🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ già hay quên, hay lặp lại — con nghe sao cho trọn hiếu

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Cha hỏi lần thứ ba trong buổi chiều: mai con có về không? Mình đã trả lời hai lần rồi. Mẹ kể lại câu chuyện ngày xưa, câu chuyện mình đã nghe cả chục lần, kể từ đầu tới cuối, không sót chi tiết nào. Mẹ quên mất vừa nói gì, quay sang hỏi lại: hồi nãy mẹ nói tới đâu rồi? Có những ngày như vậy, mình thương cha mẹ, mà cũng bực. Bực xong lại thấy có lỗi. Có lỗi xong lại bực tiếp. Cứ luẩn quẩn như vậy.

Người ta hay nói cha mẹ già như trở lại làm trẻ con. Câu đó đúng một nửa. Trẻ con quên là vì chưa biết. Cha mẹ già quên là vì đã sống quá lâu, trí nhớ mỏi mòn theo năm tháng. Sách Địa Ngục Biến Tướng Đồ có câu nhắc rất thấm: đời người khi đến tuổi xế chiều như ngọn đèn trước gió. Ngọn đèn trước gió, lửa chập chờn, lúc tỏ lúc mờ. Trí nhớ của cha mẹ già cũng vậy, lúc nhớ lúc quên, không phải do cha mẹ cố ý, mà do ngọn đèn đã gần cạn dầu.

Cũng trong sách đó, có câu: bách thiện hiếu vi tiên, chữ hiếu là cái gốc của sự làm người. Và: cha mẹ là ruộng phước lớn nhất đời này của chúng ta. Công đức hiếu dưỡng cha mẹ và công đức cúng dường Đức Phật như nhau. Nói bằng lời thường: hiếu với cha mẹ là việc thiện đứng đầu, và không có ruộng phước nào lớn hơn cha mẹ mình. Ruộng phước đó, mình tưới bằng gì? Không phải chỉ bằng tiền, bằng thuốc bổ, bằng nhà cao cửa rộng. Mà bằng sự kiên nhẫn ngồi nghe một câu chuyện cũ lần thứ mười, bằng câu trả lời nhẹ nhàng khi cha mẹ hỏi lại lần thứ ba.

Nghe cha mẹ lặp lại, khó nhất là đừng gắt. Mình gắt lên một câu: con nói rồi mà! Cha mẹ im bặt. Không phải vì cha mẹ hiểu ra, mà vì cha mẹ tủi. Người già sợ nhất là trở thành gánh nặng, sợ nhất là con cái chán mình. Một câu gắt của mình, cha mẹ nhớ cả tuần, còn mình thì quên ngay sau đó. Lần sau cha mẹ có chuyện muốn nói, sẽ ngập ngừng, sợ hỏi lại bị gắt. Dần dần, cha mẹ ít nói đi, ít hỏi đi, không phải vì hết chuyện để nói, mà vì sợ làm phiền con.

Vậy phải nghe thế nào cho trọn hiếu? Thứ nhất, đáp lại như lần đầu. Cha hỏi mai con có về không, mình đáp như mới nghe lần đầu: dạ, mai con về, cha chờ con nhé. Câu trả lời nhẹ nhàng, không kèm theo câu hồi nãy con nói rồi. Thứ hai, đừng sửa sai từng câu. Cha mẹ kể chuyện xưa, nhớ sai chi tiết này, lẫn chi tiết kia, kệ đi. Chuyện cũ, đúng sai đâu còn quan trọng. Quan trọng là cha mẹ đang vui khi kể. Thứ ba, hỏi thăm thay vì cãi nhau. Thay vì cãi xem hồi đó là năm nào, hãy hỏi: hồi đó mẹ vất vả lắm phải không? Câu hỏi đó làm cha mẹ cảm thấy được hiểu, được thương.

Cũng đừng quên: cha mẹ lặp lại không chỉ vì quên. Có khi vì chuyện đó quan trọng với cha mẹ. Câu chuyện ngày xưa cha mẹ kể hoài, có khi là câu chuyện cha mẹ tự hào nhất đời. Câu hỏi mai con có về không, hỏi đi hỏi lại, có khi là vì cha mẹ mong con về lắm, mong tới mức không yên lòng. Nghe được cái mong đó đằng sau câu hỏi, mình sẽ không còn thấy phiền nữa. Mình sẽ thấy thương.

Sách Địa Ngục Biến Tướng Đồ còn nhắc: người trong một đời có thể ưa thiện, vui thích bố thí, tuân theo ngũ luân hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm bất sát, tu thập thiện nghiệp, lâm chung nhất định được thiện chung. Hiếu dưỡng cha mẹ được đặt ngay đầu danh sách việc thiện. Không phải ngẫu nhiên. Vì hiếu là việc thiện gần nhất, làm ngay trong nhà mình, với chính cha mẹ mình, mỗi ngày. Không cần đi đâu xa, không cần làm gì lớn. Ngồi nghe cha mẹ nói, là đã tu rồi.

Mai này, mình cũng sẽ già. Mình cũng sẽ hỏi đi hỏi lại, kể đi kể lại. Lúc đó, mình mong con mình đối xử với mình thế nào, thì hôm nay mình hãy đối xử với cha mẹ như vậy. Đó là lẽ nhân quả giản dị nhất, thấy ngay trong một đời người. Cha mẹ già hay quên, hay lặp lại, con nghe sao cho trọn hiếu? Nghe bằng tai, bằng lòng kiên nhẫn, và bằng cái hiểu rằng ngọn đèn trước gió không còn cháy lâu nữa. Nghe được bao nhiêu ngày, là phước của mình bấy nhiêu ngày. Đừng để tới lúc đèn tắt rồi, mình mới ngồi nhớ lại những câu chuyện cũ mà mình đã gắt gỏng không chịu nghe.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ (Tịnh Không giảng) — trang 56
• Địa Ngục Biến Tướng Đồ (Tịnh Không giảng) — trang 101
Bài liên quanCha mẹ già giữ của, tiếc từng đồng — con hiểu sao cho thươngCha mẹ già hay sợ làm phiền con: hiếu là để cha mẹ yên lòng nhờ vảHiếu với cha mẹ khi mình đã làm cha mẹ