ hỏi: thế thì hiếu là chuyện của chùa, của Tăng, chứ đâu phải chuyện của mình. Không phải vậy. Kinh dạy tiếp: người Phật tử tu hạnh hiếu thuận thì phải thường xuyên giữ trong lòng ý nghĩ về cha mẹ, kể cả bảy đời phụ mẫu. Mỗi năm đến rằm tháng Bảy, vì lòng hiếu thảo mà sắm sanh bát Vu Lan, cúng dường Phật và Tăng, để báo đáp ơn sinh thành dưỡng dục. Hiếu không phải là một ngày lễ. Hiếu là một ý nghĩ giữ trong lòng mỗi ngày, rồi đến ngày lễ thì làm cho tròn.

Chuyện Mục Kiền Liên còn dạy một điều nữa, ít người để ý. Mẹ ngài không ăn được cơm, không phải vì không có ai cho, mà vì lòng bỏn xẻn chưa dứt. Tay trái che bát, tay phải bốc cơm, sợ chúng ma cướp giật. Cái khổ của bà nằm ở chỗ giữ chặt. Cho nên báo hiếu không chỉ là cho cha mẹ ăn no, mặc ấm. Báo hiếu còn là giúp cha mẹ buông được cái tâm giữ chặt, tham lam, sợ hãi. Có những người cha, người mẹ sống cả đời trong lo sợ thiếu thốn, đến già vẫn không dám ăn ngon, không dám tiêu tiền, không dám nhờ con. Con cái thương cha mẹ thì phải hiểu cái sợ đó, rồi nhẹ nhàng mở ra, chứ không phải chỉ đưa tiền rồi thôi.

Ngày nay, nhiều người không còn tin vào chuyện ngạ quỷ, than lửa. Không sao. Câu chuyện vẫn còn nguyên ý nghĩa. Có những người mẹ sống trong cảnh thiếu thốn tình thương, như người đói khát. Có những người cha sống trong cô đơn, như người bị bỏ quên. Con cái có thể mang về rất nhiều thứ: tiền, quà, thuốc bổ. Nhưng nếu mang về với cái tâm vội vàng, làm cho xong, thì những thứ đó cũng như bát cơm hóa than, đến miệng mà không nuốt được. Cha mẹ cần nhất không phải là vật chất, mà là một người con ngồi lại, lắng nghe, và thật lòng muốn cha mẹ được an.

Rằm tháng Bảy sắp tới, nếu còn cha mẹ, hãy về ăn với cha mẹ một bữa cơm. Không cần mâm cao cỗ đầy. Chỉ cần ngồi lại cho trọn vẹn. Nếu cha mẹ đã khuất, hãy làm một việc lành, hồi hướng cho cha mẹ, và giữ trong lòng ý nghĩ về cha mẹ như kinh đã dạy. Một mình mình có thể chưa đủ sức làm nên chuyện lớn. Nhưng một tấm lòng thành, cộng với sức của nhiều người cùng hướng thiện, thì có thể mở ra một con đường. Đó là điều mà câu chuyện Mục Kiền Liên muốn nói với chúng ta từ hơn hai nghìn năm trước, và đến hôm nay vẫn còn nguyên giá trị.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Vu Lan Bồn — trang 1 (điểm tựa: "Thấy vong-mẫu sanh làm ngạ-quỷ, không uống ăn tiều-tụy hình-hài"; "Muốn cho cứu đặng mạng người, phải nhờ thần-lực của mười phương Tăng")
• Kinh Vu Lan Bồn — trang 2 (điểm tựa: "Trong bảy đời sẽ đặng siêu thiên, lại thêm cha mẹ hiện-tiền đặng nhờ phước-lực tiêu-khiên ách-nàn")
Bài liên quanMười điều ân của mẹ: đọc lại để biết mình đang nợ gìChăm mẹ lúc ốm: hiếu bắt đầu từ bát cháo nóngCon đi xa, mẹ nhớ con từng ngày: hiếu là để mẹ biết con vẫn ổn