🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Con cái cãi nhau vì đất đai: hiếu mất ở chỗ chia chác

Hiếu đạo – gia đình · 7 phút đọc

Đám giỗ ba tôi năm ngoái, nhà đông đủ mà không khí nặng nề. Anh hai và anh ba ngồi hai góc, không ai nói với ai. Nguyên nhân là mảnh đất sau nhà. Ba mất để lại không có di chúc. Anh hai nói đất ấy ba hứa cho anh, vì anh ở lại quê chăm ba. Anh ba nói phải chia đều, vì ai cũng là con. Hai anh cãi nhau từ Tết đến giờ, kéo cả vợ con vào, nhà chia thành hai phe. Mẹ ngồi giữa, nhìn hai đứa con trai mà nước mắt chảy. Mẹ nói một câu mà cả nhà im lặng: ba mày còn sống, có bao giờ muốn thế này đâu.

Đất đai, nhà cửa, tiền bạc, những thứ ấy vốn là vật ngoài thân. Nhưng trong nhiều gia đình, nó lại trở thành thứ chia rẽ anh em. Lúc cha mẹ còn sống, anh em còn hòa thuận, vì cha mẹ là sợi dây nối. Cha mẹ mất rồi, sợi dây đứt, anh em nhìn nhau qua mảnh đất, qua cuốn sổ đỏ, qua từng mét vuông. Người ta quên mất rằng, mảnh đất ấy cha mẹ để lại không phải để anh em tranh nhau. Cha mẹ để lại để con cái có chỗ nương tựa, có chỗ nhớ về. Đất là của cha mẹ, tình anh em mới là của mình.

Kinh Pháp Cú có câu: nó mắng tôi, đánh tôi, nó thắng tôi, cướp tôi. Ai ôm hiềm hận ấy, hận thù không thể nguôi. Nhưng cũng có câu: không ôm hiềm hận ấy, hận thù được tự nguôi. Hai câu kệ ấy nói về một điều rất thật. Hận thù không tự nhiên mà có. Nó bắt đầu từ một ý nghĩ mình ôm trong lòng. Nó lấy của tôi. Nó hơn tôi. Nó không công bằng với tôi. Mình ôm ý nghĩ ấy ngày này qua ngày khác, nó lớn dần lên, thành hận. Đến lúc hận đã lớn, mình không còn nhìn thấy anh em mình nữa. Mình chỉ nhìn thấy kẻ thù. Mà kẻ thù ấy, lại là người cùng mình lớn lên từ nhỏ, cùng ăn một mâm cơm, cùng gọi một tiếng ba, một tiếng mẹ.

Kinh Tạp A Hàm có câu: vì người thiện nam do cha mẹ sanh ra, nên cha mẹ được gọi là căn bản. Cha mẹ là gốc. Anh em là cành cùng một gốc. Gốc còn thì cành còn nương nhau. Gốc mất rồi, cành càng phải nương nhau hơn, chứ không phải chặt nhau. Cha mẹ nào lúc còn sống cũng mong con cái hòa thuận. Họ không mong con mình giàu. Họ mong con mình thương nhau. Mảnh đất có chia đều hay không, cha mẹ ở dưới suối vàng không dùng được. Nhưng anh em hòa thuận hay không, cha mẹ có yên lòng hay không, điều ấy mới quan trọng.

Có người nói, nhường thì thiệt. Nhường mảnh đất thì mất tiền. Nhường phần hơn thì mất quyền lợi. Nghĩ như vậy cũng không sai, nếu chỉ tính bằng tiền. Nhưng nếu tính bằng tình, nhường lại là được. Được sự yên ổn trong nhà. Được mẹ ngủ ngon. Được anh em còn nhìn mặt nhau. Được con cháu còn có họ hàng để qua lại. Mất một ít đất, được cả một gia đình. Tính như vậy, ai thiệt, ai hơn, chưa chắc như mình nghĩ.

Nhường không có nghĩa là cam chịu bất công. Nếu việc chia chác thật sự không công bằng, anh em có quyền ngồi lại nói rõ ràng, có giấy tờ, có người làm chứng. Nói rõ ràng khác với cãi nhau. Ngồi lại nói là để tìm ra cách công bằng, ai cũng chấp nhận được. Cãi nhau là để thắng thua. Một bên thắng, một bên thua, thì nhà cũng thua. Bởi vì sau cuộc cãi ấy, anh em mất nhau. Mất nhau rồi, có thắng cũng không còn gì để ăn mừng.

Tôi biết có một gia đình, bốn anh em, sau khi ba mất, họ ngồi lại với nhau một buổi chiều. Không luật sư, không giấy tờ phức tạp. Họ nói với nhau một câu: ba không để lại nhiều, nhưng ba để lại chúng ta cho nhau. Họ chia đất theo cách ai cũng đồng ý, người ở quê được nhiều hơn một chút vì phải chăm mẹ, người đi xa không so đo. Mẹ họ sống thêm mười năm nữa, mười năm ấy nhà lúc nào cũng đông vui. Đến khi mẹ mất, bốn anh em vẫn ngồi lại với nhau, không ai tranh giành gì. Họ nói, đó là di sản lớn nhất ba mẹ để lại. Không phải đất. Mà là anh em còn thương nhau.

Hiếu không chỉ là lo cho cha mẹ. Hiếu còn là giữ cho anh em hòa thuận. Cha mẹ mất rồi, hiếu thể hiện ở chỗ anh em còn thương nhau, còn qua lại, còn giữ được cái nhà là nhà. Mảnh đất có thể chia. Nhưng tình anh em, một khi đã chia, rất khó lành lại. Đừng để một mảnh đất làm mất đi thứ mà cả đời cha mẹ đã vun đắp. Đó là một gia đình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 3–4 (dhp_ev01.htm)
• Kinh Tạp A Hàm 1 — trang 112
Bài liên quanCha mẹ già muốn về quê: hiếu là hiểu nỗi nhớ quêCon về thăm nhà: niềm vui của cha mẹ không nằm ở quà cápNgày giỗ: nhớ người đã khuất bằng lòng thành, không bằng lễ vật lớn