Mẹ mất rồi, người con còn làm được gì cho mẹ? Nhiều người chỉ biết thắp hương, khóc một hồi, rồi thôi. Có người nghĩ mẹ đi rồi thì hết, còn làm gì được nữa. Nhưng trong kinh Địa Tạng có một câu chuyện kể khác. Người con gái tên Quang Mục đã làm được rất nhiều cho mẹ mình, dù mẹ đã qua đời.
Quang Mục là một người con hiếu thảo. Mẹ cô qua đời. Cô không biết mẹ thác sinh về đâu. Cô thiết cúng, làm việc lành, mong cứu giúp mẹ. Cô gặp một vị A la hán có phước đức sâu dày. Vị ấy hỏi cô cầu gì mà thiết cúng. Cô thưa: Thân mẫu đã qua đời, làm việc lành cứu giúp mẫu thân tôi, nhưng chẳng rõ chốn thác sinh của mẹ.
Vị A la hán thương người con hiếu, nhập định quán sát. Ngài thấy mẹ cô sa vào chốn tối tăm, chịu muôn đường khổ não. Ngài hỏi mẹ cô đã làm hạnh nghiệp gì. Quang Mục thưa: Mẹ cô tánh ưa ăn thủy tộc, cá, ba ba, cùng trứng các loại. Hoặc chiên xào, nấu nướng chẳng dừng tay. Tính đếm đến hằng muôn sinh mạng. Cô hỏi: Tôi phải làm sao giúp cho người thoát nạn?
Vị A la hán dạy: Hãy thanh tịnh thân tâm, niệm danh hiệu Phật Thanh Tịnh Liên Hoa Mục Như Lai, đắp hình tượng, vẽ tranh người đại giác. Làm như vậy sẽ được nhiều phước lạc. Kẻ sống còn, người đã mất như nhau.
Quang Mục vâng lời. Cô liền bố thí trước sau, tạo hình tượng, suốt ngày đêm chiêm ngưỡng. Đêm cô mộng thấy thân Như Lai chiếu rạng, sắc vàng ròng, hùng tráng tựa núi Tu Di. Phật dạy rằng mẹ cô sẽ thác sinh cùng gia cảnh, liền biết nói khi biết thân đói lạnh.
Chẳng bao lâu, một tỳ nữ hạ sinh một bé trai. Ba ngày sau bé nói rõ ràng: Quả sinh tử, nghiệp duyên đều tự thọ. Tôi là mẹ người, tối tăm trong bể khổ, khi chia lìa sa đọa chốn ngục hình. Nương phước của người mà được thác sinh, dòng hạ tiện, thọ mạng càng ngắn ngủi. Khi lớn lên hết năm mười ba tuổi, lại rơi vào chốn ác đạo mà thôi. Người có cách chi giải cứu cho tôi được thoát cảnh sinh thân vào nẻo ác?
Quang Mục nghe xong nghẹn ngào thương xót. Mẹ cô kể tiếp: Hai nghiệp đều trọng đại. Nghiệp thứ nhất là do tâm sát hại. Nghiệp thứ hai bởi mắng nhiếc chê bai. Nghiệp gây nên, thân thọ báo chẳng sai. Nếu chẳng được phước người cứu giúp, tôi chưa thể thoát khỏi vòng địa ngục.
Quang Mục nghe xong lệ trào bi thiết. Cô ngước lên hư không mà phát nguyện rằng: Nguyện đời đời mẹ thoát chốn trầm luân, và vĩnh viễn không thọ sinh thân nữ. Con trước tượng Phật Thanh Tịnh Liên Hoa Mục phát nguyện rằng: Vô lượng kiếp về sau, bất cứ nơi nào còn có kẻ khổ đau, trong địa ngục, súc sinh và ngạ quỷ, con nguyện độ tận cùng vòng tục lụy, cứu chúng sinh thoát khổ cõi trầm mê. Khi tội nhân tất cả đắc Bồ Đề, thì lúc ấy con mới thành Chánh Giác.
Vừa dứt nguyện, cô nghe rõ lời truyền đạt từ Phật Thanh Tịnh Liên Hoa Mục Như Lai: Tâm đại từ bi mẫn khó có thay. Vì thương mẹ mà phát thành đại nguyện. Phật quán sát thấy sau khi mãn kiếp, mẹ cô thọ sinh dòng Phạm Chí sống trăm năm, lại vãng sinh Cực Lạc thọ báo thân, kiếp thọ mạng dài lâu khôn tính kể, sau chứng đắc Bồ Đề thành Phật tuệ. Phật lại dạy: Quang Mục nay chính là Địa Tạng.
Câu chuyện này dạy ta một điều. Hiếu với cha mẹ đã khuất không nằm ở mâm cao cỗ đầy. Mẹ Quang Mục khổ vì nghiệp sát sinh lúc còn sống. Con gái không thể gánh nghiệp thay mẹ. Nhưng con gái có thể làm việc lành, niệm Phật, bố thí, tạo tượng, rồi hồi hướng phước ấy cho mẹ. Nhờ phước của con, mẹ được thác sinh vào chỗ tốt hơn.
Ngày nay, cha mẹ mình đã khuất, mình cũng có thể làm như vậy. Không cần làm gì lớn lao. Một thời kinh tụng với lòng thành. Một buổi bố thí cho người nghèo, hồi hướng cho cha mẹ. Một ngày giữ giới thanh tịnh, niệm Phật, nghĩ đến cha mẹ. Những việc lành ấy, làm bằng lòng thành, đều có thể gửi đến người đã đi.
Nhiều người đến ngày giỗ chỉ lo mâm cỗ cho to, cho đủ mặt. Mâm cỗ thì người sống ăn, người mất chẳng hưởng được bao nhiêu. Việc lành mình làm, hồi hướng cho cha mẹ, mới là món quà thật sự gửi đến người đã khuất. Đó là hiếu. Hiếu không dừng lại khi cha mẹ nhắm mắt. Hiếu còn tiếp tục bằng việc lành mình làm mỗi ngày.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư