Ba anh em nhà ông Ba ngồi lại với nhau sau đám giỗ mẹ. Người anh cả nói: Tao ở gần, tao lo cho mẹ nhiều nhất, mấy đứa phải phụ tiền cho tao. Người em thứ hai cãi: Tao gửi tiền về hàng tháng, có thiếu đồng nào đâu. Người em út im lặng, rồi nói nhỏ: Tao nghỉ việc ở nhà chăm mẹ cả năm trời, có ai tính công cho tao không. Ba anh em, ba giọng khác nhau. Câu chuyện chăm mẹ, cuối cùng thành câu chuyện tính toán ai nhiều, ai ít.
Chăm cha mẹ già là việc khó. Khó không phải vì việc nặng. Khó vì nó đụng đến tiền bạc, thời gian, và cả lòng tự ái của mỗi người con. Ai cũng nghĩ mình lo nhiều hơn. Ai cũng nghĩ người khác lo ít hơn. Càng tính toán, càng sinh ra oán trách. Mà cha mẹ nằm đó, nghe con cái cãi nhau vì mình, lòng đau như cắt. Cha mẹ không cần con cái lo cho mình thật nhiều. Cha mẹ cần con cái hòa thuận với nhau.
Kinh Thiện Sinh trong Trung A Hàm dạy rằng người con có năm việc phải làm đối với cha mẹ. Năm việc ấy, nói giản dị, là phụng dưỡng cha mẹ, gánh vác việc nhà thay cha mẹ, giữ gìn nếp nhà và gia nghiệp, lo liệu việc cúng giỗ và tang lễ đúng pháp, và sống cho đàng hoàng để cha mẹ yên lòng. Kinh không dạy người con cả phải lo hết, hay người con út phải hy sinh hết. Kinh dạy mỗi người con đều có phần của mình. Hiếu là việc chung của anh em, không phải việc riêng của một người.
Muốn anh em không cãi nhau vì chăm cha mẹ, cần một điều đơn giản: ngồi lại với nhau, chia việc rõ ràng. Người ở gần lo việc chạy đi chạy lại hằng ngày. Người ở xa lo tiền bạc, thuốc thang. Người có thời gian lo việc nấu nướng, đưa cha mẹ đi khám. Người bận rộn lo việc cuối tuần về thăm, gọi điện hỏi han. Ai cũng có phần. Ai cũng có việc. Không ai đứng ngoài, không ai gánh hết. Chia việc rõ ràng, thì không còn cớ để tính toán.
Có gia đình làm được điều này rất hay. Anh em họ lập một cuốn sổ nhỏ. Trong sổ ghi lịch trực chăm mẹ, ghi tiền thuốc, tiền ăn, ghi cả những việc lặt vặt như ai đưa mẹ đi khám tháng này, ai về quê cuối tuần. Cuốn sổ không phải để tính công. Cuốn sổ để mọi người nhìn thấy nhau đang cùng lo. Nhìn thấy nhau cùng lo, thì không ai cảm thấy mình thiệt thòi. Mẹ già nằm trên giường, thấy con cái thay phiên nhau về, lòng yên. Bà nói với hàng xóm: Mấy đứa nó thương tao, đứa nào cũng có phần.
Ngược lại, có gia đình không chia việc, cứ để một người lo hết. Người lo hết ban đầu thì vui vẻ, sau dần mệt mỏi, rồi sinh ra oán trách. Người không lo thì dần quen, nghĩ rằng đã có anh lo rồi. Lâu ngày, tình anh em rạn nứt. Cha mẹ già là người khổ nhất. Vì cha mẹ thấy rõ mình là nguyên nhân khiến con cái bất hòa. Có bà mẹ nói với con gái: Tao thà chết sớm, còn hơn sống để chúng mày cãi nhau vì tao. Nghe câu ấy, người con nào cũng đau.
Kinh Hạnh Phúc dạy rằng hiếu dưỡng mẹ và cha là điềm lành tối thượng. Hiếu dưỡng không chỉ là một người con lo cho cha mẹ. Hiếu dưỡng là cả nhà cùng lo. Anh em hòa thuận, cùng nhau phụng dưỡng cha mẹ, thì điềm lành ấy mới trọn vẹn. Một người con lo rất tốt, nhưng anh em bất hòa, thì cha mẹ vẫn buồn. Cha mẹ vui nhất không phải khi được ăn ngon, mặc ấm. Cha mẹ vui nhất khi thấy con cái thương nhau, đùm bọc nhau, như ngày xưa cha mẹ đã dạy.
Vậy nên, anh em trong nhà, khi cha mẹ đã già yếu, hãy ngồi lại với nhau. Đừng đợi đến khi có chuyện mới bàn. Hãy chia việc từ sớm. Ai lo phần nào, nói rõ ra. Ai khó khăn, nói ra để anh em cùng gánh. Người có tiền góp tiền. Người có sức góp sức. Người có thời gian góp thời gian. Không có phần nào là nhỏ, không có phần nào là thừa. Miễn là ai cũng có mặt.
Chăm cha mẹ là việc của anh em, không phải của riêng ai. Hiếu là ai cũng có phần. Làm được như vậy, cha mẹ yên lòng, anh em giữ được nhau. Và đến khi cha mẹ không còn nữa, anh em vẫn còn nhau. Đó mới là món quà lớn nhất mà cha mẹ để lại. Không phải nhà cửa, đất đai. Mà là tình anh em còn nguyên vẹn sau những năm tháng cùng nhau chăm sóc cha mẹ.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư