Buổi chiều ở quê xuống chậm lắm. Nắng xiên qua hàng cau, rơi xuống cái hiên gạch cũ. Cha ngồi trên chiếc ghế tre, mẹ ngồi bên cạnh, tay lần tràng hạt. Hai người không nói gì nhiều. Thỉnh thoảng cha hỏi mẹ: "Chiều nay ăn gì?" Mẹ đáp: "Ăn gì cũng được." Rồi lại im. Cái im đó không phải là lạnh nhạt. Đó là cái yên của hai người đã sống với nhau cả một đời, không cần nói nhiều vẫn hiểu nhau.
Con về thăm, thấy cảnh đó, tự nhiên thấy lòng mình chùng xuống. Mình cứ nghĩ báo hiếu là phải làm gì đó thật lớn. Phải mua cái này, sửa cái kia, đưa cha mẹ đi đâu đó. Nhưng cha mẹ già rồi, cái họ thiếu nhất nhiều khi không phải là đồ đạc. Cái họ thiếu là một người ngồi cùng. Một buổi chiều có con cháu ngồi trước hiên, không điện thoại, không vội vã, chỉ ngồi đó thôi.
Có người con về nhà, vừa bước vào đã bận. Bận dọn dẹp, bận sửa cái vòi nước, bận hỏi cha mẹ đủ thứ chuyện. Làm xong thì lại vội đi. Cha mẹ nhìn theo, muốn nói một câu mà không kịp. Việc thì xong, nhưng lòng cha mẹ vẫn trống. Bởi vì con về mà như không về. Tay chân thì ở nhà, nhưng tâm thì đã đi đâu mất.
Ngồi cùng không phải là ngồi không. Ngồi cùng là để cha mẹ biết mình còn có người bên cạnh. Người già sợ nhất là cảm giác bị bỏ lại một mình trong chính ngôi nhà của mình. Nhà đông người mà ai cũng bận, thì cái nhà đó vẫn vắng. Ngược lại, nhà chỉ có hai ông bà già, nhưng chiều nào con cũng ngồi xuống uống chung chén trà, thì nhà đó vẫn ấm.
Kinh sách dạy rằng cha mẹ là bậc đáng kính nhất trong nhà. Trong Kho Tàng Pháp Học có nói cha mẹ được gọi là Phạm thiên, là bậc mà con cái phải kính ngưỡng như trời. Phạm thiên không ở đâu xa. Phạm thiên ở ngay trước hiên nhà mình, đang ngồi chờ con về ăn cơm. Mình đi chùa lạy Phật, nhưng lại quên lạy cha mẹ bằng sự có mặt của mình. Lạy bằng lời thì dễ, lạy bằng thời gian ngồi lại mới khó.
Cũng trong kinh, Phật dạy người con báo hiếu bằng bốn việc: biết cho đi, biết nói lời dịu dàng, biết làm lợi cho người, biết cùng làm cùng sống với cha mẹ. Ngồi trước hiên với cha mẹ, nghe cha kể chuyện cũ lần thứ mười, đó là nói lời dịu dàng. Là cùng sống với cha mẹ, không phải sống lướt qua cha mẹ. Một câu chuyện cũ nghe lại, với cha mẹ, không phải là chuyện cũ. Đó là cách cha mẹ níu giữ những ngày còn khỏe, còn trẻ, còn có con bên cạnh.
Có người hỏi: ngồi không như vậy thì có ích gì? Xin thưa, có ích lắm. Người già như cây cổ thụ. Cây không cần mình tưới mỗi ngày, nhưng cần biết đất dưới gốc vẫn còn ẩm, vẫn còn người chăm. Cha mẹ cũng vậy. Họ không cần con ngồi cả ngày. Họ chỉ cần biết chiều nay con ngồi đây, mai con lại ngồi đây. Cái đều đặn đó làm cho người già yên lòng. Yên lòng thì ăn ngon, ngủ ngon, bệnh cũng nhẹ đi.
Vậy nên, lần tới về thăm cha mẹ, đừng vội làm gì cả. Hãy ngồi xuống trước đã. Ngồi xuống cái ghế tre bên cạnh cha. Rót chén trà cho mẹ. Nghe cha kể chuyện cái ao sau nhà. Nghe mẹ nhắc chuyện con hồi nhỏ. Đừng sửa, đừng vội, đừng cầm điện thoại. Chỉ ngồi đó thôi. Ngồi cho trọn một buổi chiều.
Hiếu không phải lúc nào cũng là việc lớn. Nhiều khi hiếu chỉ là một buổi chiều ngồi yên. Ngồi yên mà lòng mình cũng yên. Cha mẹ nhìn con ngồi bên cạnh, thấy con vẫn còn đây, vẫn còn thương nhà này, thì cha mẹ đã mãn nguyện rồi. Cái hiên gạch cũ, hai ông bà già, và một người con ngồi cùng. Chỉ vậy thôi mà đủ đầy.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư