Ông cụ tám mươi tuổi, tóc đã bạc trắng, mỗi tuần đều về thăm mẹ. Mẹ ông đã ngoài trăm tuổi, nằm một chỗ, mắt đã mờ. Mỗi lần con về, bà vẫn hỏi: con ăn cơm chưa, con có mệt không, trời có lạnh không. Ông cụ cười: mẹ ơi, con tám mươi rồi, mẹ đừng lo cho con nữa. Bà cụ nói: con tám mươi thì vẫn là con của mẹ. Câu nói đó, nghe qua tưởng như đùa, mà ngẫm lại thấy cả một đời người.
Kinh Đại Báo Phụ Mẫu Trọng Ân có một câu về tình mẹ như vậy, ngắn gọn mà thấm: mẹ già, hơn trăm tuổi, vẫn thương con tám mươi. Bao giờ ân oán hết. Tắt nghỉ cũng chẳng thôi. Tình thương của mẹ không có tuổi về hưu. Con càng già, mẹ càng già, nhưng mẹ vẫn thương con như lúc con còn nhỏ. Mẹ không thương con vì con ngoan hay con giỏi. Mẹ thương con vì con là con của mẹ. Cái thương đó không cần lý do, không cần điều kiện, và không bao giờ hết.
Nhiều người làm con, đến khi mình đã già, mới hiểu điều này. Lúc trẻ, mình nghĩ cha mẹ lo cho mình là chuyện đương nhiên. Mình bận làm, bận lo cho con cái của mình, ít khi nghĩ đến cha mẹ. Đến khi cha mẹ yếu đi, mình mới giật mình: hóa ra bao nhiêu năm nay, cha mẹ vẫn âm thầm lo cho mình, vẫn để dành đồ ngon cho mình, vẫn thức đêm khi mình ốm, dù mình đã lớn, đã có gia đình riêng. Tình thương của cha mẹ không giảm đi khi con lớn lên. Nó chỉ đổi hình thức: từ bồng bế, sang lo lắng, sang chờ đợi.
Hòa thượng Tuyên Hóa dạy trong Ngữ Lục: hiếu thảo thì phải thành tâm thành ý, lúc nào cũng chuyên tâm, cung kính. Thành tâm thành ý nghĩa là gì. Là khi ở bên cha mẹ, lòng mình thật sự ở đó, không phải thân ở đó mà lòng ở chỗ khác. Nhiều người con về thăm cha mẹ, ngồi ăn cơm cùng cha mẹ mà tay cầm điện thoại, mắt nhìn màn hình. Cha mẹ nói gì, nghe không rõ. Cha mẹ hỏi gì, trả lời qua loa. Thân thì ở nhà, nhưng lòng thì ở công việc, ở bạn bè, ở đủ thứ khác. Như vậy, có về thăm cũng như không. Cha mẹ cần con ngồi lại thật sự, không phải ngồi lại cho có.
Chuyên tâm, cung kính còn có nghĩa là để ý đến cha mẹ. Để ý xem cha mẹ ăn có ngon không, ngủ có yên không, có đau chỗ nào không. Người già thường giấu bệnh, giấu mệt, vì sợ con lo. Có bà mẹ đau lưng cả tháng mà không nói, đến khi con phát hiện thì đã nặng. Có ông bố mất ngủ triền miên mà vẫn nói mình khỏe. Con cái phải tinh ý, phải hỏi han, phải để ý những thay đổi nhỏ: cha ăn ít đi, mẹ hay quên hơn, cha đi lại chậm hơn. Những dấu hiệu đó, nếu để ý sớm, sẽ giúp cha mẹ được chữa trị kịp thời.
Đáp lại tình thương không bao giờ hết của cha mẹ, con cái cũng phải thương lại bằng tấm lòng thành. Không cần phải làm việc lớn. Chỉ cần mỗi ngày hỏi thăm cha mẹ một câu, mỗi tuần gọi điện một lần, mỗi tháng về thăm một buổi. Chỉ cần khi cha mẹ nói, mình nghe cho hết câu, không ngắt lời, không vội vàng. Chỉ cần khi cha mẹ kể chuyện cũ lần thứ mười, mình vẫn ngồi nghe như lần đầu. Những việc đó nhỏ lắm, nhưng với cha mẹ già, đó là bằng chứng rằng con mình vẫn thương mình, vẫn nhớ mình.
Có người nói: cha mẹ tôi già rồi, lẩm cẩm rồi, nói gì cũng quên, kể gì cũng lặp lại, nghe chán lắm. Nhưng hãy nghĩ lại: lúc mình còn nhỏ, mình hỏi cha mẹ một câu đến mười lần, cha mẹ có chán không. Lúc mình tập nói, nói lắp bắp, nói sai, cha mẹ có chê không. Cha mẹ đã kiên nhẫn với mình cả một đời, từ lúc mình chưa biết nói, cho đến lúc mình biết cãi. Giờ cha mẹ già, nói lặp lại, hay quên, mình kiên nhẫn nghe lại, có gì là nhiều. Đó là lẽ công bằng đơn giản nhất của đời người.
Mẹ già trăm tuổi vẫn thương con tám mươi. Câu kinh đó không chỉ nói về mẹ. Nó nói về tất cả những người làm cha, làm mẹ trên đời. Tình thương của cha mẹ không hết khi con lớn, không hết khi cha mẹ già, không hết cả khi cha mẹ đã khuất. Nó chỉ hết khi con cái quên mất. Cho nên, khi còn cha mẹ, hãy thương lại cha mẹ bằng tấm lòng thành. Ngồi lại, lắng nghe, để ý, và đừng để điện thoại xen vào giữa mình và cha mẹ. Chỉ cần vậy thôi, là đã đáp lại được một phần tình thương mà cha mẹ đã dành cho mình cả một đời.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư