Trong nhà có ba anh em. Hai người đi làm xa, một người ở nhà. Người ở nhà là con út. Ngày nào cũng vậy, con út dậy sớm nấu cơm cho cha mẹ, đưa cha đi khám, đón mẹ đi chợ. Anh chị ở xa gửi tiền về, gọi điện hỏi thăm. Tiền gửi về đều đặn. Điện thoại gọi về thường xuyên. Nhưng người ở nhà vẫn là người làm mọi việc.
Có lúc con út thấy tủi. Mình làm nhiều nhất mà chẳng ai thấy. Anh chị gửi tiền về thì được khen là hiếu. Mình ở nhà chăm cha mẹ từng ngày thì không ai khen. Có lúc con út nghĩ: hay mình cũng đi xa, để anh chị về chăm. Nhưng nghĩ rồi lại thôi. Cha mẹ già rồi, ai chăm. Mình đi thì ai ở lại.
Hiếu không phải chỉ của người ở gần. Cũng không phải chỉ của người gửi tiền. Hiếu là việc của cả nhà. Người ở gần chăm sóc, người ở xa gửi tiền, người nào cũng có phần. Vấn đề là mỗi người có thấy phần của người kia không. Anh chị ở xa có thấy công của em út không. Em út ở nhà có thấy tiền anh chị gửi về không. Thấy được thì nhà yên. Không thấy thì nhà sinh chuyện.
Sách xưa dạy rằng hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát. Hiếu dưỡng là việc chung của anh em. Không có luật nào nói con út phải chăm, con cả được đi xa. Anh em cùng lo thì cha mẹ mới yên. Một người gánh hết thì người đó mệt, cha mẹ thấy vậy cũng không vui. Cha mẹ vui khi thấy con cái cùng nhau lo, không ai bị bỏ lại một mình với gánh nặng.
Vậy anh chị ở xa nên làm gì. Trước hết là ghi nhận công của em mình. Gọi điện nói một câu: em vất vả rồi, anh chị cảm ơn em. Một câu như thế làm em út nhẹ đi rất nhiều. Người làm nhiều không cần tiền thưởng. Người làm nhiều chỉ cần được thấy. Được thấy là đủ.
Thứ hai là chia việc cụ thể. Không phải cứ gửi tiền là xong. Tiền là một phần. Còn nhiều việc khác: đưa cha mẹ đi khám, sửa nhà, lo giấy tờ. Anh chị ở xa có thể về vào những dịp quan trọng. Về đưa cha đi khám lớn. Về lo việc nhà vào ngày lễ. Về để em út được nghỉ vài ngày. Chia việc như thế thì gánh nặng không đè lên một người.
Thứ ba là đừng so đo. Đừng tính rằng mình gửi nhiều tiền hơn thì mình hiếu hơn. Đừng tính rằng em út ở nhà không làm ra tiền thì em út rảnh. Mỗi người đóng góp một kiểu. Tiền cũng quý, công cũng quý. So đo làm mất tình anh em. Mà mất tình anh em là mất hiếu, vì cha mẹ buồn nhất khi con cái cãi nhau.
Còn người ở nhà thì sao. Đừng giữ hết mọi việc trong tay rồi than mệt. Hãy nói với anh chị rằng mình cần giúp việc gì. Nói cụ thể: tuần này em bận, anh về đưa cha đi khám giúp em. Nói ra thì anh chị mới biết đường giúp. Không nói thì anh chị tưởng mọi việc ổn. Người ở nhà im lặng chịu đựng rồi sinh oán trách là điều hay xảy ra. Nói ra sớm thì tránh được.
Cũng cần có một lịch rõ ràng. Anh em ngồi lại, chia nhau: ai lo tiền thuốc, ai lo tiền ăn, ai đưa cha mẹ đi khám, ai về vào dịp nào. Lịch rõ ràng thì không ai đùn đẩy. Không có lịch thì việc rơi vào người ở gần nhất. Người ở gần nhất làm mãi thành quen, rồi thành bổn phận riêng của mình. Như thế không công bằng.
Cuối cùng, hãy nhớ rằng cha mẹ nhìn thấy hết. Cha mẹ biết ai làm nhiều, ai làm ít. Nhưng cha mẹ không nói, vì cha mẹ không muốn con cái cãi nhau. Cha mẹ chỉ mong anh em hòa thuận. Anh em hòa thuận thì cha mẹ yên lòng. Anh em cãi nhau vì chuyện chăm cha mẹ thì cha mẹ đau hơn cả bệnh tật.
Hiếu không phải chỉ của người ở gần. Hiếu là việc của cả nhà. Người ở gần chăm, người ở xa lo, ai cũng có phần, ai cũng được thấy. Làm được như thế thì cha mẹ yên, anh em yên, nhà yên. Đó là hiếu.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư