Có một chuyện mà nhiều gia đình đang gặp, nhưng ít ai nói ra. Cha mẹ già rồi, bắt đầu hay quên. Quên mình vừa ăn cơm chưa. Quên tên người quen. Quên đường về nhà. Hỏi đi hỏi lại một câu mấy lần trong một buổi. Con cái ban đầu còn kiên nhẫn, lâu dần thì bực bội. Sao mẹ hỏi hoài vậy? Sao ba không nhớ gì hết? Nói xong rồi mới thấy hối hận, vì người nghe câu đó là cha mẹ mình, người đã từng nhớ hết mọi thứ về mình.
Ngày xưa, cha mẹ nhớ con thích ăn gì, ghét ăn gì, nhớ con sợ cái gì, nhớ sinh nhật con, nhớ cả những chuyện nhỏ xíu mà chính con cũng quên. Bây giờ, cha mẹ quên dần. Không phải vì cha mẹ không thương con nữa, mà vì tuổi già làm trí nhớ mỏi mệt. Người con hiếu thảo không phải là người trách cha mẹ sao hay quên, mà là người hiểu rằng đến lúc mình phải nhớ thay cha mẹ.
Sách cổ có một câu nói rất hay về chuyện này. Cổ nhân bảo: kẻ hiếu thuận biết phụng dưỡng cha mẹ, sẽ khéo quan sát thấu hiểu tâm tình trước khi cha mẹ chưa biểu lộ, chưa nói ra. Nghĩa là người con có hiếu không đợi cha mẹ phải nói ra nhu cầu của mình, mà tự mình quan sát, tự mình hiểu. Cha mẹ chưa nói đói, con đã biết dọn cơm. Cha mẹ chưa nói lạnh, con đã biết đắp thêm chăn. Cha mẹ chưa nói buồn, con đã biết ngồi xuống bên cạnh. Hiếu là như vậy, không phải đợi cha mẹ phải xin, mà là mình tự thấy.
Trong đời sống hôm nay, hiếu với cha mẹ hay quên bắt đầu từ sự kiên nhẫn. Cha mẹ hỏi một câu ba lần, mình trả lời ba lần, giọng vẫn nhẹ nhàng như lần đầu. Cha mẹ kể một câu chuyện cũ lần thứ mười, mình vẫn nghe như lần đầu tiên. Cha mẹ đi lạc trong chính con hẻm nhà mình, mình không mắng sao ba không nhớ đường, mà lặng lẽ đi cùng, nắm tay cha mẹ về nhà. Những việc đó không tốn tiền, chỉ tốn thời gian và lòng kiên nhẫn. Nhưng với cha mẹ già, đó là tất cả.
Cũng có khi cha mẹ hay quên làm con cái lo lắng về những chuyện lớn hơn. Cha mẹ quên tắt bếp, quên khóa cửa, quên uống thuốc. Lúc đó, con cái cần làm những việc thiết thực: lắp thêm thiết bị an toàn trong nhà, chia thuốc ra từng ngày, nhờ hàng xóm để ý, đưa cha mẹ đi khám bệnh định kỳ. Hiếu không chỉ là tình cảm, hiếu còn là sự sắp xếp chu đáo. Thương cha mẹ thì phải lo cho cha mẹ được an toàn, chứ không chỉ nói thương bằng miệng.
Có một điều nữa rất đáng nhớ. Cha mẹ hay quên, nhưng cha mẹ vẫn cảm nhận được tình cảm. Một người già có thể quên tên con, quên hôm nay là thứ mấy, nhưng vẫn nhớ ai đối xử tốt với mình, ai làm mình buồn. Giọng nói nhẹ nhàng, bàn tay ấm áp, bữa cơm ngồi ăn cùng nhau, những thứ đó cha mẹ không quên được. Ngược lại, một câu nói nặng, một cái cau mày, cha mẹ cũng cảm nhận được, dù không nhớ rõ ai đã nói. Cho nên với cha mẹ già, thái độ quan trọng hơn lời nói.
Một cuốn sách Phật giáo cổ còn nhắc một câu rất mạnh: nếu như chúng ta không hiếu dưỡng cha mẹ thì chẳng phải không bằng loài cầm thú hay sao? Câu nói nghe thì nặng, nhưng nó nhắc chúng ta một sự thật: hiếu không phải là việc làm thêm khi rảnh rỗi, mà là bổn phận căn bản nhất của con người. Cha mẹ đã nuôi mình từ lúc mình chưa biết gì, đến lúc cha mẹ quên dần mọi thứ, thì mình phải là trí nhớ của cha mẹ.
Vậy nên nếu hôm nay cha mẹ bạn bắt đầu hay quên, đừng buồn, đừng bực. Hãy coi đó là lúc mình được trả ơn. Nhắc lại cho cha mẹ nghe, bằng giọng thương yêu. Nghe lại câu chuyện cũ, bằng lòng kiên nhẫn. Nắm tay cha mẹ đi về, bằng sự dịu dàng. Rồi sẽ đến một ngày, bạn nhận ra rằng chính những lúc nhắc đi nhắc lại đó, lại là những lúc mình gần cha mẹ nhất.","category":"hieu-dao","category_name":"Hiếu đạo – gia đình","id":"hieu-dao-26","minutes":7,"sources":["Thọ Khang Bảo Giám — trang 58","Địa Ngục Biến Tướng Đồ — trang 56"],"title":"Cha mẹ bắt đầu hay quên: hiếu là nhắc lại bằng thương yêu"}
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư