🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ già muốn được hỏi ý trước khi con quyết định việc lớn

Hiếu đạo – gia đình · 8 phút đọc

Anh con trai quyết định bán căn nhà cũ của cha mẹ ở quê để lấy tiền mở cửa hàng. Anh bàn với vợ, tính toán kỹ lưỡng, rồi mới về báo cho cha mẹ biết. Anh nghĩ mình làm vậy là tốt cho cả nhà, cha mẹ lên thành phố ở với mình thì sướng hơn ở quê một mình. Nhưng cha ngồi im lặng rất lâu, rồi nói một câu: nhà này là nhà của cha mẹ, sao con không hỏi cha mẹ một tiếng. Câu nói nhẹ nhàng, mà anh nghe như có ai tát vào mặt mình.

Người con trưởng thành thường quen quyết định một mình. Đi làm, lấy vợ, mua nhà, đổi nghề, cho con đi học trường nào, những việc lớn trong đời, con tự tính, tự quyết. Con nghĩ cha mẹ già rồi, không hiểu chuyện làm ăn, hỏi cũng chỉ thêm rối. Nhưng với cha mẹ già, được hỏi ý không phải là được quyết thay con. Được hỏi ý là được tôn trọng, được biết mình vẫn còn là một phần của gia đình, vẫn còn tiếng nói trong những việc liên quan đến mình.

Căn nhà cũ là ví dụ rõ nhất. Với người con, đó là tài sản, bán đi thì có tiền làm ăn. Với cha mẹ, đó là tổ ấm, là nơi cha mẹ sống cả đời, là nơi có bàn thờ tổ tiên, có kỷ niệm của cả nhà. Bán nhà mà không hỏi cha mẹ, dù tiền bán được dùng vào việc tốt, cha mẹ vẫn thấy mình bị gạt ra ngoài. Cảm giác bị gạt ra ngoài mới là thứ làm cha mẹ đau, chứ không phải chuyện bán hay không bán.

Ngàn kinh vạn quyển, hiếu nghĩa làm đầu. Hiếu nghĩa làm đầu trong chuyện này là đặt sự tôn trọng lên trước sự tiện lợi. Hỏi ý cha mẹ trước khi quyết định việc lớn không làm chậm việc của con bao nhiêu. Chỉ cần một buổi ngồi lại, kể cho cha mẹ nghe mình định làm gì, vì sao mình định làm, rồi hỏi cha mẹ nghĩ sao. Cha mẹ có thể không hiểu hết chuyện làm ăn, nhưng cha mẹ hiểu được lòng con, hiểu được việc ấy có hợp với nhà mình không. Và cha mẹ sẽ nói ra những điều con không nghĩ tới: chuyện tổ tiên, chuyện hàng xóm, chuyện tình nghĩa lâu năm.

Hỏi ý cha mẹ cũng là cách người con tự bảo vệ mình. Việc lớn nào cũng có rủi ro. Nếu con quyết một mình mà thất bại, con ôm hết. Nếu con hỏi ý cha mẹ, nghe cha mẹ góp ý, rồi mới quyết, thì dù thất bại, con cũng không phải hối hận vì đã không hỏi. Cha mẹ già đã sống lâu hơn con, đã thấy nhiều thăng trầm hơn con. Lời góp ý của cha mẹ có thể không phải là đáp án, nhưng thường là một góc nhìn mà con chưa có.

Có người con sợ hỏi ý cha mẹ thì cha mẹ sẽ ngăn cản. Sợ ấy không phải không có cơ sở. Cha mẹ già thường ngại thay đổi, ngại rủi ro, muốn con sống yên ổn. Nhưng ngăn cản không phải lúc nào cũng là sai. Có việc con hăng hái làm, cha mẹ ngăn lại, sau này con mới thấy cha mẹ ngăn là đúng. Có việc cha mẹ ngăn mà con vẫn làm, thì ít nhất con đã nghe, đã hiểu nỗi lo của cha mẹ, và khi làm thì con biết mình phải cẩn thận hơn ở điểm nào. Nghe không có nghĩa là phải theo hết. Nghe là để quyết định của mình đầy đủ hơn.

Thực tập rất đơn giản: trước khi quyết định việc lớn, hãy kể cho cha mẹ nghe. Kể sớm, kể khi việc còn đang tính, đừng đợi quyết xong mới báo. Kể bằng giọng chia sẻ, không phải giọng xin phép cho có lệ. Kể xong thì hỏi: cha mẹ thấy thế nào, cha mẹ có lo điều gì không. Rồi lắng nghe hết câu. Cha mẹ nói chậm, nói lan man, cũng cứ nghe. Trong những câu lan man ấy thường có một câu rất đáng giá, chỉ cần kiên nhẫn là nghe được.

Con cái đối với cha mẹ có năm bổn phận, trong đó có lo làm các bổn phận đối với cha mẹ và giữ gìn truyền thống gia đình. Giữ gìn truyền thống gia đình không phải là giữ nguyên mọi thứ không đổi. Giữ gìn là khi thay đổi một điều lớn trong nhà, mình vẫn nhớ đến cha mẹ, vẫn để cha mẹ được tham gia, được biết, được nói. Một gia đình mà việc lớn nào cũng có tiếng nói của cha mẹ thì dù thay đổi đến đâu, gia đình ấy vẫn giữ được gốc.

Cũng nên hỏi ý cha mẹ trong những việc tưởng chừng nhỏ nhưng liên quan đến cha mẹ: sửa nhà, đổi chỗ thờ, cho cháu đi học xa, đón cha mẹ lên thành phố ở. Những việc ấy đụng trực tiếp đến đời sống của cha mẹ, càng phải hỏi. Đừng tự quyết rồi báo cho cha mẹ biết như báo một tin đã rồi. Cha mẹ già không cần con xin phép từng việc nhỏ. Cha mẹ chỉ cần con nhớ rằng cha mẹ còn đây, và những việc liên quan đến cha mẹ thì cha mẹ có quyền được biết trước.

Lần tới, trước khi quyết một việc lớn, hãy về ngồi với cha mẹ một buổi. Kể cho cha mẹ nghe, hỏi cha mẹ một câu. Có thể cha mẹ sẽ đồng ý ngay, có thể cha mẹ sẽ lo lắng, có thể cha mẹ sẽ kể một chuyện ngày xưa mà con chưa từng nghe. Dù kết quả thế nào, buổi trò chuyện ấy cũng đã là báo hiếu. Vì hiếu không chỉ là lo cho cha mẹ đủ đầy. Hiếu là để cha mẹ biết rằng, trong những quyết định lớn nhất của đời con, cha mẹ vẫn có một chỗ ngồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Đạo Đức Phật Giáo và Hạnh Phúc con Người (HT Thích Minh Châu) — tr. 36: "Con cái đối với cha mẹ có năm bổn phận: phụng dưỡng cha mẹ, lo làm các bổn phận đối với cha mẹ, giữ gìn truyền thống gia đình, bảo vệ tài sản thừa tự và lo tang lễ cho cha mẹ khi cha mẹ qua đời."
• Hiểu Hạnh trong Đạo Phật (HT Thích Nhật Quang) — tr. 3: "Thiên kinh vạn quyển, hiếu nghĩa vi tiên."
Bài liên quanAnh em lo cho cha mẹ mà không tính ai nhiều ai ítHiếu là cùng cha mẹ dọn lại căn nhà cũ mà không chê baiMẹ già nấu nồi cháo trắng chờ con về: hiếu ở chỗ ăn cho hết