🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiếu đạo – gia đình

Cha mẹ già muốn ăn món ngon bị kiêng, con chiều sao cho đúng

Hiếu đạo – gia đình · 9 phút đọc

Mẹ tôi thèm thịt kho tàu. Món thịt kho tàu mẹ nấu cả đời, béo ngậy, thơm nức, ăn với cơm trắng là hết cả nồi. Nhưng bây giờ bác sĩ dặn mẹ phải kiêng mỡ, kiêng ngọt. Tôi cấm tuyệt đối. Trong nhà không được nấu món đó nữa. Mẹ không nói gì, nhưng thỉnh thoảng tôi thấy mẹ nhìn mâm cơm, thở dài. Một hôm, tôi phát hiện mẹ ăn lén một miếng thịt kho ở nhà hàng xóm mang sang. Tôi mắng mẹ một trận. Mẹ cúi đầu, nói lí nhí: "Mẹ thèm quá."

Câu chuyện đó làm tôi suy nghĩ rất lâu. Tôi cấm mẹ vì thương mẹ, vì sợ mẹ bệnh nặng thêm. Nhưng cách thương của tôi làm mẹ buồn. Mẹ không buồn vì không được ăn. Mẹ buồn vì mình già rồi, đến cả miếng ăn cũng không được tự quyết nữa. Ăn uống là niềm vui cuối cùng còn lại của người già. Mất niềm vui đó, bữa cơm chỉ còn là thuốc, là nhiệm vụ, là sự chịu đựng.

Chuyện ăn kiêng của cha mẹ già là một bài toán khó. Chiều thì hại sức khỏe. Cấm thì hại lòng. Nhiều gia đình rơi vào một trong hai cực. Hoặc là chiều hết, cha mẹ ăn gì cũng được, bệnh tật nặng thêm, rồi con lại ân hận. Hoặc là cấm hết, cha mẹ ăn uống kham khổ, sức khỏe giữ được mà tinh thần héo đi. Hiếu thảo nằm ở giữa hai cực đó. Hiếu thảo là chiều cho đúng, kiêng cho đúng, chứ không phải chiều hết hay cấm hết.

Sách Thọ Khang Bảo Giám có một lời dạy rất hay về chữ hiếu: người con hiếu thảo hãy nên lấy tâm cha mẹ làm tâm của chính mình. Lấy tâm cha mẹ làm tâm mình, nghĩa là đặt mình vào vị trí của cha mẹ để hiểu. Cha mẹ thèm món ngon, không chỉ thèm cái vị. Cha mẹ thèm cảm giác được ăn như ngày xưa, được làm chủ bữa ăn của mình, được sống chứ không chỉ được giữ cho sống lâu. Hiểu được điều đó, con sẽ không cấm một cách khô khan nữa. Con sẽ tìm cách để cha mẹ vừa được ăn ngon, vừa không hại sức khỏe quá nhiều.

Người Phật tử chân chánh cũng được dạy rằng, cách báo ân cha mẹ là luôn làm vui lòng cha mẹ, nhưng những việc nào không tốt thì nên tránh. Hai vế đó phải đi cùng nhau. Làm vui lòng cha mẹ mà không màng đến sức khỏe thì không phải là hiếu, mà là chiều chuộng vô trách nhiệm. Giữ sức khỏe cho cha mẹ mà làm cha mẹ buồn bã, mất vui, thì cũng chưa phải là hiếu trọn vẹn. Hiếu thảo là giữ được cả hai: cha mẹ vui, mà sức khỏe cũng không bị hại quá.

Vậy thì làm sao để chiều cho đúng? Trước hết, hãy hỏi bác sĩ cho rõ mức cho phép. Nhiều món bị kiêng không phải là cấm tuyệt đối. Thịt kho tàu kiêng mỡ, nhưng ăn một hai miếng nạc thì có sao không? Rượu kiêng hẳn, nhưng một chén nhỏ ngày Tết thì có được không? Bánh ngọt kiêng đường, nhưng một miếng nhỏ vào sinh nhật thì có được không? Hỏi rõ rồi, con sẽ biết ranh giới ở đâu. Biết ranh giới thì mới chiều được mà không áy náy.

Thứ hai, hãy cho cha mẹ ăn một ít cho thỏa thèm, thay vì cấm hẳn. Người già ăn không nhiều. Một miếng thịt kho, một muỗng chè, một chén rượu nhỏ, nhiều khi chỉ là để thỏa nỗi nhớ, chứ không phải để no bụng. Cấm hẳn một món mà cha mẹ thèm cả đời thì khác gì tước đi một niềm vui. Cho ăn một ít, trong mức cho phép, là cách thương khôn ngoan nhất. Cha mẹ được thỏa thèm, con cũng yên tâm.

Thứ ba, hãy nấu lại món đó theo cách nhẹ nhàng hơn. Thịt kho tàu thì kho bằng thịt nạc, ít mỡ, ít đường, kho kỹ cho mềm. Canh chua thì nấu nhạt hơn, ít muối hơn. Bánh thì làm bánh ít ngọt. Món ăn vẫn là món đó, vị vẫn gần như xưa, mà nhẹ hơn cho sức khỏe. Cha mẹ ăn vào vẫn thấy ngon, vẫn thấy quen. Người con hiếu thảo không phải là người nấu đúng công thức ngày xưa, mà là người nấu sao cho cha mẹ vừa ăn ngon vừa ăn lành.

Thứ tư, hãy ăn cùng cha mẹ, thay vì ngồi canh cha mẹ ăn. Có người con ngồi nhìn chằm chằm vào bát của mẹ, mẹ gắp miếng nào là nhắc miếng đó: "Mẹ ăn ít thôi, mẹ ăn rau đi." Bữa cơm như thế thì ai mà nuốt nổi. Ăn là để vui. Ngồi canh là để lo. Hãy ngồi ăn cùng, gắp cho cha mẹ miếng ngon trong mức cho phép, kể chuyện vui trong lúc ăn. Bữa cơm vui vẻ thì ăn ít cũng ngon. Bữa cơm căng thẳng thì ăn nhiều cũng đắng.

Thứ năm, đừng biến bữa ăn thành bài giảng sức khỏe. Nhiều người con cứ đến bữa là giảng: "Mẹ ăn thế này thì huyết áp lên đấy, đường lên đấy, mỡ máu lên đấy." Giảng một lần thì cha mẹ nghe. Giảng mỗi bữa thì cha mẹ sợ bữa cơm. Cha mẹ già rồi, cha mẹ biết cơ thể mình. Cha mẹ cũng biết món nào nên ăn, món nào nên tránh. Điều cha mẹ cần không phải là một bác sĩ ngồi cùng mâm, mà là một người con ngồi cùng mâm, ăn với mình một cách vui vẻ.

Cuối cùng, hãy nhớ rằng ăn ngon là một phần của sống vui. Người già không còn nhiều niềm vui. Không còn đi làm. Không còn đi xa. Không còn nhiều bạn bè. Niềm vui còn lại là bữa cơm ngon, giấc ngủ yên, con cháu sum vầy. Giữ được niềm vui ăn uống cho cha mẹ, là giữ được một phần lớn của tuổi già. Hiếu thảo là để cha mẹ còn thấy ngon miệng, còn thấy mình được sống, không chỉ được giữ cho sống lâu.

Chiều cha mẹ không phải là chiều hết. Cấm cha mẹ không phải là thương cha mẹ. Thương cha mẹ là tìm ra con đường ở giữa: cho cha mẹ ăn món mình thèm, trong mức sức khỏe cho phép, bằng cả tấm lòng. Miếng thịt kho tàu đó, ăn vào có thể không tốt cho mỡ máu. Nhưng niềm vui khi được ăn miếng thịt kho tàu đó, có khi lại là liều thuốc tốt nhất cho tinh thần của cha mẹ. Và tinh thần vui vẻ, nhiều khi còn quan trọng hơn cả thuốc thang.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thọ Khang Bảo Giám — "hãy nên lấy tâm cha mẹ làm tâm của chính mình", tr. 155
• Người Phật tử chân chánh (Phúc Trung) — cách báo ân cha mẹ: hiếu hạnh, luôn làm vui lòng cha mẹ
Bài liên quanChụp một tấm ảnh cùng cha mẹ: hiếu ở khoảnh khắc còn kịpÔm cha mẹ một cái: hiếu ở cái ôm muộn màngĐọc báo cho cha mẹ nghe: hiếu khi mắt cha mẹ đã mờ