Bữa cơm chiều ở nhà cha mẹ bây giờ thường chỉ có hai người già ngồi đối diện nhau. Mâm cơm nhỏ lại. Canh nấu ít đi. Có hôm chỉ một đĩa rau luộc với chén nước mắm. Không phải nhà thiếu tiền. Chỉ là nấu nhiều cũng không ai ăn hết.
Cha mẹ già ăn ít dần. Không phải vì không thèm ăn. Mà vì ăn một mình thì món gì cũng nhạt. Ngày xưa cả nhà quây quần, cha gắp cho con miếng ngon nhất, mẹ chan canh cho cha. Bữa cơm là lúc cả nhà gặp nhau sau một ngày. Bây giờ con cái đi làm xa, cháu đi học xa, mâm cơm chỉ còn tiếng bát đũa chạm nhau khẽ khẽ.
Nhiều người con nghĩ rằng gửi tiền về đều đặn là đã tròn hiếu. Tiền thì cha mẹ không thiếu. Nhưng cái cha mẹ thiếu là người ngồi cùng mâm. Một bữa cơm có người ngồi cùng, cha mẹ ăn được thêm nửa chén. Một câu chuyện vui trong lúc ăn, mẹ cười nhiều hơn cả buổi chiều. Hiếu đôi khi chỉ giản dị như vậy. Không cần mâm cao cỗ đầy. Chỉ cần có mặt.
Trong kinh dạy rằng lấy hiếu làm gốc. Hiếu dưỡng cha mẹ là pháp môn căn bản rất lớn của đạo Phật, cũng là điều kiện quan trọng làm người. Lời dạy ấy nghe thì lớn, nhưng làm thì bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Bữa cơm là một trong những việc nhỏ ấy. Cha mẹ là ruộng phước lớn nhất đời này của chúng ta. Chăm sóc cha mẹ không phải là việc đợi đến lúc rảnh rỗi mới làm. Nó nằm ngay trong nhịp sống mỗi ngày.
Có người bảo bận quá, công việc cuốn đi, về nhà ăn cơm với cha mẹ là chuyện xa xỉ. Nhưng hãy thử tính. Một tuần có bảy buổi tối. Chỉ cần dành một buổi tối về ăn cơm cùng cha mẹ, một năm đã có hơn năm mươi bữa cơm. Năm mươi bữa cơm ấy, cha mẹ nhớ mãi. Còn con cái, nhiều khi đi làm cả năm cũng không nhớ nổi mình đã ăn những bữa cơm nào ở ngoài. Bữa cơm nhà là thứ ở lại lâu nhất trong ký ức.
Về ăn cơm không chỉ là ngồi vào mâm. Là phụ mẹ nhặt rau, là hỏi cha hôm nay có đau lưng không, là nghe cha kể chuyện cái cây ngoài vườn. Là ăn hết bát cơm mẹ xới, đừng chê mặn chê nhạt. Người già nấu ăn bằng thói quen cả đời. Món ăn có thể không hợp khẩu vị của con, nhưng đó là tấm lòng của cha mẹ. Ăn ngon miệng là cách cảm ơn lặng lẽ nhất.
Nếu ở xa không về được, vẫn có cách ngồi cùng mâm với cha mẹ. Gọi video vào giờ cơm. Bật máy lên, để điện thoại dựng ở đầu bàn, vừa ăn vừa trò chuyện. Cha mẹ nhìn thấy mặt con, nghe tiếng con, bữa cơm tự nhiên ấm lên. Nhiều người làm việc này mỗi tối. Ban đầu thấy ngượng, sau thành thói quen. Cha mẹ cứ đến giờ cơm là chờ cuộc gọi của con. Cái chờ ấy cũng là niềm vui.
Cũng đừng đợi đến dịp lễ tết mới về ăn cơm. Ngày thường mới là lúc cha mẹ cần con nhất. Lễ tết nhà đông người, ai cũng về, cha mẹ vui đã đành. Nhưng những ngày thường lặng lẽ, một bữa cơm có con ngồi cùng mới thật sự quý. Hiếu không nằm ở những dịp lớn. Hiếu nằm ở những ngày bình thường, khi không ai nhắc, không ai thấy, mình vẫn nhớ về.
Có người đến khi cha mẹ mất rồi mới tiếc. Tiếc những bữa cơm mình đã từ chối vì bận họp, bận bạn bè, bận những cuộc vui ngoài đường. Bận thì ai cũng bận. Nhưng bữa cơm với cha mẹ không chờ được. Cha mẹ già đi từng ngày. Có những món mẹ nấu, hôm nay còn ăn được, mai có thể mẹ không còn sức nấu nữa. Có những câu chuyện cha kể, hôm nay còn nghe được, mai có thể cha không còn nhớ để kể nữa.
Vậy nên, nếu còn cha mẹ, hãy về ăn cơm. Không cần mang gì sang trọng. Chỉ cần mang cái bụng đói và tấm lòng thật. Ngồi xuống, ăn chậm lại, nghe cha mẹ nói. Hỏi mẹ món này nấu thế nào, khen cha trồng được rau ngon. Những câu nói nhỏ ấy làm cha mẹ vui cả tuần. Công đức hiếu dưỡng cha mẹ được dạy là ngang với công đức cúng dường Đức Phật. Mà cúng dường ở đâu xa, ngay trong bữa cơm nhà mình đã có sẵn một ruộng phước.
Hiếu là như vậy. Không ồn ào. Không phô trương. Chỉ là bữa cơm có người ngồi cùng. Chỉ là cha mẹ không phải ăn một mình nữa. Ai còn cha mẹ, xin đừng để mâm cơm nhà chỉ còn hai người già ngồi đối diện nhau trong lặng lẽ.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư